Zwijgen is oud, spreken is goud!

  • Hoger onderwijs
  • Met trainingsmateriaal dat in dit project is ontwikkeld kunnen docenten op medische opleidingen onprofessioneel gedrag van studenten beter herkennen en aanpakken.

    Bijdrage van dr. M.C. Mak-van der Vossen (Amsterdam UMC) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    Onprofessioneel gedrag studenten in de praktijk aanpakken

    Een arts die zich onprofessioneel gedraagt heeft dat vaak als student ook gedaan, zo blijkt uit onderzoek. Daarom is onderwijs in professionaliteit zo belangrijk. Helaas blijft onprofessioneel gedrag van studenten vaak onbesproken. Ondanks veel voorlichting hebben docenten moeite om te reageren op onprofessioneel gedrag, omdat hen niet duidelijk is hóe ze dat zouden kunnen doen.

    Wetenschappelijk onderzoek heeft helderheid gegeven over efficiënte en effectieve manieren waarop onprofessioneel gedrag geïdentificeerd en geclassificeerd kan worden. Het gaat bijvoorbeeld om inzet (zoals te laat komen, niet aan afspraken houden), integriteit (zoals examenfraude, valse handtekeningen zetten voor aanwezigheid practica), interactie (zoals verkeerde bejegening docenten en medestudenten, geen empathische houding) en introspectie (zoals geen inzicht in eigen functioneren, niets doen met feedback). Het doel van dit project was om de uitkomsten van dit onderzoek naar toepassingen in de praktijk te brengen.

    Ontwikkeling instrumenten

    Het projectteam heeft een Minimale Interventie Strategie (MIS) ter ondersteuning van docenten ontwikkeld en een online training gemaakt om docenten in medisch onderwijs te trainen in het gebruik hiervan. De opbrengsten zijn gedeeld in een zogeheten ‘explainer video’ die op YouTube zowel in het Nederlands als in het Engels beschikbaar is.
    De belangrijkste opbrengsten van het project zijn een website met trainingsmateriaal, en een instructievideo. Met deze hulpmiddelen kunnen docenten leren hoe zij onprofessioneel gedrag kunnen identificeren. De verwachting is dat docenten in deze training leren welk gedrag als onvoldoende bestempeld kan worden en hoe zij dit aan kunnen pakken. Dat maakt het gemakkelijker om het gedrag met de student te 
    bespreken. Bij de ontwikkeling van dit materiaal was de bijdrage van studenten essentieel omdat mede door hun invloed de focus van het project nog meer op leren kwam te liggen in plaats van op straffen en remediëren. 

    Scholing en uitbreiding

    Door de covidmaatregelen was het moeilijk om het project precies volgens plan uit te voeren. Het is een meer iteratief proces geworden waarin de verschillende betrokken na elkaar commentaar leverden op de producten. Scholing van docenten is op dit moment in voorbereiding, in samenspraak met de Teaching en Learning Centra van UvA, VU en ACTA in Amsterdam. Verder wordt het materiaal ook ingezet bij de Tandheelkunde opleiding van het UMC in Groningen.  

    Relevante publicaties

    • Mak-van der Vossen, M., Teherani, A., van Mook, W., Croiset, G., & Kusurkar, R. A. (2020). How to identify, address and report students' unprofessional behaviour in medical school. Medical teacher, 42(4), 372–379.
    • Van Herwaarden CLA, Laan RFJM, Leunissen RRM. Blueprint 2009: Common objectives of medical education in the Netherlands. Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU). 2009
    • KNMG-Gedragscode voor artsen, KNMG, 2022. www.knmg.nl/gedragscode
    • Yepes-Rios, M., Dudek, N., Duboyce, R., Curtis, J., Allard, R. J., & Varpio, L. (2016). The failure to fail underperforming trainees in health professions education: A BEME systematic review: BEME Guide No. 42. Medical teacher, 38(11), 1092–1099.
    • Wong, B. M., & Ginsburg, S. (2017). Speaking up against unsafe unprofessional behaviours: the difficulty in knowing when and how. BMJ quality & safety, 26(11), 859–862.

    Comenius Teaching Fellowship (2020)

    Bijdrage van

    foto Marianne Mak

    dr. M.C. Mak-van der Vossen

    Amsterdam UMC

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank