Mentoring in het hoger onderwijs

Mentoringsprogramma's 

Het hoger onderwijs maakt steeds vaker gebruik van mentoringsprogramma’s omdat deze bijdragen aan gepersonaliseerd onderwijs. Ook stelt het mentorschap onderwijsinstellingen in staat om flexibele leertrajecten te creëren. Daarnaast helpt het studenten levenslang leren competenties te ontwikkelen. Het gaat hierbij om het organiseren van het leren en het reflecteren op sterktes, zwaktes en leermogelijkheden.

Deze overzichtsstudie biedt een evidence-based theoretisch kader voor het ontwerpen en implementeren van mentoringsprogramma’s in het hoger onderwijs. De studie biedt drie inzichten:

1. voorstellen van een holistische definitie van mentoring;
2. identificeren van kenmerken van mentoring;
3. overzicht bieden van bestaande meetinstrumenten.

Een holistische definitie

De onderzoekers stellen een holistische definitie van mentoring in het hoger onderwijs voor. Het betreft de volgende definitie:

Mentoring is een geformaliseerd proces dat gebaseerd is op een ontwikkelingsgerichte relatie tussen twee personen waarin de ene persoon meer ervaring heeft (mentor) dan de andere (mentee). De mentor biedt ondersteuning, meer specifiek loopbaan-, emotionele, psychosociale, psychologische en academische ondersteuning, om studentensucces, competentieontwikkeling en loopbaanontwikkeling te bevorderen en te faciliteren.

Daarnaast identificeert de studie vijf verschillende kenmerken van mentoring:

1. doelen van mentoring;
2. type mentoren en hun kwalificaties;
3. het geformaliseerde mentoring proces;
4. de ontwikkelingsgerichte relatie;
5. de functie en gedragingen van een mentor.

Bij doelen van mentoring gaat het onder andere om het bevorderen van studentsucces, de competentieontwikkeling van studenten en loopbaanontwikkeling. Het onderzoek laat zien dat er verschillende typen mentoren worden onderscheiden, zoals een peerstudent, een lid van de faculteit en zakelijke professionals.

Mentoring is beschreven als een geformaliseerd proces, wat betekent dat mentoren een training en vergoeding krijgen. Het vierde kenmerken van mentoring heeft betrekking op de ontwikkelingsgerichte relatie tussen mentor en mentee. Mentoring kan in een groep plaatsvinden, maar ook individueel. Daarnaast is gebruikgemaakt van een matchingsprocedure, gebaseerd op voorkeur van de student voor een mentor, bijvoorbeeld wat betreft diens achtergrond en geslacht.

Mentoren bieden verschillende soorten ondersteuning, zoals loopbaanondersteuning, emotionele ondersteuning, psychosociale ondersteuning en academische ondersteuning. Mentoren ondersteunen op verschillende manieren, bijvoorbeeld door rolmodellering, het verstrekken van informatie en/of middelen en het geven van feedback.

Tot slot biedt het onderzoek een overzicht van de verschillende mentoring meetinstrumenten.

Aanbevelingen voor praktijk of beleid: drie ankerpunten om mentoringprogramma’s te ontwerpen

1. Gebruik de vijf kenmerken van mentoring als concrete ankerpunten bij het analyseren van een bestaand mentoringprogramma of bij het (her)ontwerpen van een mentoringprogramma.
2. Let bij het beoordelen van de effectiviteit van een mentoringprogramma op de kenmerken van mentoring. Zoals de ontwikkelingsgerichte relatie tussen de mentor en de mentee en het geformaliseerde mentoring proces.
3. De resultaten kunnen het management van onderwijsinstellingen of onderwijsbeleidsmakers helpen bij de zoektocht naar leermethoden.

Download het onderzoeksrapport