Docenten, studenten, onderzoekers en bedrijven hebben in een Learning Community gewerkt aan een 'energietransitie-inclusief' curriculum in een leeromgeving die effectief bijdraagt aan de energietransitie.
In het project zijn verschillende interactieve werkvormen gebruikt, zoals urgentiesessies en klimaattops (mono- en multidisciplinair), waarin stakeholders zoals studenten, docenten, werkveld en onderzoekers intensief samenwerkten. Deze sessies vormden de basis om een EBBE-profiel op te stellen, waarbij ook bestaande modellen voor duurzame technische professionalisering zijn gebruikt. Docenten kregen meer inzicht in lacunes in het curriculum met behulp van een nieuw ontwikkelde curriculumscan.
Ook andere creatieve werkvormen zijn ingezet, zoals de Green Award voor de studenten die de meest duurzame keuzes hebben gemaakt tijdens hun project. Verder is gebruik gemaakt van Padlet en ontwikkelde ict-tools als de Carbon Case Estimator.
Veranderproces
Het veranderproces is vormgegeven met inzichten uit de veranderkunde (Hans Vermaak, Jaap Boonstra en eigen onderzoek van Windersheim). Belangrijke principes waren maatwerk, meebewegen en waarderen van bestaande initiatieven. Samenwerking met studenten en het werkveld bleek cruciaal om opleidingen in beweging te krijgen.
Uitdagingen waren er ook. Docenten hadden soms te weinig tijd, het management bleek handelingsverlegen over duurzaamheid in het onderwijs. Dit werd aangepakt met workshops voor docenten, agenda-afstemming met opleidingen en het betrekken van managers in gesprekken over hun rol als leidinggevende in onderwijsinnovaties.
Producten en inzichten: maatwerk voorop
Het EBBE-project heeft een aantal concrete producten en inzichten opgeleverd. Er is een EBBE-profiel als fundament voor een duurzaam curriculum ontwikkeld. Er zijn verschillende producten ontwikkeld, zoals de curriculumscan, de Carbon Case Estimator, workshops en trainingen voor docenten en de Green Award als stimulans voor studenten.
In de beoordelingscriteria van opleidingen heeft duurzaamheid nu een plek gekregen.
De opbrengsten zijn geëvalueerd volgens het model van lector Harry van Vliet (effect en impact van praktijkonderzoek). Een belangrijk inzicht is dat EBBE niet alleen een curriculumvernieuwing is, maar ook een veranderaanpak die laat zien hoe onderwijsinnovatie effectief kan landen in opleidingen.
Als advies geeft de projectleider mee dat het belangrijk is om maatwerk te leveren bij een onderwijsinnovatie door goed af te spreken welke strategieën werken bij de betreffende groepen deelnemers. Een nieuw inzicht is ook dat er een aanbod moet worden ontwikkeld voor managers die leiding geven aan verandering in de organisatie.
| Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast: | 3600 studenten van 9 techniekopleidingen |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2021-2023 |
|---|
| Opzet projectteam: | Hoofdaanvrager (hoofddocent), 7 docenten, 1 lector, 1 communicatiemedewerker, 1 projectsupport, 1 werkervaringsplek, 52 studenten en 20 docenten in een learning community gedurende drie jaar |
|---|
| Bestede aantal ontwikkeluren: | 703 |
|---|
| Totale budget: | EUR 195.832 |
|---|
Relevante publicaties
- Boonstra, J. (2013). Verandermanagement: in 28 lessen. Business Contact.
- Swieringa, J. (2012). Gedoe komt er toch. In M. D. Witte & J. Jonker (Eds.), Essenties van verandermanagement. Laveren tussen dilemma's in de praktijk. (pp. 257-270). Kluwer.
- Verbiest, E. (2016). Professionele leergemeenschappen. Een inleiding (4de licht gewijzigde druk). Maklu.
- Vermaak, H. (2017). Iedereen verandert, nu wij nog. Vakmedianet.
- Wallinga, J. (2020). Praktisch warmlopen. De energietransitie in perspectief. Hogeschool Windesheim.
Producten en presentaties over dit project
Comenius Senior Fellowship 2021. Raadpleeg hiervoor nko.nl.
