Studenten ondersteunen bij de aanpak van ordeproblemen in de kleuterklas
Aankomende leerkrachten geven aan dat zij tijdens hun opleiding onvoldoende voorbereid worden op het constructief aanpakken van ordeproblemen in een onoverzichtelijke en dynamische setting zoals een kleuterklas. Studenten komen in de relatief korte kleuterstage een beperkt aantal ordeproblemen en gedragingen tegen. Ze vinden het lastig de theorie in de kleuterklaspraktijk toe te passen en krijgen vaak onvoldoende ruimte om verschillende klassenmanagementstrategieën uit te proberen en te ontdekken wat wanneer werkt én wat bij henzelf past.
Het doel van dit project was ten eerste om studenten te ondersteunen bij het leren aanpakken van ordeproblemen en hun teacher-efficacy te vergroten door ze in een VR-kleuterklas op gecontroleerde wijze met verschillend gedrag van leerlingen en met kleuterklassenmanagementstrategieën te laten oefenen. Het tweede doel was om een betekenisvolle brug te slaan tussen theorie en praktijk en ten derde om de effectiviteit en geschiktheid van de onderwijsactiviteiten en de VR-leeromgeving te evalueren.
Ontwikkeling van VR, materialen en inzet microteaching
De didactische inzet van VR vormt de kern van het project: VR kan als ict-tool worden beschouwd. Daarnaast is gebruik gemaakt van video-opnames (in-screen captures van wat studenten tijdens de VR-sessie deden en zagen) en online vragenlijsten om reflexief denken te stimuleren. Verder zijn handleidingen voor student en allerlei didactische materialen en werkvormen ontwikkeld. In het eerste jaar van dit project lag de focus op de ontwikkeling van de VR-omgeving en alle didactische materialen, de eerste onderwijsinzet en verbetering.
In het tweede jaar is de didactiek geoptimaliseerd door microteaching te gebruiken. Hierbij wordt normaliter een klein deel van een les gegeven aan peers; peers observeren elkaars lesgeven, en geven feedback om specifieke vaardigheden te verbeteren. In VR is het mogelijk om situaties opnieuw te doorlopen, wat goed past bij microteaching. Alleen gaven de studenten nu niet elkaar, maar de virtuele kleuters les.
Studenten voelen zich zekerder
De innovatie is op verschillende manieren geëvalueerd. Ervaren kleuterleerkrachten, studenten en lerarenopleiders hebben aan het begin van het project in een pilot feedback te geven op het realisme van de VR-kleuterklas. De ontwikkeling van kleuterklassenmanagementvaardigheden van studenten is in jaar 1 en jaar 2 met vragenlijstonderzoek vastgelegd. Studenten hebben daarin vooruitgang geboekt, ongeacht of ze wel of niet hebben geoefend in de VR-klas. Dit kan komen doordat alle studenten tegelijkertijd ook stagelopen.
In jaar 1 zijn gemaakte opnames geanalyseerd en is te zien dat studenten na het oefenen meer (en sneller) gedragingen waarnemen. Alle 53 studenten zijn in focusgroepen bevraagd over zowel de sterke kanten als verbeterpunten van de VR-omgeving en didactiek. In jaar 2 zijn na elke sessie kwalitatieve vragen gesteld over de meerwaarde van VR en microteaching voor het leerproces en is gevraagd naar transfer. Studenten ervaren dat het oefenen ze helpt om tijdens hun stage om te gaan met gedrag van kleuters, ze waarderen microteaching en voelen zich zekerder. De persoonlijke insteek blijkt een succesfactor omdat met elke student een gesprek volgt en zij in hun kracht worden gezet. Een aanbeveling is om klein en met een behapbare verandering te beginnen, uit te testen en te reviseren. Ook is het aan te raden om studenten bij de ontwerpfase te betrekken en om ook andere docenten te trainen zodat ze taken kunnen overnemen. Het is de bedoeling om de VR-kleuterklassen en de materialen te blijven gebruiken, de VR-module uit te breiden en ook bij andere pabo’s in te zetten.
Relevante publicaties
- Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th Ed.). Teachers College, Columbia University
- Mergler, A. G., & Tangen, D. (2010). Using microteaching to enhance teacher efficacy in pre‐ service teachers. Teaching Education, 21(2), 199–210.
- Mouw, J. M., Fokkens-Bruinsma, M., & Verheij, G.-J. (2020). Using Virtual Reality to promote pre-service teachers’ classroom management skills and teacher resilience: A qualitative evaluation. In J. Domenech, P. Merello, E. de la Poza, & R. Peña-Ortiz (Eds.), Proceedings of the 6th International Conference on Higher Education Advances (pp. 325–332). Universitat Politècnica de València. https://doi.org/10.4995/HEAd20.2020.11049
- Mouw, J. M., & Fokkens-Bruinsma (2022, in press). When technology meets educational sciences: Combining virtual reality and microteaching to train pre- ’ d g classroom management strategies. In Proceedings of the 8th International Conference on Higher Education Advances. Universitat Politècnica de València.
- Pantelidis, V. S. (2009). Reasons to use virtual reality in education and training courses and a model to determine when to use virtual reality. Themes in Science and Technology Education, 2(1-2), 59–710.
- Voogt, J., McKenny, S., Pareja Roblin, N., Ormel, B., & Pieters, J. (2012). De R&D functie in het onderwijs: Drie modellen voor kennisbenutting en -productie. Pedagogische Studiën, 89, 338– 349.
Producten of presentaties over dit project
- Bekijk de video over dit project https://www.youtube.com/watch?v=InmmRI9bBKs
- Mouw, J. M., & Fokkens-Bruinsma (2022). When technology meets educational sciences: Combining virtual reality and microteaching to train pre-service teachers' kindergarten classroom management strategies. In Proceedings of the 8th International Conference on Higher Education Advances (pp. 1043-1050). Universitat Politècnica de València. https://doi.org/10.4995/HEAd22.2022.14618
Comenius Teaching Fellowship 2020
