Aanleiding en doel
Ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een hernieuwde visie op onderwijs. We noemen de toenemende kansenongelijkheid, steeds meer studenten die voortijdig de school verlaten, en de roep om inclusie. Albeda ziet jongeren als actieve mede-vormgevers van hun leeromgeving en de samenleving. Vanuit die overtuiging heeft het de Albeda Kick-Off ontwikkeld.
Het programma legt vanaf de eerste honderd dagen de basis voor structurele participatie van studenten binnen én buiten de schoolmuren. Jongeren worden uitgenodigd om hun stem, talent en perspectief in te brengen in onderwijsontwikkeling en bij maatschappelijke thema’s zoals burgerschap en duurzaamheid. De Kick-Off fungeert als een ‘participatie-ecosysteem’ waarin studenten, docenten en onderzoekers samenwerken aan onderwijsinnovatie en impact voor de samenleving. De aanpak is gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten over adolescentie en motivatie. Door vroegtijdig in te zetten op eigenaarschap, ontmoeting en zingeving stimuleert het programma de motivatie en verbondenheid van studenten.
Opzet en aanpak
Wat in 2022 begon als een pilotprogramma met deelname van vier colleges, is inmiddels opgeschaald tot een breed programma binnen Albeda. De Albeda Kick-Off is een evidence-based programma dat studenten een stevige start biedt in hun opleiding en vanaf dag één betrokkenheid stimuleert.
Het programma bestaat uit drie samenhangende projectonderdelen: de centrale Kick-Off, de Impact Tours en de Impact Weken. Samen vormen zij een opbouw van oriëntatie naar actie, waarbij elk onderdeel voortbouwt op het vorige.
De toegepaste werkvormen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde methodieken, zoals de growth mindset van Carol Dweck, de zelfdeterminatietheorie van Deci en Ryan en de inclusieve pedagogiek van Frank Tuitt. Studenten werken in workshops en challenges aan autonomie, verbondenheid, samenwerking en persoonlijke groei.
Het programma is ontwikkeld in samenwerking met studenten, docenten, onderwijskundigen, directeuren en externe partners. Via co-creatie, cyclische evaluatie en feedback uit surveys en focusgroepen wordt het programma continu bijgesteld. Lopend praktijkgericht onderzoek door het Practoraat Gelijke kansen en het SYNC Lab van de Erasmus Universiteit onder leiding van hoogleraar Eveline Crone draagt bij aan de verdere ontwikkeling.
Tijdens de uitvoering liepen we tegen herkenbare uitdagingen aan: de planning sloot niet altijd aan op roosters en personele inzet, en de communicatie tussen teams kon helderder. Deze ervaringen hebben geleid tot meer afstemming, scherpere keuzes in projectstructuur en betere informatievoorziening. Door actief te luisteren naar feedback en flexibel bij te sturen, ontwikkelt de Albeda Kick-Off zich tot een lerend programma waarin studenten, collega’s en partners samen bouwen aan inclusief en toekomstgericht onderwijs.
Impact en opbrengsten
De Albeda Kick-Off is een uniek en collectief gedragen programma dat aantoonbaar impact heeft op studenten, opleidingen en de omgeving. Albeda is hiermee de eerste mbo-instelling die studentparticipatie op deze schaal structureel verbindt aan onboarding, onderwijsinnovatie en maatschappelijke betrokkenheid. In 2023 begon het programma met 2.300 eerstejaarsstudenten; in 2024 namen 6.700 studenten deel, afkomstig van 13 colleges en circa 150 opleidingen. Daarmee is het uitgegroeid tot een schoolbrede aanpak waarin participatie, burgerschap en persoonlijke ontwikkeling centraal staan.
Studenten zeggen zich meer verbonden te voelen met elkaar, hun opleiding én de stad. Tijdens de Impact Tours kwamen zij in contact met 35 beroepsrichtingen en 40 externe partners, waaronder maatschappelijke organisaties en lokale ondernemers. Dit leidde tot waardevolle ervaringen, nieuwe stageplekken en uitbreiding van het netwerk.
Ook binnen de organisatie is de impact merkbaar: meer dan 250 docenten begeleidden studenten, wat bijdroeg aan intercollegiale samenwerking. In 2024 is een derde fase gestart bij het college Economie & Ondernemen, met 1.037 deelnemende studenten.
De impact en opbrengsten worden jaarlijks vastgelegd in een evaluatieverslag. Samen met het practoraat en de Erasmus Universiteit is het programma geëvalueerd met studenten, docenten, onderwijsleiders, partners en directies. Met deze inzichten wordt het programma doorontwikkeld richting schooljaar 2025-2026.
Tips voor de onderwijspraktijk
De Albeda Kick-Off laat zien dat structurele studentparticipatie mogelijk is wanneer beleid, praktijk en onderzoek samenkomen. Op basis van onze ervaring delen we drie aanbevelingen voor onderwijsprofessionals:
- Integreer studentparticipatie en de schoolopdracht voor burgerschap in de organisatie én de onderwijspraktijk
Bouw een ecosysteem waarin studenten, docenten en onderzoekers samenwerken aan onderwijsvernieuwing en impactvol onderwijs. Veranker dit in beleid én dagelijkse werkvormen, met oog voor inclusie en maatschappelijke betrokkenheid. De aangescherpte burgerschapsopdracht en de nieuwe kwalificatie-eisen bieden een krachtige basis en een kans om burgerschap duurzaam in het curriculum te verankeren. - Versterk studentzeggenschap en representatie
Creëer ruimte voor studenten om mee te praten, mee te denken en mee te beslissen. Zorg ervoor dat studenten zich gehoord voelen op thema’s die hen raken. Zo dragen zij actief bij aan een levendige schoolgemeenschap, wat hun verbondenheid en burgerschapsvorming versterkt. - Werk multidisciplinair en onderzoekend
Breng onderwijs, wetenschap en het werkveld samen om uitdagingen in het onderwijs aan te pakken. Deze samenwerking creëert ruimte voor creatieve oplossingen. En ze bevordert een cyclus van voortdurende onderwijsvernieuwing waarin wetenschap en praktijk elkaar versterken.
Gebruikte literatuur
Crone, E. A. (2022). Het puberende brein: Inzichten uit hersenonderzoek over adolescentie en motivatie (2e ed.). Prometheus.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2013). Self-Determination Theory: An Approach to Human Motivation and Personality. University of Rochester.
Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. Random House.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Tuitt, F. (2016). Inclusive pedagogy 2.0: Implications for race, equity and higher education in a global context. In F. Tuitt, C. Haynes, & S. Stewart (eds.), Race, equity and the learning environment: The global relevance of critical and inclusive pedagogies in higher education (pp. 205-222). Sterling, VA: Stylus.
Opgeleverde producten
ICP. (2024, 7 november). Albeda Kick-Off 2024 aftermovie [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=c-17ejhDdUI
Factsheet
| Naam projectleider / contactpersoon: | Ahmet Dikbas |
|---|
| Beschrijving projectteam: | Programmadirecteur Gyzlene Kramer-Zeroual bepaalt de visie en kaders, is eindverantwoordelijk en stuurt het programmateam aan. Programmaleider Maatschappelijk Impact Ahmet Dikbas speelt een leidende rol in de operationele aansturing. Directeur Marijn Roelof en innovatiemanager Mariska Hendriks van College CEO geven strategische richting aan de uitvoering van het programma binnen hun college. Practor Kayla Green is verantwoordelijk voor het onderzoek naar de effectiviteit. Docent burgerschap Reneé Audier richt zich op de inhoudelijke invulling van belangrijke thema’s zoals burgerschap en maatschappelijke impact. |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2022 – heden |
|---|
| Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast: | 13 colleges, 150 opleidingen en +/- 9.000 studenten |
|---|