Practice what you teach: de inzet van virtual reality in zorg- en welzijnsonderwijs

  • Hoger onderwijs
  • Dit project heeft pilots en een e-learning ontwikkeld waarin studenten en docenten van Verpleegkunde en Social work ervaring kunnen opdoen met virtual reality (VR), om dit vervolgens in de praktijk waardevol in te kunnen zetten.

    Bijdrage van Miriam Reelick (HAN University of Applied Sciences) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    VR onderzoeken, leren en ervaren 

    Virtual Reality (VR) is op dit moment sterk in ontwikkeling in het zorg- en welzijnsdomein. VR heeft verschillende functies, zoals beleven, inleven, oefenen en ontmoeten. Om deze functies in de praktijk waardevol in te kunnen zetten als zorg- en welzijnsprofessional, is het nodig om er zelf tijdens de studie ervaring mee op te doen. Zo kunnen studenten ontdekken wat de meerwaarde kan zijn en wat ervoor nodig is om het goed toe te kunnen passen in de praktijk.  

    Het doel van dit project is om studenten en docenten te laten ervaren wat VR is. Door middel van pilots in het onderwijs van verpleegkunde en social work kunnen de mogelijkheden worden verkend.  

    Ontwikkelen VR in opleidingen 

    In dit project is op verschillende plaatsen in het bestaande curriculum VR toegepast als didactisch middel. Deze lessen hebben ervaring en voorkennis opgeleverd. Vanwege de coronamaatregelen zijn er beperkingen in de uitvoering opgetreden. In twee verschillende minoren is VR ingezet bij het ervaren van huiselijk geweld van Enliven Media en er is een pilot georganiseerd voor het trainen van gespreksvaardigheden: Saxion Serious Talks vs. DialogueTrainer.  

    Vanwege de beperkte mogelijkheden om VR in te zetten is ervoor gekozen om de focus te verleggen naar 360 graden VR. Voor deze vorm van VR zijn geen complexe VR-sets nodig. Met een smartphone en een simpele cardboard kan een 360 graden VR worden bekeken. Studenten kregen een cardboard en konden ermee aan de slag. De bedoeling was om verschillende 360 graden video’s te creëren voor de opleiding social work. 

    Meerwaarde en toepassing van VR in zorg en welzijn 

    Uit de activiteiten en pilots kwam duidelijk naar voren dat studenten en docenten de aspecten ‘3D visualiseren’ (bij anatomie) en ‘beleven’ een grote meerwaarde vinden van VR. Door letterlijk vanuit een ander perspectief te kijken, ervaren ze iets wat anders niet mogelijk is. Dit geeft diepere empathie, beter begrip en inzicht.  

    Tijdens de pilots is naar voren gekomen dat het belangrijk is om aandacht te hebben voor de setting waarin de VR wordt beleefd. Er moet een (emotioneel) veilige omgeving te zijn, met een heldere voorbereiding wat iemand van de VR-beleving kan verwachten. Ook is een duidelijke evaluatie essentieel, om de ervaring te kunnen duiden en er daadwerkelijk van te leren, en nazorg te kunnen leveren indien nodig. Omdat de ervaringen intens en persoonlijk kunnen zijn, moet studenten een keuze geboden worden om wel of niet deel te nemen. 

    e-Learning voor het maken van 360 graden VR 

    Het maken van 360 graden VR bleek lastiger te zijn dan gedacht vanwege de coronabeperkingen. De studenten die ermee hebben gewerkt vonden het moeilijk om goede content te maken. De ervaringen uit dit projectonderdeel zijn wel gebruikt in een e-Learning over het maken van 360 graden VR, zodat docenten en studenten van verschillende opleidingen hier mee verder kunnen.  

    Obstakels bij opschaling: kosten en ondersteuning 

    Of de VR-ervaring ook werkt via een groot scherm is beproefd in een pilot: het blijkt niet hetzelfde effect te hebben als een individuele ervaring met een VR-bril.  

    In de verkenningsfase van dit project zijn een aantal VR-applicaties geïdentificeerd die meerwaarde zouden kunnen hebben. Een groot deel van deze applicaties is echter alleen te ervaren op een bepaald type VR-bril (Oculus Quest brillen of HTC Vive sets). De kosten zitten niet alleen in de eenmalige aanschaf van de bril maar ook in de licenties die moeten worden gekocht.

    Verder is ondersteuning van de docenten die hier in hun lessen mee aan de slag gaan erg belangrijk. Veel docenten voelen zich niet bekwaam in het inzetten van VR. Zeker wanneer VR sporadisch wordt ingezet, is het lastig om je de vaardigheden eigen te maken. Ondersteuning door ervaren docenten is een mogelijkheid, maar wel een logistieke uitdaging.  

    Positief is dat het project eraan heeft bijgedragen dat de eerste drempels om VR in te zetten zijn weggenomen en er enthousiasme is ontstaan om er verder mee aan de slag te gaan. De ontwikkelde e-Learnings zullen worden meegenomen in het ontwerpen van lessen met VR.  

    Ontwikkelperiode:   2019-2021

    Comenius Teaching Fellowship 2019

    Bijdrage van

    Miriam Reelick

    Miriam Reelick

    Programmamanager iXperium Health

    HAN University of Applied Sciences

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank

    • Praktijkvoorbeeld

      De Lijn naar een toekomstbestendige Modeontwerpmethodiek

      ho

      Een nieuwe leerlijn die digitale en analoge vakken combineert, bereidt studenten in de modeopleiding beter voor op de beroepspraktijk waarin ontwerpers en makers ook volop 3D-software gebruiken.

      Lees verder
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Zelfgestuurd leren in de onderwijspraktijk

      ho

      Theoretisch onderbouwde kennisbasis over effectieve strategie-instructie voor zelfgestuurd leren, met overzicht van kernconcepten, werkzame principes en implicaties voor de onderwijspraktijk.

      Download van
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Verdiepende bron

      Blended onderwijsontwerp en digitale didactiek

      ho

      Dit kennisoverzicht beschrijft hoe onderwijsontwerp en digitale didactiek in blended onderwijs samenkomen, met ontwerprichtlijnen en aandachtspunten op basis van onderzoek naar effectief leren.

      Lees verder