PACE: samen leren, samen werken

  • Hoger onderwijs
  • Het onderwijsconcept PACE helpt studenten zich voor te bereiden op toekomstige uitdagingen in de gezondheidszorg. Dankzij PACE groeien studenten uit tot veerkrachtige en effectieve zorgprofessionals.

    Gepubliceerd:

    Video: HAN

    Een antwoord op veranderingen in de zorg

    De gezondheidszorg staat voor ingrijpende uitdagingen. De komende jaren zal de zorgvraag groeien en neemt de complexe problematiek door verdergaande vergrijzing toe. Ook wordt een groot tekort aan zorgpersoneel verwacht. Om hierop in te spelen, heeft de opleiding Fysiotherapie aan de HAN het innovatieve onderwijsconcept PACE (Physiotherapy Advanced Collaborative Education) ontworpen. PACE heeft als doel studenten voor te bereiden op de dynamische rol van toekomstige zorgprofessionals door de ontwikkeling van benodigde competenties centraal te stellen. Het gaat onder meer om het vermogen constructief samen te werken, veerkrachtig te blijven en te kunnen omgaan met onzekerheid en complexe problemen.

    De opleiding als lerende organisatie

    Het innovatieve onderwijsconcept PACE is gebaseerd op de input van onze stakeholders, ervaringen met een interne pilot en bestaande evidentie over effectief opleiden en toetsen. PACE is een toekomstbestendig opleidingstraject voor (zorg)opleidingen en beschouwt de opleiding als een lerende organisatie. Daarin staat een cultuur van continu leren en verbeteren centraal. Programmatisch toetsen fungeert hierbij als een krachtige onderwijskundige motor, waarbij we het onderwijs systematisch kort-cyclisch evalueren en aanpassen. Met wetenschappelijk onderzoek evalueren we de implementatie en het effect van de innovatie.

    PACE is gebaseerd op drie kernprincipes: samen, flexibel en toekomstgericht. Met dit onderwijsconcept doorbreken we bewust de traditionele onderwijsstructuur gebaseerd op leerjaren en vaste roosters. Studenten en docenten zijn verticaal georganiseerd in zogeheten communities of practice. Daarin werken studenten van verschillende leerjaren intensief samen, geven hun eigen leerroute vorm en zijn actief betrokken bij de vormgeving van het onderwijs. Dit bevordert sociale cohesie en een leergemeenschap waarin iedereen betrokken is bij elkaars groei. Onze digitale leeromgeving, ontwikkeld door oud-studenten en docenten, ondersteunt de keuzevrijheid en het gebruik van technologie in onderwijs en zorg.

    Verandering in het onderwijs en het werkveld

    Door middel van wetenschappelijke evaluaties dragen we bij aan de ontwikkeling van nieuwe theorieën. Ook delen we onze bevindingen met andere opleidingen en internationale netwerken. Voorlopige resultaten tonen aan dat het onderwijsconcept is geïmplementeerd zoals beoogd. Verder blijken de studenten al in een vroeg stadium van hun studie bezig te zijn met het ontwikkelen van een professionele identiteit en een actieve, lerende houding. De landelijke resultaten op de voortgangstoetsen zijn sterk en het werkveld waardeert de lerende en reflectieve attitude van de studenten. Omdat de onderwijsinnovatie pas recentelijk is ingevoerd, is een uitgebreide evaluatie van de maatschappelijke impact nog gaande.

    Samen met de campusaanpak Arnhem-Nijmegen is onderzocht of de flexibele roostering van onderwijsactiviteiten de mobiliteit rondom de HAN-campus en de milieubelasting vermindert. Dit project heeft aangetoond dat het onderwijsconcept daadwerkelijk leidt tot duurzamer reisgedrag van zowel studenten als docenten. Samen met de opleiding Bedrijfskunde van de HAN verkennen we of de ontwerpprincipes van PACE ook bruikbaar zijn in andere onderwijscontexten zoals de opleiding Bedrijfskunde.

    Aanbevelingen voor onderwijsprofessionals

    Onderwijsprofessionals die geïnteresseerd zijn in het opzetten van een vergelijkbaar onderwijsconcept, raden we aan om:

    • het curriculum, de toetsing, de leeromgeving en de organisatiestructuur goed op elkaar af te stemmen;
    • het traditionele rooster los te laten en een systeem te ontwikkelen dat studenten ruimte biedt voor autonomie en persoonlijke ontwikkeling;
    • te zorgen voor een dynamische en inspirerende leeromgeving met veel variatie in leeractiviteiten;
    • de student echt als partner te zien, zowel in het vormgeven van het onderwijs als in het evalueren en bijstellen;
    • toetsing en feedback vanuit meerdere perspectieven te gebruiken voor continue verbetering;
    • intensieve samenwerking te bevorderen door te werken met verticale communities of practice en stevig te investeren in verbinding tussen mensen;
    • een digitale leeromgeving te creëren die praktijkgericht, flexibel en ondersteunend is;
    • te zorgen voor een professionaliseringstraject dat synchroon loopt met het implementatieproces; en
    • een systeem van kort- en lang-cyclische evaluaties te integreren.

    Literatuur

    Ambrose, S. A., Bridges, M. W., Dipietro, M., Lovett, M. C., Norman, M. K., & Mayer, R. E. (2010). How Learning Works. 7 Research-Based Principles for Smart Teaching.  John Wiley & Sons.

    Cruess, R. L., Cruess, S. R. & Steinert, Y. (2018). Medicine as a Community of Practice: Implications for Medical Education. Academic Medicine. 2018;93(2):185-191.

    Rijksoverheid (2022). Integraal Zorgakkoord. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2022/09/16/samenvatting-integraal-zorgakkoord

    Van der Vleuten, C., Schut, S., & Heeneman, S. (2018). Programmatisch toetsen als motor voor professioneel leren in het hoger onderwijs. In: Toetsrevolutie; Naar Een Feedbackcultuur in Het Hoger Onderwijs; 2018:124-137.

    Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview. Theory into Practice, 2002 41, 64-70.

    Producten

    Van Doorn, R., Ook als topopleiding moet je soms het roer volledig omgooien. ScienceGuide  oktober 2021

    HAN Bacheloropleiding voltijd | Fysiotherapie | Gezondheidsprofessional van de toekomst https://www.youtube.com/watch?v=W6UJljNKQgY

    Veel ict en technologie in onderwijs bij han-opleiding fysiotherapie | HAN artikelen | https://www.han.nl/artikelen/2021/09/veel-ict-en-technologie-in-onderwijs-bij-han-opleiding-fysiotherapie/ 

    Maas, M. en Stolwijk, N. (2020). De feedback toolbox. Een praktische handreiking voor studenten en docenten voor het geven, ontvangen en gebruiken van ‘feedback for learning’. NRO Teaching Fellow 2020 

    Van Lankeld, W., Maas, M., Van Wijchen, J., Visser, V., en Staal, J. B. Self-regulated learning in physical therapy education: A non-randomized experimental study comparing self-directed and instruction-based learning. BMC Med Educ. 2019;19(1).

    Naam projectleider / contactpersoon:Niki Stolwijk
    Beschrijving projectteam:Bevlogen docenten van de opleiding Fysiotherapie aan de HAN, met onderwijs-, praktijk- en onderzoekservaring. Meike Geurtsen, vierdejaarsstudent Fysiotherapie en Arjen van Weert, senioronderzoeker Smart Business en docent Bedrijfskunde.
    Ontwikkelperiode:2019-2023
    Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast:Fysiotherapie HAN. 1000 studenten

    Het project 'PACE (Physiotherapy Advanced Collaborative Education)' werd genomineerd voor de Nederlandse Onderwijspremie voor mbo en ho 2024 en won de eerste prijs.

    Bijdrage van

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank