Middelgroot effect tegen zeer lage kosten, op basis van zeer beperkt bewijs. Toelichting
Effect (in maanden)
+4Bewijs
Kosten
Wat is het?
De definitie van 'spelen', de plaats die spelen inneemt in het lesprogramma en de rol van volwassenen en van de kinderen zelf ten aanzien van spelen, variƫren aanzienlijk. Spelen is vaak een prettige activiteit op zichzelf. Een kind kan spelend leren in zijn eentje of samen met anderen, en er kunnen verschillende cognitieve en fysieke elementen aan te pas komen. Spelen is een kernonderdeel van de ervaring van jonge kinderen op een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal/peuterschool en in het primair onderwijs, en kan een positief effect hebben op de lichamelijke ontwikkeling, relatievorming en kunstzinnige vorming. In dit overzicht van de onderzoeksresultaten kijken we echter wat het effect van spelend leren is op cognitieve resultaten.
Spelend leren gebeurt in verschillende omgevingen: binnen en buiten, thuis en in leeromgevingen. Aan de ene kant van het spectrum bevindt zich het vrije spel, waar het kind zelf het spel begint en voortzet. Bij deze activiteiten is het de rol van de volwassene om de leeromgeving zo in te richten dat er middelen en materialen aanwezig zijn die het leren bevorderen en het spelen ondersteunen. In de interactie met het kind heeft de volwassene een bepaalde intentie en een duidelijk doel voor ogen, maar het kind neemt de leiding en stuurt de activiteit. In het midden van het spectrum bevindt zich het begeleide spel, met enige mate van betrokkenheid van een volwassene. Een voorbeeld hiervan is een groep kinderen die samen 'doen alsof', waarbij de volwassene een scenario bedenkt om het spel en het gesprek in een nieuwe richting te leiden. Aan het andere uiteinde van het spectrum bevinden zich activiteiten die worden gestuurd door een pedagogisch medewerker of leerkracht, bijvoorbeeld een spel met regels of duidelijk gestructureerde activiteiten.
Sommige voorbeelden van spelend leren kunnen overlappen met aanpakken voor zelfregulatie of sociaal-emotioneel leren. Er bestaan ook methoden voor spelend leren die zijn gericht op de sociale, emotionele of gedragsontwikkeling van kinderen. Deze methoden zijn specifiek gericht op verbetering van sociale en cognitieve vaardigheden door kinderen te helpen leren hoe ze moeten spelen.