Virtual Reality en 360°-video’s beroepssituaties verpleegkunde

De meerwaarde en impact van 360°-video’s

Om studenten voor te bereiden op stressvolle, kritieke beroepssituaties kunnen Virtual Reality (VR) en 360°-video’s worden ingezet. Deze pilot had als doel om de impact van deze video’s voor het onderwijs te verkennen. Het leereffect van de ontworpen 360°-video’s is ten eerste gemeten bij studenten Verpleegkunde uit het tweede leerjaar op self-efficacy en ten tweede op het handelen bij een vitaal bedreigde patiënt. Daarnaast is in kaart gebracht hoe studenten en docenten denken over de meerwaarde van 360°-video's als onderwijsmethode. 

Opzet meting leereffecten en onderwijsopbrengst 360°-video’s 

Voor vijf verschillende situaties rondom een vitaal bedreigde patiënt zijn authentieke scenario's uitgewerkt. leder scenario is opgenomen met een 360°-camera in samenwerking met lotuspatiënten en de betrokken docenten en verpleegkundigen uit het werkveld. ln het videomateriaal is op schakelmomenten een keuzemogelijkheid ingebouwd voor interventies, passend bij de symptomen die in de casuïstiek zijn verwerkt.

Voor het meten van het leereffect is gebruik gemaakt van een quasi-experimenteel design. Hierbij zijn de leeruitkomsten vergeleken van onderwijsgroepen die het onderwijs met 360°-video’s hebben ontvangen (de interventiegroep) met onderwijsgroepen die het standaard onderwijs volgden (de controlegroep). In aanvulling hierop is kwalitatieve data verzameld over de opbrengst van deze nieuwe onderwijsvormen bij zowel studenten als docenten. 

Resultaten en meerwaarde: vooral betere aansluiting bij leerbehoefte student

Dit onderzoek betrof een evaluatie onder docenten en studenten Verpleegkunde uit het tweede leerjaar naar de meerwaarde van 360°-video’s en het leereffect op self-efficacy en handelen bij een vitaal bedreigde patiënt. Uit het quasi-experimenteel onderzoek kwam naar voren dat hoewel beide groepen een vooruitgang lieten zien in scores op self-efficacy, deze vooruitgang tussen controle- en interventiegroep niet significant verschilde. Ook in het wel of niet slagen voor de toets die bij de lesinhoud hoorde, is geen verschil gevonden. Uit het kwalitatieve onderzoek kwamen wel thema’s naar voren waaruit een meerwaarde bleek van het trainen met 360°-video’s. De video’s droegen bij aan de authenticiteit van een leersituatie; een veilig leerklimaat; gepersonaliseerde feedback en eigen regie in het leren. De meerwaarde van deze 360°-video’s lijkt vooral te zitten in de mogelijkheid om studenten ruimte te geven om zonder gezichtsverlies in de klas, en zonder zich opgejaagd te voelen, te kunnen experimenteren in een authentieke (virtuele) context. Dit past bij een beweging naar flexibilisering in opleidingscurricula, om in het aanbod van inhouden en onderwijsvormen beter aan te sluiten bij individuele behoeften van studenten. Met andere woorden, deze innovatie past bij de huidige verschuiving in de visie op goed onderwijs waarin de traditionele, docentgecentreerde methode steeds vaker wordt verlegd naar een studentgestuurd leerproces waarin de student meer regie heeft over zijn leerproces. Studenten worden zo in staat gesteld om nieuwe informatie te verbinden aan wat ze zelf al weten om vervolgens de verworven kennis weer zelf in de praktijk toe te passen. 

Relevante publicaties

Adnan, A. H. M., , Ahmad, M.K., Yusof, A. A., Kamal, M.A.M. & Kamal, N.N.M. (2019). English Language Simulations Augmented with 360-degrees spherical videos (ELSA 360°-Videos): ‘Virtual Reality’ real life learning! In: Leading Towards Creativity & Innovation (Series 1) (pp. 82-88). Senawang: MNNF publisher.

Gloudemans, H., Schalk, R. & Reynaert W., (2012). Krachtige leeromgeving relatie met self-efficacy, Verpleegkunde

Kirkels, Y & Podmetina, D. (2019). Advancing Open Innovation Teaching: Practices and Experiences. ISPIM Innovation Conference, Florence, Italy.

Radianti, J. et al. (2020). A systematic review of immersive virtual reality applications for higher education: Design ele-ments, lessons learned, and research agenda. Computers & Education. 147 (2020) 103778. 

Van der Zijpp, T. (2021). VR helpt zorgmedewerkers in kritieke situaties. ICT&health , no. 1

Producten of presentaties over dit project

Presentatie van de resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd op de bijeenkomst van SURF Vaardigheidsonderwijs met VR en AR op 8 juli 2022.