Aanleiding en doel
De bouw van het Joint Research Center Zeeland (JRCZ) heeft twee directe aanleidingen: de korte lijnen in het onderwijs en onderzoek in Zeeland en de noodzaak om urgente maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.
Klimaatverandering, energietransitie en voedselzekerheid vragen om nieuwe vormen van samenwerking en onderwijs. Het JRCZ is opgezet om studenten van het mbo, hbo en wo gezamenlijk en interdisciplinair te laten werken aan regionale vraagstukken. Het doel: studenten opleiden tot wendbare, maatschappelijk betrokken professionals die in staat zijn over de grenzen van hun eigen opleiding heen te kijken, en echte impact te maken, tijdens en na hun studie.
Opzet en aanpak
Het JRCZ werkt volgens de methode van challenge-based learning. Studenten uit mbo, hbo en wo werken interdisciplinair samen aan actuele, praktijkgerichte opdrachten vanuit onderzoek of externe opdrachtgevers, zoals overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Deze aanpak is evidence-informed en leunt op het TEAL-model (Technology Enhanced Active Learning). Dat is een bewezen onderwijskundige benadering die actief, samenwerkend en technologierijk leren stimuleert. Studenten leren niet alleen over hun vakinhoud, maar ook om kritisch te denken, samen te werken over opleidingsgrenzen heen en om hun kennis toe te passen in realistische contexten.
De werkvormen zijn divers en dynamisch: van korte intensieve trajecten zoals DataFest en de We Explore Together Week tot langlopende projecten zoals de Coastal Challenge en onderzoeksprojecten, waarin studenten data analyseren of prototypes ontwikkelen in moderne makerspaces. Hier maken zij gebruik van ict-tools zoals simulatiesoftware, digitale whiteboards, 3D-printers en data-analyseplatforms. De makerspaces zijn ingericht als leer- en experimenteeromgevingen waar onderwijs en onderzoek samenkomen.
Docenten, onderzoekers en onderwijskundigen van de drie betrokken instellingen werken nauw samen bij de gefaseerde ontwikkeling en invoering van het onderwijs en de werkvormen. Zij werken aan gedeelde onderwijsdoelen, onderlinge afstemming van curricula en gezamenlijke toetsing. Ze reflecteren daarbij regelmatig in bijeenkomsten en via participatief actieonderzoek.
Belangrijke uitdagingen zijn op elkaar afgestemde roosters, studielast, onderwijsvisies en kwaliteitscriteria. Dit vraagt om flexibiliteit, creativiteit en vertrouwen. Door met kleinschalige pilots te beginnen en deze uit te breiden op basis van ervaring en evaluatie, groeit het initiatief duurzaam en organisch.
Impact en opbrengsten
Het Joint Research Center Zeeland geeft een krachtige impuls aan het onderwijs in de regio. Studenten van mbo, hbo en wo werken hier samen aan echte maatschappelijke vraagstukken over water, energie en voedsel. Onderwijs en onderzoek zijn daarbij sterk met elkaar verweven. De samenwerking over opleidingsgrenzen heen stimuleert kritisch denken, vergroot betrokkenheid en bereidt studenten voor op de uitdagingen van morgen. De studenten worden opgeleid tot de professionals van de toekomst.
De impact is zichtbaar: jaarlijks nemen honderden studenten deel aan projecten zoals de Coastal Challenge, DataFest en de WET-week. Deze projecten zijn onderdeel van het reguliere onderwijsprogramma van uiteenlopende opleidingen. De projecten hebben thema’s van techniek en ict tot food en erfgoed – onderwerpen die aansluiten op de actuele uitdagingen in de Zeeuwse Delta.
Het JRCZ wordt structureel geëvalueerd. Binnen het samenwerkingsverband Living Lab Zeeland reflecteren de betrokken onderwijsinstellingen regelmatig op de kwaliteit en ontwikkeling. Sinds 2024 loopt bovendien een actieonderzoek naar de samenwerking en opbrengsten, uitgevoerd door Scalda en HZ University of Applied Sciences.
De belangrijkste opbrengsten tot nu toe zijn de hechte samenwerking tussen de verschillende onderwijssectoren, de actieve betrokkenheid van regionale partners én betekenisvolle leerervaringen voor studenten. Tegelijkertijd vraagt de samenwerking om verdere afstemming, bijvoorbeeld over roosters en studiebelasting.
Tips voor de onderwijspraktijk
Voor wie challenge-based onderwijs met impact wil realiseren:
- Begin met kleinschalige projecten en bouw het stap voor stap uit.
- Betrek vanaf het begin studenten, docenten, onderzoekers én externe partners, en werk samen aan een gedeelde visie.
- Kies actuele maatschappelijke thema’s en verbind deze aan het onderwijs.
- Zorg voor een fysieke leeromgeving waar experimenteren en samenwerken centraal staan, zoals makerspaces.
- Zet bewezen modellen zoals TEAL in voor activerend leren en evalueer structureel.
- En vooral: geef ruimte aan initiatief en nieuwsgierigheid.
Zo ontstaat onderwijs dat verbindt en verrijkt. En dat de studenten, de professionals van de toekomst, voorbereidt op een veranderende wereld.
Gebruikte literatuur
Barrett, T., & Moore, S. (eds., 2011). New Approaches to Problem-Based Learning: revitalising your practice in higher education. Routledge.
Belcher, J., Dori, Y., Dourmashkin, P., & Liao, S.-B. (2005). Technology enabled active learning at MIT.
Dori, Y. J., Belcher, J., Bessette, M., Danziger, M., McKinney, A., & Hult, E. (2003). Teaching Electromagnetism with Visualizations and Active Learning. The American Journal of Physics, 71(6), 684-692. http://dx.doi.org/10.1007/1-4020-3613-2_11
Oomen B. (2024). Campus Zeeland geeft het goede voorbeeld: de regiorol van de hogeschool. THeMA : Tijdschrift voor Hoger Onderwijs & Management, 31(1), 53-58.
Sklad, M., Friedman, J., Park, E., & Oomen, B. (2016). ‘Going Glocal’: a qualitative and quantitative analysis of global citizenship education at a Dutch liberal arts and sciences college. Higher Education 72, 323-340. https://doi.org/10.1007/s10734-015-9959-6
Opgeleverde producten
HZ- en Scalda-studenten werken samen in Delta Power-Lab in JRCZ | HZ University of Applied Sciences
Factsheet
| Naam projectleider / contactpersoon: | Lilian Hoogwerf - van der Linde |
|---|
| Beschrijving projectteam: | Het projectteam bestaat uit docenten, onderzoekers, onderwijskundigen en managers van HZ (hbo), Scalda (mbo) en University College Roosevelt (wo), ondersteund door Campus Zeeland. Het team werkt interdisciplinair en sectoroverstijgend samen aan innovatief onderwijs rond de thema’s water, energie en voedsel. |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2020 - heden |
|---|
| Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast: | Meer dan 350 studenten zijn onderdeel van projecten, ingebed in het curriculum van opleidingen: - mbo: ict, teelt, elektrotechniek
- hbo: ict, engineering, chemie, logistiek, watermanagement, civiele techniek, bouwkunde, technische bedrijfskunde
- wo: engineering, science, erfgoed & archeologie
|
|---|