Thema

Leren van creëren

  • Middelbaar beroepsonderwijs

Wat gebeurt er als leren begint bij doen? ‘Maken als didactisch principe’ laat zien hoe het vormgeven van ideeën leidt tot dieper begrip.

Contactpersoon voor deze pagina
Foto Ilona
Ilona Koning
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over leren van creëren?

Creëren is in het mbo aan de orde van de dag: studenten produceren, bouwen, ontwerpen en repareren. In veel opleidingen staat het eindproduct centraal. Maar wat gebeurt er als je niet alleen kijkt naar wat studenten maken, maar juist naar hoe ze dat doen? Door ‘maken’ bewust in te zetten als didactisch principe, ontstaat er ruimte voor leren door experimenteren, verbeelden en reflecteren.

‘Maken’ als didactische aanpak gaat verder dan het aanleren van technische vaardigheden of het afronden van een opdracht. Het stimuleert studenten om actief en betekenisvol te leren. Ze koppelen theorie aan praktijk, onderzoeken materialen en mogelijkheden, en ontwikkelen eigenaarschap over hun leerproces.

Op deze themapagina vind je informatie over hoe je ‘maken’ als didactisch principe kunt inzetten in jouw onderwijspraktijk. Naast het overzichtsartikel met wetenschappelijke achtergronden vind je praktijkvoorbeelden, concrete handvatten en verdiepende bronnen. Ontdek wat deze benadering van jou als docent vraagt én wat het oplevert voor studenten.
 

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Maken als didactisch principe

      mbo
    Studenten maken van alles in het mbo. De focus ligt daarbij vooral op het eindproduct. Het kan echter interessant zijn om ‘maken’ als didactisch principe in te zetten. Studenten leren dan vooral van…

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met leren van creëren? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met leren van creëren? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Curious Hands: maken en leren maken

    vo
    Krijg nieuwe inzichten uit dit onderzoek naar manieren om maakonderwijs een centralere plaats te geven op scholen, en ontdek de eerste bevindingen van twee pilotstudies.
    Download van LKCA
  • Praktijkvoorbeeld

    Toekomstgericht werken via storytelling

    ho
    Bij storytelling oefenen studenten met een goed verhaal, beeldend vertellen en contact maken met het publiek. Deze vaardigheden helpen hen bij het vormen van een toekomstbeeld na de studie.
    Lees verder
  • Praktijkvoorbeeld

    Van je vouwtjes kun je leren

    vo
    Beter leren? Begin dan eens niet bij het lesboek, maar bij je zintuigen en bewegingen. Wiskundedocent laat zien hoe.
    Lees verder bij de Correspondent

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Studenten die reflecteren, kijken aan de hand van voor hen betekenisvolle ervaringen naar persoonlijke ambities, motieven en vervolgacties. Ze komen tot een bewust begrip van de situatie en beslissen wat ze aansluitend gaan doen. Docenten kunnen studenten daarbij ondersteunen door onder meer reflectieve vragen te stellen en te bevorderen dat alle fasen van het reflectieproces aan bod komen.

Lees meer

Een succesvolle reflectie op praktijkervaringen begint met een goede voorbereiding op school. Daarnaast moet er op de werkplek gelegenheid zijn om te reflecteren en moeten begeleiders toegerust zijn om studenten daarbij te ondersteunen. Het is belangrijk dat de doelstellingen van de reflectie duidelijk zijn voor studenten en begeleiders. Voorbeeldgedrag en reflectieve vragen van begeleiders zetten studenten aan om te leren reflecteren. Het helpt om de reflectie te structureren aan de hand van een vaste set vragen.

Lees meer

Challenges en design thinking zijn relatief nieuwe manieren om onderzoekend en ontwerpend te leren. Omdat er weinig effectonderzoek beschikbaar is, is niet goed te zeggen of mbo-studenten er daadwerkelijk meer kennis en vaardigheden door opdoen. Wat betreft onderzoekend leren in het algemeen, is het belangrijk dat docenten rekening houden met kenmerken van studenten en waar nodig directe instructie inzetten in de context van onderzoekend leren.

Lees meer

Het is aannemelijk dat mbo-studenten zelfregulerend leren kunnen aanleren. Dat moet dan wel gebeuren in de context van het vak en via expliciete strategie-instructie. De docent legt uit, doet voor, toetst en geeft hierop feedback. Verder zijn ondersteunende en veilige leeromgevingen van belang. Zelfs als niet alle studenten volledig tot zelfregulerend leren komen, is het aan te raden om als docent aandacht te geven aan ‘leren leren’. Ook laag presterende studenten profiteren namelijk van de ondersteuning daarbij.

Lees meer

 Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Niet alleen "omdat het kan"

    vo mbo ho
    Onderzoek naar bestaande kennis over Maker Education. Ontdek wat makersonderwijs is, hoe het wordt toegepast en waarom het interessant en belangrijk is.
    Lees verder bij Hogeschool Rotterdam
  • Verdiepende bron

    Kansen scheppen met het creatieve puberbrein

    vo
    Ontdek samen met Sietske Kleibeuker dat pubers opvallend goed zijn in het bedenken van creatieve oplossingen. En daarin ook nog eens beter te trainen zijn.
    Lees verder bij Universiteit Leiden
  • Verdiepende bron

    Een (school)brede benadering voor het bevorderen van creatief denken

    po
    Deze brede overzichtsstudie gaat uit van een brede opvatting van creatief denken, waarin niet alleen hoofd, maar ook lichaam en omgeving worden.
    Download van het NRO

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.