Thema

Rekenen en gecijferdheid in het mbo

  • Middelbaar beroepsonderwijs

Sinds 2022 gelden er nieuwe rekeneisen voor het mbo. Wat houden deze precies in? Hoe vertalen generieke rekeneisen zich naar competenties voor beroep en burgerschap? En, hoe kun je rekenonderwijs aantrekkelijk maken voor studenten?

Contactpersoon voor deze pagina
Portretfoto Daan Kreuk
Daan Kreuk
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over rekenen en gecijferdheid in het mbo?

Vanaf het schooljaar 2022-2023 is binnen de beroepsopleidingen van het mbo een nieuw, wettelijk rekenbeleid van kracht. In dit nieuwe beleid is de centrale rekentoets vervangen door een instellingsexamen, gelden nieuwe generieke rekeneisen en telt rekenen mee in de slaag-zakregeling.

Dit overzichtsartikel biedt inzicht in deze vragen door de volgende onderwerpen te behandelen:

  • De overstap van rekenen naar gecijferdheid in het mbo. Hoe deze conceptuele verschuiving in rekenonderwijs wordt vormgegeven en wat het betekent voor de onderwijspraktijk.
  • De implementatie van het nieuwe rekenbeleid. Hoe de nieuwe eisen te integreren in het lesprogramma en in het curriculum.
  • Het bieden van betekenisvol rekenonderwijs. Praktische benaderingen en strategieën om rekenlessen aantrekkelijk en zinvol te maken voor studenten.

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met rekenen en gecijferdheid in het mbo? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met rekenen en gecijferdheid in het mbo? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    De hulpvraag en niveau van de student bepalen met een rekengesprek

    mbo
    De rekendocenten van het roc Nova College hebben zich ingezet om de kwaliteit van het intakegesprek te verbeteren, met als doel de kwaliteit van het aanbod in het studiecentrum te verhogen.
    Download van ROC Nova College
  • Praktijkvoorbeeld

    Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding

    mbo
    Mark Hoogenboezem van ROC Midden Nederland onderzocht of authentiek toetsen een brug kan slaan tussen generieke rekenvaardigheden en rekenvaardigheden die onlosmakelijk verbonden zijn aan het koksvak.
    Download van ROC Midden Nederland

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Een belangrijke oorzaak van rekenproblemen is een niet-stimulerende omgeving, waardoor het leren buiten de school stagneert. Als het rekenonderwijs gedurende een langere periode onvoldoende is afgestemd op de leerbehoefte van de student kunnen rekenproblemen ontstaan. Ernstige rekenproblemen of dyscalculie komen hoogstwaarschijnlijk door een afwijkende informatieverwerking in het brein. Rekenzwakke studenten zijn gebaat bij een behandelingsplan en directe en expliciete instructie door de docent.

Lees meer

Het maakt uit of een docent beschikt over kennis over rekenen en over pedagogische vakkennis om op verschillende manieren rekenen aan te leren. Wanneer docenten over deze specifieke kennis beschikken, gaan volwassen deelnemers meer vooruit. Het koppelen van rekenen aan het beroep of een praktijksituatie zorgt voor succesvollere leerresultaten. Connectionist teaching kan die koppeling versterken. Deze onderwijsvorm legt een sterke verbinding met de buitenwereld en tussen verschillende rekenonderdelen.

Lees meer

Een instaptoets op beginniveau legt bij studenten lacunes in de basiskennis voor de start van een opleiding of vak bloot. Een instaptoets op eindniveau maakt duidelijk hoe ver of dichtbij studenten bij de te behalen leerdoelen staan. Het effect van instaptoetsen op het studierendement is afhankelijk van de vervolgacties van docenten en studenten. Onderzoek naar het effect op eerstejaars mbo-studenten specifiek bij rekenen ontbreekt. Wel zijn effecten op studierendement bekend voor andere sectoren en vakken.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Wat werkt bij: Het versterken van gecijferdheid

    mbo
    Word je bewust van de uitdagingen die mensen ervaren die moeite hebben met gecijferdheid in hun dagelijks leven, en ontdek wat werkt bij het aanpakken van problemen met gecijferdheid.
    Download van Movisie
  • Verdiepende bron

    Webinar: Begeleiding van mbo-studenten in een kwetsbare positie

    mbo
    Onderzoekers vertellen over interventies die ervoor zorgen dat kwetsbare jongeren succesvol door het onderwijs worden geleid en hen helpen doorstromen naar een passende vervolgopleiding of duurzame …
    Kijk verder bij ECBO en NRO
  • Verdiepende bron

    Rekenrapport JOB

    mbo
    Ontdek hoe rekenen er volgens studenten uit moet zien. Dit rapport is bedoeld om de partners van JOB, rekendocenten en rekencontactpersonen te inspireren voor goed rekenonderwijs.
    Download van JOB

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.