Thinking in action: Kritisch denken ontwikkelen via film

  • Hoger onderwijs
  • Je wilt je studenten graag aan het denken krijgen - in de klas en later in de beroepspraktijk, maar hoe doe je dat? Studenten kunnen kritisch denken ontwikkelen door hier les in te krijgen via film.

    Bijdrage van Nanna Freeman (De Haagse Hogeschool) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    Video: De Haagse Hogeschool op tweede plaats Nederlandse Onderwijspremie 2023
    Naam projectleider / contactpersoon: Nanna Freeman
    Beschrijving projectteam: Kritisch Denken in Actie Team (team Thinking in Action)
    Ontwikkelperiode:  1-2 jaar
    Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast: 2e jaars International Business studenten– elk jaar rond de 300-400 studenten

    Kritisch denken onderwijs bij International Business

    Wypkje van der Heide (docent-onderzoeker en hogeschooldocent kritisch denken) ontdekte via action research binnen International Business (IB) dat docenten klaagden over de wil en capaciteit tot kritisch denken onder studenten. Echter bleek ook dat er weinig zelfreflectie was over de rol van de docent in de studentontwikkeling op dit gebied (Van der Heide en Van Uden, 2021).

    De verwachtingen van docenten en capaciteiten van studenten liepen uiteen. Het probleem, concluderen de onderzoekers en betrokken docenten, was de impliciete aanwezigheid van kritisch denken in het curriculum. Zo werd er bijvoorbeeld verondersteld dat complexe vragen en discussies in de les automatisch tot kritisch denken zouden leiden. Hierdoor kwamen niet alle studenten evengoed mee in een aantal vaardigheden, zoals construeren en evalueren van argumenten en reflectie op zienswijzen en meningen. Docenten, bleek uit het onderzoek, vroegen te veel van studenten (Van der Heide en Van Uden, 2021).

    Er was ruimte voor verbetering – en die kwam er: verder onderzoek naar kritisch denken onderwijs en herontwikkeling van het onderwijs.

    Film can shock into thinking

    Onderzoek van het eigen onderwijs is gebruikt om het curriculum van de opleiding te vernieuwen (Van der Heide & Van Uden, 2021). De conclusies van het onderzoek, dat studenten instructie moeten krijgen in argumentatie, en leren zien dat er naast verbale argumentatie in (documentaire) film visuele en auditieve vormen van argumentatie zijn, zijn uitgevoerd en twee nieuwe vakken zijn ontwikkeld. In deze vakken, gestoeld op o.a. Abrami et al. en Facione et al. staat expliciet onderwijs in kritisch denken vaardigheden centraal. Onderzoek in de onderwijscontext laat zien dat kritisch denken vaardigheden zich niet per definitie spontaan ontwikkelen noch als gevolg van impliciete instructie. Expliciet onderwijs in deze vaardigheden blijkt nodig (Abrami et al., 2015).

    Expliciet onderwijs combineren met dialoog/coaching en het gebruik van authentieke materialen is het meest succesvol (Abrami et al., 2015). Deze structuur is ingebouwd in: de leerdoelen (toetsing van vaardigheden en houdingen), werkgroepen, kennisclips (met geïntegreerde quizzes) en formatieve en summatieve leeractiviteiten (peer feedback video-opdrachten, peer-en-docentfeedback schrijfopdrachten, een toolkit lesactiviteiten, podcast, student-als-docent).

    Er is gekozen voor (documentaire) film als authentiek lesmateriaal om meerdere redenen. Ten eerste omdat film complexe modellen kan visualiseren. Ten tweede omdat film studenten de kans geeft om op het eigen gedrag te reflecteren. Hassard en Holliday (1998) lieten nog een andere kracht van film zien: Zo kan film thema’s en ideeën introduceren die meer lijken op de chaos van de echte wereld, terwijl tekstboeken en modellen deze veel ordelijker weergeven. Peters (2016) beschrijft verder nog de kracht van de moderne film als een “shock […] into thinking.” In dit onderwijs worden deze schokgolven ingezet om studenten te helpen een geëngageerde en kritische kijker te worden. 

    Aansluiten op de (belevings)wereld

    Studenten geven aan dat de Thinking in Action (TiA) lijn een uniek onderwijsconcept is wat goed aansluit bij de eigen belevingswereld. De interactiviteit van workshops, open houding van docenten en reflectie op de verhouding tussen kritisch denken en de beroepspraktijk worden gewaardeerd. Studenten nemen volgens studentenevaluaties voornamelijk de ideeën over framing en manipulatie mee naar andere delen van hun leven. Zo blijkt dat zij deze inzetten op zowel academisch (wat staat er in tekstboeken en wie bepaalt dat?) als persoonlijk (hoe gesloten is mijn filterbubbel?) vlak.

    Binnen en buiten de opleiding werkt het projectteam o.a. aan de volgende projecten:

    • Workshops binnen De Haagse Hogeschool over kritisch denken, film- en blended onderwijs
    • FlickThink: een nieuw platform om materiaal te delen en een Professional Learning community te creëren, in samenwerking met student-led webdesign agency New Designers
    • Ontwikkeling van onderwijsmaterialen voor het project “Het Waterwerk van ons Geldstelsel” van cartograaf Carlijn Kingma, journalist Thomas Bollen en lector Martijn van der Linden, in samenwerking met het financiële bedrijfsleven.

    Tips voor FlickThink

    • Ga naar FlickThink om onze (online) workshops te volgen, docentenmateriaal te vinden en deel te worden van deze professional learning community
    • Ga aan de slag met kritisch denken en film in je eigen domein
    • Je hoeft niet alles zelf te weten – denken doe je samen, ontwikkelen van materiaal en lesgeven ook

    Volg de ontwikkelingen en bijbehorende onderwijsmaterialen van Het Waterwerk van ons Geldstelsel.

    Literatuur

    Abrami, P. C. et al., 2015. Strategies for Teaching Students to Think Critically: a Meta-Analysis. Review of Educational Research, 85(2), pp. 275-314

    Facione, P. A., 1990. Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruction - Executive Summary, San Jose: California Academic Press - Insight Assessment.

    Janssen, E.M., 2020. Teaching Critical Thinking in Higher Education: Avoiding, Detecting and Explaining Bias in Reasoning. [Doctoral Dissertation, Utrecht University]

    Peters, L., 2016. Cliche and Organization: Thinking with Deleuze and Film. Newcaste upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.

    WEF, 2020. The Future of Jobs report 2020. World Economic Forum. https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2020/in-full

    Opgeleverde producten

    FlickThink – Website (in wording) voor docenten die willen leren les te geven over kritisch denken met gebruik van film in hun eigen domein: online courses voor docenten training, templates om in de les te gebruiken, professional learning community.

    Van der Heide, W. & Van Uden, J., 2021. Engaging the Students’ Brain: Using documentaries to teach critical thinking. In P.G. Nixon, V.P. Dennen & R. Rawal (Eds). Reshaping international teaching and learning in higher education: Universities in the information age (pp. 188-199). Routledge. 10.4324/9780429278075-14

    Blogs voor Lectoraat Change Management THUAS: Wypkje van der Heide | LECTORAAT CHANGE MANAGEMENT - De Haagse Hogeschool

    Podcast Critical Thinking aan de hand van film: Tom interviewt Wypkje - De Change Management Podcastafette | Podcast on Spotify

    Thinking in action werd genomineerd voor de Nederlandse Onderwijspremie voor mbo en ho 2023 en won de tweede prijs.

    Bijdrage van

    Nanna Freeman

    Nanna Freeman

    De Haagse Hogeschool

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank

    • Praktijkvoorbeeld

      Handle with Care, Shaping multi-diverse design teams

      ho

      Om divers samengestelde studententeams effectiever te laten samenwerken en leren is in dit project een onderbouwde dialoogmethode ontwikkeld voor coaches waarmee ze studenten beter kunnen begeleiden.

      Lees verder
    • Praktijkvoorbeeld

      Multidimensionaal leren voor en door (bio)medische studenten

      ho

      Door studenten te leren om zelf AR- en VR-modellen en 3D prints te maken op basis van radiologische data en met peer teaching kunnen zij complexe anatomische verhoudingen beter doorgronden.

      Lees verder
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Verdiepende bron

      Situering van leren

      mbo ho

      Hoe kunnen studenten de benodigde kennis, beroepscompetenties en -identiteit op doen? In welke situatie leren ze het beste? Er zijn verschillende vormen mogelijk om leren te situeren.

      Lees verder bij ECBO