Combined Shape
Luister
Leidraad

Leerkracht-leerlingrelaties in het primair onderwijs

Pedagogisch klasklimaat
  • Primair onderwijs

    • Deze leidraad ondersteunt leerkrachten en andere professionals in het primair onderwijs bij het opbouwen van positieve relaties met leerlingen.

    Gepubliceerd:

    Een positieve leerkracht-leerlingrelatie is belangrijk, omdat deze invloed heeft op de ontwikkeling van leerlingen en op het welbevinden van leerkrachten. Leerlingen die een positieve relatie met hun leerkracht hebben, zijn gemotiveerder en meer betrokken bij school, presteren beter, vertonen minder probleemgedrag en hebben betere relaties met leeftijdsgenoten. Leerkrachten die positieve relaties met hun leerlingen hebben, zijn enthousiaster over hun werk en ervaren minder stress.

    De kennis in deze leidraad is gebaseerd op verschillende theorieën en op internationale wetenschappelijke literatuur. Leerkrachten kunnen deze kennis gebruiken om positieve relaties met leerlingen te stimuleren  (deel 1) en negatieve relaties met leerlingen te beperken (deel 2).

    Op basis van theorie en literatuur werken we zes aanbevelingen uit:

    1. Zorg voor een persoonlijke band met alle leerlingen.
    2. Creëer kansen voor positief gedrag en interacties.
    3. Ondersteun autonomie en bied structuur.
    4. Reflecteer regelmatig op je relaties met individuele leerlingen.
    5. Voorkom conflicten met leerlingen.
    6. Zorg voor herstel van de relatie.

    Bij alle aanbevelingen geven we concrete suggesties om aan de slag te gaan, individueel of samen met collega’s.

    Bekijk de leidraad en bijbehorende poster

    Leidraadcommissie
    Auteurs

    • Tim Mainhard – hoogleraar onderwijswetenschappen, Faculteit der Sociale Wetenschappen, Universiteit Leiden
    • Debora Roorda – universitair docent, Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen, Universiteit van Amsterdam
    • Christa Krijgsman – universitair docent, Eindhoven School of Education,
      Technische Universiteit Eindhoven
    • Marloes Hendrickx – universitair docent, Eindhoven School of Education,
      Technische Universiteit Eindhoven

    Met medewerking van

    • Zita Albon – lerarenopleider, Universiteit Utrecht
    • Simone Rijksen – leerkracht, OBS Anne Frank, Leiden en promovendus, ICLON Universiteit Leiden
    • Anneke Verheij – schoolleider, SCOL, Leiden

    Kwaliteitscommissie

    • Nelleke Brouwer – directeur OBS Overvecht, Utrecht
    • Tom Drukker – leraar maatschappijleer en adviseur onderwijs en onderzoek, Openbaar Onderwijs Groningen
    • Debbie Dussel – leerkracht Willibrordschool, Vleuten
    • Harrie Eijkelhof – emeritus hoogleraar, faculteit Bètawetenschappen, Universiteit Utrecht
    • Guuske Ledoux – voormalig wetenschappelijk directeur Kohnstamm Instituut, Amsterdam
    • Amber Walraven – universitair docent, Radboud Docenten Academie, Nijmegen

    Wetenschappelijk reviewer

    • Jantine Spilt – universitair hoofddocent, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, KU Leuven

    Volledige referentie: Mainhard, T., Roorda, D.L., Krijgsman, C., & Hendrikx, M. M. H. G. (2025). Leidraad leerkracht-leerlingrelaties in het primair onderwijs. Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. www.onderwijskennis.nl/node/6381

    Korte verwijzing in de tekst: (Mainhard et al., 2025)

    Meer informatie: bekijk de disclaimer.

    Bijdrage van
    Thema's
    Gedragsondersteuning voor inclusief onderwijs Inclusief onderwijs Gelijke kansen, inclusie, loopbaan Klasklimaat en groepsdynamiek Klassenmanagement Pedagogisch klasklimaat Didactiek en pedagogiek
    Sector
    po
    Extra interessant voor
    Onderwijspraktijk School-/instellingsbeleid
    Type
    Leidraad

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank

    • Handvat

      Stoeltjesdans

      po vo

      Maak een klassenplattegrond. Deze tool helpt je verschillende belangen af te wegen bij het maken.

      Lees verder bij Stoeltjesdans

    • Praktijkvoorbeeld

      Video: Leerkracht-leerlingrelaties in het po

      po

      Hoe kun je de hele dag door werken aan positieve relaties met leerlingen? In deze video zie je hoe twee leerkrachten uit de bovenbouw dat aanpakken.

      Bekijk

    • Leidraad

      Leraar-leerlingrelaties in het voortgezet onderwijs

      vo

      Deze leidraad ondersteunt leraren en andere professionals in het voortgezet onderwijs bij het bouwen aan positieve relaties met leerlingen.

      Lees verder

    Deze pagina is mede mogelijk gemaakt door:

    Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
    Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

    Terug naar boven