Uit literatuur blijkt dat “niet-traditionele” studenten ondervertegenwoordigd zijn in het medische onderwijs. Mogelijk melden zij zich minder vaak aan door barrières die zij ervaren in hun studiekeuze en voorbereidingen op selectieprocedures. Rolmodellen zijn belangrijk bij het aantrekken en toelaten van een diverse studentengroep. Dit project heeft een buddy-systeem opgericht waarbij geneeskundestudenten, zelf vaak ook niet-traditionele studenten, fungeren als rolmodellen. Zij inspireren, informeren en helpen middelbare scholieren voor wie (geneeskunde) studeren niet vanzelfsprekend is.
Aanleiding en doel
Een diverse studentengroep en artsenpopulatie zijn cruciaal voor het opleidingsklimaat en het bieden van goede en inclusieve gezondheidszorg. Het ontbreekt momenteel echter aan voldoende diversiteit in de geneeskundeopleiding. “Niet-traditionele” geneeskundestudenten, zoals eerste-generatie-hoger-onderwijsstudenten, studenten met een niet-westerse migratieachtergrond, studenten zonder medisch netwerk, en studenten van lagere sociaaleconomische achtergrond, zijn ondervertegenwoordigd in het medisch onderwijs. Een verontrustende bevinding is een zelf-selectie-effect, waarbij deze studenten zich minder snel aanmelden door barrières die zij ervaren. Zij zien zichzelf bijvoorbeeld niet als arts, schatten hun kansen in de selectieprocedure laag in en kunnen zich minder goed voorbereiden dan “traditionele” studenten die veelal hulp hebben van ouders en/of commerciële trainingsbureaus. Doel van het project is de “niet-traditionele” studenten uit te rusten met sociaal kapitaal om uit te putten op hun route naar en door het hoger (medisch) onderwijs, en om de geneeskundestudenten hun professionele (onderwijs)competenties te laten ontwikkelen. Uiteindelijk doel is een diverse studentenpopulatie die een afspiegeling is van de diverse patiëntenpopulatie.
Opzet en aanpak
Na werving van geneeskundestudenten in samenwerking met studentencommissie D.O.C.S., met diversiteit als speerpunt, zijn de buddy’s in vier bijeenkomsten getraind waarna zij samen met de Teaching Fellow het buddysysteem ontwikkelden. Buddy’s benaderden en bezochten middelbare scholen voor de werving van de doelgroep. Hierbij is tevens gebruik gemaakt van het scholennetwerk van de VU Pre-University College. Studenten hebben zelf buddykoppels gevormd met scholieren waarna de laagdrempelige één-op-één-begeleiding is opgestart. De buddy’s fungeren als rolmodellen en inspireren, informeren en helpen op basis van hun eigen ervaringen middelbare scholieren voor wie (geneeskunde) studeren niet vanzelfsprekend is. De Teaching Fellow en de buddy’s organiseerden ook gezamenlijk informele bijeenkomsten voor de aanmelddeadline voor de geneeskundestudie, tijdens de eerste ronde van de selectieprocedure, tijdens de tweede ronde van de selectieprocedure en in de eerste weken van het studiejaar. De bijeenkomsten vonden plaats in een huiskamersetting op de campus en bestonden uit een gezamenlijk diner, minicolleges, Q&A’s, spelactiviteiten, etc. Sinds de coronapandemie zijn de bijeenkomsten in digitale vorm voortgezet. Dit project is extracurriculair voor studenten uit alle jaarlagen van de opleiding en studenten nemen op vrijwillige basis deel. De Teaching Fellow en de buddy’s hebben gezamenlijk een symposium georganiseerd over buddyprojecten en het Buddies Breaking Barriers project in het bijzonder.
Evaluatie en Resultaten
Er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten van deelname aan het buddyproject op de scholieren (sociale inclusie, empowerment, zelfvertrouwen) en studenten (empathie, communicatie, onderwijsvaardigheden/intenties, oog voor diversiteit). Eerste bevindingen wijzen op positieve waardering. De wederzijdse herkenning als niet-traditionele student wordt door zowel scholieren als studenten als positief ervaren. Dit past bij de functie van buddy’s als rolmodellen. Het buddysysteem geeft scholieren, maar ook studenten zelfvertrouwen. Voor informatie-inwinning zien scholieren een meerwaarde van hun buddy ten opzichte van officiële kanalen.
Voor voortzetting en succes van het project zijn draagvlak bij het management en leidinggevenden, en ook toewijding en enthousiasme van studenten vanuit hun intrinsieke motivatie essentieel.
Producten en documentatie
Ondersteunende Literatuur
- Greenhalgh, T., Seyan, K., & Boynton, P. (2004). “Not a university type”: focus group study of social class, ethnic, and sex differences in school pupils' perceptions about medical school. Bmj, 328(7455), 1541.
- Isik, U., Wouters, A., Croiset, G., & Kusurkar, R. A. (2021). “What kind of support do I need to be successful as an ethnic minority medical student?” A qualitative study. BMC Medical Education, 21(1), 1-12.
- Ten Cate O, Durning S: Peer teaching in medical education: twelve reasons to move from theory to practice. Medical teacher 2007, 29(6):591-599.
- Wouters, A. (2020). Getting to know our non-traditional and rejected medical school applicants. Perspectives on medical education, 9(3), 132-134.
- Wouters A, Croiset G, Isik U, Kusurkar RA: Motivation of Dutch high school students from various backgrounds for applying to study medicine: a qualitative study. BMJ Open 2017, 7(5):e014779.
