Leren om interdisciplinair te denken en werken
Complexe, maatschappelijke problemen vereisen intensieve samenwerking tussen disciplines in alfa-, bèta- en gammawetenschappen. Binnen het huidige disciplinaire bachelor- en master-onderwijs worden studenten onvoldoende voorbereid op deze beroepspraktijk. Hoewel de aandacht en noodzaak voor interdisciplinariteit wordt erkend, is er nog weinig expertise op het gebied van de noodzakelijke onderwijsvormen. Hier liggen praktische en inhoudelijke uitdagingen voor het ontwikkelen van een aanvullende leerlijn binnen het hoger onderwijs. Doel is dan ook om onderwijsvormen en beoordelingsmethoden te ontwikkelen om studenten tijdens de disciplinaire opleiding Biologie met verschillende aspecten van interdisciplinariteit ervaring op te laten doen. Als leidraad is het stappenplan van Repko gebruikt om dat dit ook bij andere faculteiten als waardevol is ervaren. In zowel verplichte cursussen op niveau 1 en 2 als bij keuzevakken op niveau 3 is het doel om elementen van interdisciplinariteit te implementeren.
Ontwikkeling leerlijn
Het project is gestart met drie activiteiten. Als eerste zijn interviews met masterstudenten, promovendi en onderzoekers gehouden die ervaring opdeden met interdisciplinair onderzoek. Dat leverde een goed beeld op van de belangrijkste uitdagingen en de meest cruciale vaardigheden die karakteristiek zijn voor het interdisciplinair leren denken en werken. Ten tweede is literatuuronderzoek gedaan en is gekeken welke ‘good practices’ als inspiratie konden dienen voor de nieuwe leerlijn. Tot slot is literatuuronderzoek gedaan naar de beoordeling (assessment) van interdisciplinaire producten.
Duidelijkheid over definities en houvast voor docenten
Vervolgens is een aantal opdrachten ontwikkeld en uitgevoerd. Daaruit kwamen enkele uitdagingen naar voren.
Zo bleek er verwarring te zijn rondom definities en begrip rond complexiteit van interdisciplinair onderwijs en onderzoek. Daarom is een voorlichtend boekje gemaakt voor zowel studenten als docenten waarbij aandacht is besteed aan relevantie van interdisciplinariteit, wat interdisciplinariteit precies inhoudt, welke onderwijsstrategieën er zijn, welke vaardigheden nodig zijn en welke tips ervaren onderzoekers geven. Dit boekje blijkt bij verschillende cursussen en voor docenten inzichtelijk en waardevol.
Docenten hadden nog veel vragen over het uitwerken en invoeren van opdrachten in hun cursussen. Er is daarom tijdens dit project ook bijgedragen aan de opzet van een Leergang Interdisciplinaire educatie voor docenten bij de UU.
Ook vonden docenten het vaak lastig om interdisciplinaire producten, zoals papers, te beoordelen. Om hierbij meer houvast te geven is een rapport opgesteld met een samenvatting van enkele rubrics uit veel geciteerde papers. Ook is een eigen beoordelings-matrix met rubrics voor verschillende competenties ontwikkeld.
Positieve stappen
De innovatie als geheel is nog in ontwikkeling. Onderdelen in cursussen zijn positief beoordeeld; andere onderdelen worden verder ontwikkeld of in cursussen ingezet.
Het rapport ‘Assessment of interdisciplinary competencies’ is gepubliceerd; docenten beoordelen het als bruikbaar en overzichtelijk. Ook is het boekje ‘Interdisciplinary Orientation; Learning to navigate beyond your discipline’ in verschillende cursussen uitgedeeld. Zowel studenten als docenten vinden het verhelderend en inspirerend.
De Leergang Interdisciplinaire Educatie is ontwikkeld en inmiddels succesvol afgerond door een eerste lichting docenten.
Meer tijd voor invoering nodig
Belemmerende factor bij dit project was dat er wereldwijd geen kant-en-klare voorbeelden van de beoogde leerlijn waren, waardoor er meer tijd en aandacht nodig was voor de voorbereiding en voorlichting, ook aan docenten. Het was daarom ook niet mogelijk om de gehele leerlijn in een jaar tijd te implementeren; de komende periode wordt er verder aan gewerkt.
Voorbeelden bruikbaar voor andere disciplinaire opleidingen
Positief bij de ontwikkeling van de leerlijn is dat er binnen de universiteit toenemende aandacht voor is gekomen voor interdisciplinair onderwijs. Voor innovatieve docenten is dit een uitdagend en inspirerend onderwijsveld waar nog veel te doen is. De ontwikkelde leerlijn en producten kunnen ook dienen als voorbeeld voor andere disciplinaire opleidingen. Op dit moment wordt nog gewerkt aan een handleiding voor docenten om verschillende leerdoelen te bereiken met een palet aan onderwijswerkvormen.
| Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast: | Biologie: 450 studenten |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2019-2022 |
|---|
| Opzet projectteam: | Fred Wiegant (Biologie)
Karin Scager (O&T)
Angerer (studentassistent)
Blom (studentassistent) |
|---|
| Bestede aantal ontwikkeluren: | 1670 |
|---|
| Totale budget: | EUR 99.868 en 34.200 (vanuit USO-facultair project) |
|---|
Relevante publicaties
- Mansilla, V. B., Duraisingh, E. D., Wolfe, C. R., & Haynes, C. (2009). Targeted Assessment Rubric: An Empirically Grounded Rubric for Interdisciplinary Writing. The Journal of Higher Education, 80(3), 334–353. https://doi.org/10.1080/00221546.2009.11779016
- Lattuca, L. R., Knight, D. B., Ro, H. K., & Novoselich, B. J. (2017). Supporting the development of engineers' interdisciplinary competence. Journal of Engineering Education, 106(1), 71–97. https://doi.org/10.1002/jee.20155
- Repko, A. F., Szostak, R., & Buchberger, M. P. (2020). Introduction to interdisciplinary studies (3rd ed.). SAGE Publications.
- Tripp, B., & Shortlidge, E. E. (2019). A framework to guide undergraduate education in interdisciplinary science. CBE—Life Sciences Education, 18(2), es3. https://doi.org/10.1187/cbe.18-11-0226
- Tripp, B., Voronoff, S. A., & Shortlidge, E. E. (2020). Crossing boundaries: Steps toward measuring undergraduates’ interdisciplinary science understanding. CBE—Life Sciences Education, 19(1), ar8. https://doi.org/10.1187/cbe.19-09-0168
Producten of presentaties over dit project
Comenius Senior Fellowship 2019
