Gilde International: toekomstbestendig leren

Aanleiding en doel  

Verschillende ontwikkelingen zetten de arbeidsmarkt in de regio Limburg onder druk. Het aantal mbo-studenten neemt af, er is beperkte doorstroom naar het hbo en er is een tekort aan stageplaatsen. Bijkomend probleem is dat de groep werkenden vergrijst en de komende jaren zal uitstromen. Om studenten goed te laten aansluiten bij de arbeidsmarkt en om opleidingen toekomstbestendig te houden heeft Gilde Opleidingen een flexibel en wendbaar onderwijsconcept ontwikkeld dat nauw verbonden is met de regionale en euregionale context waar Limburg zich in bevindt.

Met Gilde International, gestart in 2021, is sectoroverstijgend, multidisciplinair onderwijs ontwikkeld. Dat heeft niet alleen als doel de druk op de arbeidsmarkt te verlichten maar ook om de onderwijskwaliteit naar een hoger niveau te tillen en studenten op te leiden vanuit een internationale context. Dat biedt studenten een opleidingskans voor de toekomst: challenge-based learning met internationale challenges, werken met Lerend Kwalificeren en sectoroverstijgende opleidingen in één klaslokaal.

 Opzet en aanpak  

Voor deze sectoroverstijgende aanpak zijn vijf opleidingen samengevoegd in één onderwijsconcept, te weten: de opleidingen Junior Manager Internationale Handel, Medewerker Evenementenorganisatie, Leidinggevende Hospitality, Specialist Transport en Logistiek en Retailmanager. Inspiratie hiervoor is gevonden in de methodiek van Kaospilot, een uitwerking van het sociaal constructivisme. Dit is een invloedrijke leertheorie die benadrukt dat leren vooral ontstaat in interactie tussen mensen, in een authentieke context. Het begint altijd met een betekenisvolle uitdaging of vraag en vervolgens leren studenten door actie, reflectie en samenwerking. Zij ronden de leeropgave af met een tastbaar resultaat én een leerervaring. Het gaat dus om een ontwerpprincipe voor onderwijs, niet om een syllabus of een vast rooster. 

Er zijn drie belangrijke uitgangspunten gehanteerd bij deze aanpak:

• Internationale open-ended challenges
• Lerend Kwalificeren, vastgelegd in de digitale tool JobJourney
• Multidisciplinaire samenstelling van een nieuw onderwijsteam

Het projectteam heeft in zes maanden een ontwerp gemaakt voor dit type onderwijs. Er zijn hoofdlijnen gedefinieerd en challenges voor het eerste leerjaar. Vervolgens zijn zestien studenten gestart met de cursus en van daaruit is het onderwijs verder ontwikkeld. 

Een belangrijke uitdaging voor het team blijft om ervoor te zorgen dat de neuzen dezelfde kant op staan (kalibratie). Dat houdt in: hetzelfde uitdragen, ook bij personele wisselingen of teamuitbreiding. In een wekelijks teamoverleg van anderhalf uur wordt de helft van de tijd besteed aan het afstemmen van lopende zaken. De andere helft van de tijd is er om te focussen op één specifiek thema, zoals digitale tooling of afstemming van rubrics, etc. 

Impact en opbrengsten  

De opbrengst is een kleinschalig, intensief onderwijsprogramma dat kwalitatieve en kwantitatieve groei laat zien bij studenten, partners en regionale inbedding. Er is potentie om het initiatief op te schalen binnen Gilde International en andere opleidingen. Dit flexibele concept biedt mogelijkheden om direct te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen.

Er is impact te zien op verschillende niveaus: 

• Op de organisatie en het beleid: de invoering van Lerend Kwalificeren in dit project heeft ervoor gezorgd dat in samenwerking met de Dienst Onderwijs, Kwaliteit en Examinering een Gilde-brede aanpak is ontstaan. Dit heeft geresulteerd in:
  - een beleidsnotitie Lerend Kwalificeren;
  - OER voor Lerend Kwalificeren;
  - specifieke digitale tooling om Lerend Kwalificeren in te borgen; en
  - implementatie van nieuwe borgingsactiviteiten zoals het gebruik van de kwaliteitsactiviteitenkaart.
• Op studenten: zij kunnen kiezen om hun opleiding te volgen bij de reguliere opleiding of bij Gilde International waar zij leren op basis van bovenstaande uitgangspunten.
• Op het bedrijfsleven: Gilde International heeft geleid tot waardevolle incidentele en langdurige samenwerkingen. Duurzame samenwerkingen (naast BPV) omvatten onder meer bedrijfsverkenningen van tien weken via DSV Academy en Kruidvat Academy, en het internationale project Malawi.

Tips voor de onderwijspraktijk 

Het ontwikkelen van dit onderwijsconcept is een langdurig proces. Het projectteam koos ervoor het bekende los te laten en een nieuwe weg in te slaan. Zij zijn gestart met de vraag wat studenten willen leren, hoe de opleiding wil dat zij leren en hoe de opleiding ervoor kan zorgen dat studenten zelf actief aan de slag gaan, autonome beslissingen kunnen nemen en leren in een internationale context. 

Belangrijke randvoorwaarden zijn: 

• Intensieve samenwerking in het onderwijsteam, met:
  - een duidelijke gedragen onderwijsvisie, aanpak en uitvoering;
  - veel afstemming (kalibratie) over het onderwijs;
  - bijstelling van het onderwijsconcept, maar vasthouden aan de uitgangspunten.
• Organisatiebrede ruimte en vrijheid voor de implementatie door:
  - facilitering om dit onderwijs te ontwikkelen;
  - ruimte om af te wijken van bestaande examineringskaders;
  - samenwerking met interne diensten.

Gebruikte literatuur 

Baartman, L. , Van Schilt-Mol, T., & Berends, J. (2024). Leeromgeving Programmatisch Toetsen: https://www.programmatischtoetsen.nl/

Baartman, L., Van Schilt-Mol, T., & Van der Vleuten, C. (2022). Programmatic assessment design choices in nine programs in higher education. Frontiers in Education, 7. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.931980

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2002). 'Overview of Self-Determination Theory: An Organismic Dialectical Perspective'. Handbook of Self-Determination Research. pp. 3-36.

Expertisepunt LOB (2022). Van oriëntatie naar ontwikkeling. Handreiking voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) in het mbo. Expertisepunt LOB. 

Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory into Practice, 41(2), 64-70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2

Opgeleverde producten 

• Onderwijs- en Examenregeling (OER): Programma voortgang en afsluiting leren kwalificeren opleidingen: Gilde International. 
• Studiereis: Over de Grens: Challengeboekje studie (Challenge 1)
• Gilde International College: Video over het onderwijs bij Gilde International College

Factsheet