Vergroten feedbackgeletterdheid van beginnende studenten
In de opleidingsvisie van Fontys hogeschool Kind en Educatie (Pabo en Master Leren en Innoveren, MLI) speelt het geven van effectieve feedback een cruciale rol. Feedback is belangrijk omdat dit studenten helpt om zelf de regie over het leren te kunnen nemen. Met name startende studenten hebben regelmatig moeite om feedback van docenten goed te verwerken; vaak vragen en ontvangen zij dezelfde feedback. Studenten blijven om bevestiging vragen, waardoor zij eerder afhankelijk van de docent dan zelfsturend worden. Ook uit onderzoek blijkt dat studenten bij de start in het hoger onderwijs moeite hebben met het verwerken van feedback.
Om feedback goed te kunnen verwerken moeten studenten zich een set aan vaardigheden en attitude eigen maken die ook wel ‘feedbackgeletterdheid’ wordt genoemd. Het gaat om het vermogen om feedback te benutten en om te leren via het feedbackproces, waardoor meer kans op studiesucces ontstaat.
Het doel van dit project is om de feedbackgeletterdheid van startende studenten te vergroten met behulp van een toolbox.
In het eerste projectjaar is met een kleine groep docenten in co-creatie met studenten en werkveld een aanpak ontwikkeld in de vorm van een methodiek voor studenten en docenten voor het samenwerken aan het versterken van de feedbackgeletterdheid, gebaseerd op design thinking. In deze groep zijn kennis- en evaluatie-instrumenten ontworpen, zoals een literatuuroverzicht, een zelfscan en een teamscan.
In de volgende fase gaven een vragenlijst onder eerstejaars studenten en een vraagarticulatie in de teams inzicht in typerende vraagstukken en dilemma’s waar studenten tegenaan lopen bij het vragen, ontvangen en verwerken van feedback. Vervolgens inventariseerden de studenten en tutoren in de innovatieteams zelf ook dilemma’s die zij hebben ervaren bij het ontwikkelen van feedbackgeletterdheid en verzamelden tutoren voorbeelden van good-practice, binnen en buiten Fontys. In de innovatieteams ging elk team met behulp van de methodiek aan de slag om tot een evidence informed prototype te komen voor de ondersteuning van studentfeedbackgeletterdheid. Zo werd er een peerfeedbackspel ontwikkeld, een canvas voor het analyseren van feedback, een dialooginstrument en handreikingen voor tutoren. Deze prototypes zijn getest in de diverse studentgroepen (voltijd, deeltijd, zij-instroom) en werden na bijstelling opgenomen in een online toolbox voor studenten en voor docenten.
Tijdens de eerste 100 dagen van alle nieuwe groepen eerstejaars hebben de studenten en hun tutoren gewerkt met de aanpak (toolboxen). De online toolbox is vervolgens opgenomen in de leeromgeving van de student en de werkomgeving van de tutoren en is beschikbaar via een externe website.
Opbrengst en vervolg
Uit een vragenlijst (zelfscan) scoorden eerstejaars studenten op een aantal onderdelen van feedbackgeletterdheid zowel lager als hoger als oudejaarsstudenten. Zij waren wel iets meer tevreden over de begeleiding vanuit de opleiding. Daarnaast werd het feedbackgedrag van eersterjaarsstudenten geëvalueerd in een zestal tutorgroepen. Studenten gaven in de focusgroepinterviews aan dat zij na de eerste 100 dagen een ontwikkeling hebben doorgemaakt in het feedback zoekend gedrag. Met name de ondersteuning van de tutor in het (leren) feedback vragen en verwerken heeft hen geholpen een meer actieve rol in het feedbackproces te nemen. Het evalueren van het feedback zoekend gedrag bleek waardevol voor studenten, mits zij dit in dialoog met de docent konden doen.
Tijdens de jaarlijkse studiedag van het Partnerschap Opleiden in de School (maart 2024) zijn de ontwikkelde tools en inzichten beschikbaar gesteld aan het werkveld. Samenwerking met het landelijke leernetwerk (via Platform Leren van Toetsen) heeft nog een drietal tools opgeleverd, die ook zijn toegevoegd aan de toolbox.
Opbrengsten in de vorm van inzichten, materialen, ervaringen zijn breed gedeeld binnen Fontys, het Partnerschap en andere Fontys-opleidingen en daar buiten (onder andere Velon, EAPRIL). Tevens is het dossier extern beschikbaar via het Platform Samen Onderzoeken: Leren door feedback - Platform Samen Onderzoeken
| Opleiding(en) een aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast: | Studenten van de Pabo en Master Leren en Innoveren |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2021-2023 |
|---|
| Opzet projectteam: | 8 innovatieteams van pabodocenten, studenten, werkveld en één overkoepelende leergemeenschap bestaande uit onderzoekers en de kartrekkers van elk innovatieteam |
|---|
Relevante publicaties
- Brooks, C., Burton, R., Van der Kleij, F., Carroll, A., Olave, K., & Hattie, J. (2021). From fixing the work to improving the learner: An initial evaluation of a professional learning intervention using a new student-centred feedback model. Studies in Educational Evaluation, 68, 100943.
- Carless, D., & Boud, D. (2018). The development of student feedback literacy: enabling uptake of feedback. Assessment & Evaluation in Higher Education, 43(8), 1315-1325.
- De Kleijn, R. A. (2021). Supporting student and teacher feedback literacy: an instructional model for student feedback processes. Assessment & Evaluation in Higher Education, 1-15.
- Heldens, H. & Ros, A. (2023). Ontwerpen voor feedbackgeletterdheid: een koud kunstje? Tijdschrift voor lerarenopleiders, 44(2).
- Molloy, E., Boud, D., & Henderson, M. (2020). Developing a learning-centred framework for feedback literacy. Assessment & Evaluation in Higher Education, 45(4), 527-540.
Producten of presentaties over dit project
Comenius Senior Fellowship 2021
