Aanleiding en doel
Ondanks de inspanningen van zowel de overheid als onderwijsinstellingen blijft het aantal thuiszitters en voortijdig schoolverlaters helaas hoog. Er bestaat een specifieke groep jongeren die vastloopt binnen het reguliere onderwijssysteem, voor wie geen passende oplossing is. Hierdoor dreigen zij tussen wal en schip te vallen. Deze jongeren zijn (nog) niet in staat om te functioneren binnen de snelheid of structuur van het onderwijs en hebben andere vormen van ondersteuning nodig.
Masterkans is opgericht om jongeren tussen de 16 en 27 jaar, die een grote afstand tot onderwijs hebben, opnieuw perspectief en vertrouwen te bieden. Wij ondersteunen deze jongeren met intensieve begeleiding en maatwerkprogramma’s, om zowel hun schoolse als persoonlijke vaardigheden te ontwikkelen. Zo ontdekken zij hun talenten en hun waarde. Dit stelt hen in staat door te stromen naar een reguliere mbo-opleiding, waarmee hun kansen op de arbeidsmarkt groeien.
Opzet en aanpak
Masterkans hanteert een integrale, op maat gemaakte aanpak waarbij onderwijs en zorg nauw samenwerken. De methodiek is gebaseerd op evidence-informed praktijken. De begeleiding is persoonlijk, met een vaste docent-coach die 24/7 beschikbaar is om jongeren te ondersteunen. De ondersteuning richt zich op de zogenoemde ‘Big 5’: de leefdomeinen support, wonen, school en werk, inkomen en welzijn.
Naast de reguliere vakken zoals Nederlands, rekenen, burgerschap, creatieve vakken en sport & bewegen, werkt Masterkans met projectweken, waarin steeds een ander thema centraal staat. De vakken worden hieraan gekoppeld. Voor de avo-vakken wordt een digitale methode ingezet die differentiatie mogelijk maakt. Sport is een vast onderdeel van het rooster en wordt verzorgd door docenten van de opleiding Sport & Bewegen. Dit biedt studenten de gelegenheid om hun docent in een andere context te ervaren en te leren omgaan met een ‘vreemde’ docent.
Het programma besteedt veel aandacht aan studiekeuze en het ontdekken van talenten. Jongeren volgen masterclasses van mensen uit het bedrijfsleven en rolmodellen, zoals een ervaringsdeskundige die zijn jeugdproblemen deelt en vertelt hoe hij deze heeft overwonnen. Hij inspireert de jongeren door zijn persoonlijke verhaal, waarin hij zijn ervaringen heeft omgebogen tot kracht, en nu andere jongeren begeleidt en een eigen bedrijf runt. Dergelijke voorbeelden bieden de jongeren hoop en vertrouwen in hun toekomst.
De schooltijden zijn van maandag tot en met donderdag van 09:00 tot 14:00 uur, waarna er ruimte is voor huiswerkbegeleiding, gesprekken, stage, hulpverlening of coaching.
Masterkans is ontwikkeld samen met gemeenten, waarbij beleidsadviseurs uit verschillende afdelingen betrokken zijn. Taken en verantwoordelijkheden zijn afgestemd en vastgelegd in een convenant.
Impact en opbrengsten
Door Masterkans hebben minder jongeren met een grote afstand tot het reguliere onderwijs de opleiding voortijdig verlaten. Ook heeft het programma de kans dat deze jongeren doorstromen naar vervolgonderwijs vergroot. Van de 89 jongeren die tot nu toe hebben deelgenomen, heeft 73 procent een vervolgplek gevonden, waarvan 54 procent binnen het reguliere onderwijs. Masterkans streeft naar duurzame doorstroom, en daarom zal het programma de jongeren de komende drie jaar blijven volgen om de langetermijneffecten te onderzoeken.
De werkgroep heeft het programma tijdens de voorbereiding vier keer per jaar geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd. Nu het programma draait wordt het eens in de twee jaar geëvalueerd. Masterkans is opgenomen in het Programma Regionale Aanpak VSV Zuidwest-Drenthe, wat de samenwerking en afstemming tussen betrokken partijen versterkt.
De ontwikkeling en uitvoering van Masterkans gingen gelijk op. Dit is zowel een belemmerende als bevorderende factor gebleken: het leidde tot enige onrust en onduidelijkheid in de eerste fase en vroeg om aanpassingsvermogen en flexibiliteit van alle betrokken partners. Tegelijkertijd zorgde deze aanpak ook voor een werkend en breed gedragen aanbod.
Tips voor de onderwijspraktijk
Het succes van Masterkans is gebaseerd op samenwerking met gemeenten en hulpverleners, intensieve persoonlijke begeleiding en maatwerk. Dit zorgt voor een integrale aanpak, die het aantal voortijdig schoolverlaters vermindert.
Enkele aanbevelingen voor professionals die een onderwijs-zorgaanbod in eigen regio willen opzetten:
- Ontwikkel het aanbod samen met lokale, betrokken partijen en leg rollen, taken en verantwoordelijkheden vast in een overeenkomst.
- Implementeer daarnaast een structurele evaluatiecyclus met tussentijdse en jaarevaluaties. Volg de jongeren minimaal drie jaar na hun doorstroom om duurzame resultaten te meten. Zo werk je samen aan een duurzaam aanbod.
Gebruikte literatuur
NJI (2024). Van jeugd naar volwassenheid; jongeren ondersteunen bij hun Big 5. Geraadpleegd van https://www.nji.nl/van-jeugd-naar-volwassenheid/jongeren-ondersteunen-bij-hun-Big-5.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist 55, 68-78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Van der Gaag, M., Snell, N., Bron, G., & Kunnen, S. (2020). Voortijdig schoolverlaten voorkomen: Perspectieven van wetenschap, praktijk en beleid. Uitgeverij Acco.
Van der Steeg, M., Van Elk, R., & Webbink, D. (2012). Zorgt intensieve coaching voor minder voortijdig schoolverlaten? Empirisch bewijs van een gerandomiseerd experiment. Centraal Planbureau.
Van Sleeuwen, W., & Heyne, D. (2020). Schoolverzuim aanpakken. Een wetenschappelijke onderbouwing. Nederlands Jeugdinstituut.
Van Weert, C., Cook, J., Molenaar, R., Van Neden, K., Oostrom, L., & Struijkenkamp, B. (2020). Multiproblematiek en vsv. Is er een relatie tussen multiproblematiek en voortijdig schoolverlaten? Centraal Bureau voor de Statistiek.
Yassine, D., Van de Gevel, M., & Soeterik, I. (2025). Evaluatiestudie naar het Regionaal Programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024 van Ferm. Eindrapportage. Verwey Jonker Instituut.
Opgeleverde producten
Ingrado (2022). Samen kijken naar kansen: ‘Jongeren willen zich gehoord voelen’. Ingrado Magazine ‘ Kansrijke trajecten voor jongeren, 21 juli 2022.
Onderwijs en zorg hand in hand gaan bij Masterkans. Wethouders en bestuurders brengen werkbezoek (2024). Meppeler Courant, 18 juni 2024.
Masterkans: De 13 stappen van hét Persoonlijke Ontwikkelprogramma.
Masterkans: Waar komen studenten vandaan? Visual Instroom-uitstroom Masterkans.
Factsheet
| Naam projectleider / contactpersoon: | Jildau Bijzitter |
|---|
Beschrijving projectteam: | - Roelanda Hogenbirk (psycholoog)
- Robbert van Opstal (docent-coach en directeur)
- Maxime Kick, Jitze Oosterhof, Kim Jansen (docent-coaches)
- Quinten Stolk (onderwijsassistent i.o. en voormalig deelnemer Masterkans)
|
|---|
| Ontwikkelperiode: | Start sept. 2021-2022 - continue doorontwikkeling |
|---|
| Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast: | Schooljaren 2021-2023: 89 deelnemers Huidig schooljaar: 22 deelnemers |
|---|