Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Werken met onderzoek door docenten
Thema

Onderzoekend werken door docenten

  • Middelbaar beroepsonderwijs

Complexe onderwijsvraagstukken vragen bezinning en samenwerking binnen teams. Onderzoekend werken kan hierbij helpen.

Contactpersoon voor deze pagina
Portretfoto Daan Kreuk
Daan Kreuk
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over onderzoekend werken door docenten in het mbo?

Studenten stormen ruziënd het lokaal binnen, de koelingen bij de horecaopleiding vallen ’s nachts uit, of eindwerkstukken bij bloemsierkunst worden vernield net voor de komst van de externe beoordelaar. In zulke situaties moet je als onderwijsprofessional vaak in een split-second beslissen en handelen. Soms echter, stuit je op complexe of hardnekkige vraagstukken die om meer bezinning vragen. Wat moet je doen om studenten zelf de zorg voor hun werkkleding te laten dragen? Hoe sluit je het curriculum optimaal aan op werkveldontwikkelingen? Hoe ga je om met hardnekkig verzuim en uitval? Hoe integreer je nieuwe technologie, zoals kunstmatige intelligentie, in je lessen? Zulke vraagstukken vragen meer tijd, samenwerking binnen het team en vereisen ‘traag denken’. Onderzoekend werken is hiervoor een geschikte strategie. Door de tijd te nemen en samen te werken, bereik je meer diepgang en versterk je het draagvlak voor oplossingen. Wat doe je verder als je onderzoekend wilt werken? Wij helpen je op weg.

Op deze themapagina vind je een overzichtsartikel, handvatten, praktijkvoorbeelden en verdiepende bronnen over onderzoekend werken. We beantwoorden vragen zoals: Wat bedoelen we precies met onderzoekend werken? Wat zijn de overwegingen, randvoorwaarden en condities voor onderzoekend werken? Hoe effectief is het? We bieden concrete tips in de vorm van een stappenplan, zodat je snel aan de slag kunt.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met onderzoekend werken? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met onderzoekend werken? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Lesson Study: een cadeau voor student en docent

    mbo
    Landstede Groep heeft de primeur van Lesson Study in het mbo. Ontdek hoe Lesson Study het lesgeven leuker maakt en bijdraagt aan de bewustwording van docenten over hun didactisch handelen.
    Lees verder bij Landstede Groep

  • Praktijkvoorbeeld

    Introductie van Lesson Study bij CIOS Zuid West Nederland

    mbo
    Hoe ontwikkel je het onderzoekend vermogen van docenten en vergroot je hun inhoudelijke kennis en vaardigheden? Lees waarom CIOS ZWN koos voor de invoering van de methodiek Lesson Study.
    Download van Scalda

  • Praktijkvoorbeeld

    Hoe komen de producten van het Practoraat Mediawijsheid tot stand?

    mbo
    Op de website van het practoraat Mediawijsheid vind je allerlei producten die zijn ontworpen door mbo-docenten. Deze producten mag je vrij gebruiken. Maar hoe zijn deze producten tot stand gekomen?
    Lees verder bij het Practoraat Mediawijsheid
Bekijk meer voorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Voor effectieve ontwikkeling, deling en benutting van kennis is een hecht professioneel netwerk in de school belangrijk. In zo’n netwerk werken docentonderzoekers gedurende de onderzoekcyclus samen met collega’s aan vraagstukken uit en oplossingen voor de onderwijspraktijk. Deze werkwijze vergroot het draagvlak. Naast de interactieve benadering is het belangrijk dat docentonderzoekers gestructureerd en planmatig samenwerken in een stabiele en goed gecoördineerde en begeleide groep. Leidinggevenden hebben in dit alles een ondersteunende rol.

Lees meer

Leraren kunnen leren van onderwijsonderzoek op bijeenkomsten met onderzoekers. Als dat in een serie plaatsvindt, versterkt het de kennisoverdracht (transfer) van nieuwe inzichten uit onderwijsonderzoek naar de onderwijspraktijk. Belangrijk is dat de inhoud die zij bespreken gelinkt is aan de dagelijkse praktijk van de leraar. Daarnaast moeten leraren elkaar feedback kunnen geven en onderwerpen analyseren en bediscussiëren. Dit geldt voor fysieke bijeenkomsten zoals een training of conferentie en ook voor digitale sessies, zoals een online forum. Een moderator van een online community helpt leraren om tot diepere inzichten te komen, maar of zij dit ook toepassen in hun onderwijspraktijk is nog weinig onderzocht.

Lees meer

Onderwijsprofessionals gebruiken inzichten uit onderzoek gemakkelijker als op hun school een structuur voor kennisbenutting aanwezig is en er een onderzoekscultuur heerst. De houding en vaardigheden van onderwijsprofessionals spelen ook een rol, maar hoe deze tot uiting komen is afhankelijk van de schoolcontext. Er zijn sterke aanwijzingen dat onderwijsprofessionals eerder kennis benutten wanneer zij die samen met onderzoekers creëren en ze een gelijkwaardige relatie met hen hebben.

Lees meer

In kenniswerkplaatsen die effectief bijdragen aan de onderwijspraktijk hebben deelnemers een gemeenschappelijk belang en een eigen instellingsbelang. Ze zijn actief in hun community door onder meer regelmatig bij elkaar te komen, onderling vertrouwen op te bouwen en een gezamenlijke taal te ontwikkelen. Draagvlak en een lerende cultuur binnen de scholen dragen eveneens bij aan professionalisering en schoolontwikkeling. Succesvolle samenwerking vergt een lange adem.

Lees meer

 Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Samenwerken aan onderwijskwaliteit

    mbo
    Teams in het mbo werken dagelijks aan de kwaliteit van onderwijs. Zes factoren bieden inzicht in wat ervoor zorgt dat het ene team optimaal functioneert en het andere niet.
    Lees verder bij ECBO

  • Verdiepende bron

    Samen onderzoekend werken in een consortium

    mbo
    Verdiepend artikel over de samenwerking tussen praktijkprofessionals en onderzoekers. Bevat ook een aantal praktische tips.
    Download bij TOPS

  • Verdiepende bron

    Onderzoek in het mbo: De bijdrage van de Practoraten

    mbo
    Benieuwd naar de stand van zaken van onderzoek in het mbo? Tien jaar na de oprichting van het eerste practoraat in Amsterdam wordt hiervan een beeld geschetst.
    Lees verder bij TOPS
Bekijk meer verdieping

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven