Interdisciplinair samenwerken voor zorguitdagingen van de toekomst

Complexe zorgvraagstukken interdisciplinair leren aanpakken

De gezondheidszorg wordt steeds ingewikkelder. Nieuwe technologieën op verschillende vakgebieden en een grotere vraag naar zorg hebben als gevolg dat studenten geneeskunde zich goed moeten voorbereiden op interdisciplinaire samenwerking. Zij moeten leren om met andere onderzoekers, bio-medische experts en voedingsdeskundigen verschillende invalshoeken te combineren om zo oplossingen te vinden voor vraagstukken in de zorg.  

In het project BITT, het Bio-Med-Tech-Nutrition Interdisciplinary Team Training, is interdisciplinair, challenge-based projectonderwijs ontwikkeld met de  opleidingen Biomedical Sciences (UMCU/UU), Biomedical Engineering (TU/e) en  Nutrition&Health (WUR). Studenten werkten samen aan een realistisch gezondheidsprobleem van een patiënt waar geen pasklare oplossing voor is. Door juist zo’n complexe uitdaging te kiezen, leren studenten hun adaptieve kennis aan te spreken en wordt hun creatief denken gestimuleerd.  

Voor het geneeskundecurriculum is deze aanpak nieuw. Doel van het project is om een nieuwe generatie zorgprofessionals anders op te leiden en de contacten tussen docenten en onderzoekers van de deelnemende opleidingen te versterken. Dat heeft een positieve invloed op interdisciplinaire samenwerking. 

Leren volgens het design thinking model 

In het BITT-project is gekozen voor het design thinking model. Dit kent vijf fasen: empathisch begrip, probleemdefinitie, ideeën creëren, een idee uitwerken of prototype maken en tot slot testen. Voor dit project zijn verschillende tools ontwikkeld, zoals een RUBRIC om reflectierapporten van studenten te beoordelen. Het projectteam heeft verschillende werkvormen voor studenten ontwikkeld, zoals een workshop creatief denken of hoe je een pitch moet geven. Tutoren van de opleidingen hebben een speciale training gevolgd om disciplinair onderwijs goed te begeleiden. 

Voor iedere challenge is een korte videoclip gemaakt, waarin de patiënt en een medisch specialist het probleem schetsen en afronden met een hulpvraag. Er is een lijst met patiënten challenges aangelegd waar studenten een keuze uit kunnen maken. Voorbeelden van challenges zijn Long COVID en het vrouwenhart.  

Cyclus van evaluatie en verbeteringen 

Na iedere bijeenkomst geven studenten en tutoren feedback en op basis daarvan bespreekt het kernteam eventuele aanpassingen van het onderwijsprogramma. Met focusgroepen en diepte-interviews houden zij bij of en hoe studenten hun adaptieve expertise ontwikkelen. 
Verder heeft het projecteam een Personal position Repertoire (PPR) meting ontwikkeld, om vast te kunnen stellen of de professionele identiteitsvorming onder de deelnemende studenten verandert. 

Onderdeel van het curriculum 

Deze onderwijsvernieuwing is inmiddels opgenomen als verplicht onderdeel in de medische research master SUMMA, als interdisciplinaire cursus in het aanbod van de EWUU Alliantie: Challenges – Challenging Future Generations (ewuu.nl). Het projectteam heeft ervaren dat het een uitdaging is om voldoende tutoren vanuit alle vier de deelnemende opleidingen te vinden. Zij zijn onmisbaar om de interdisciplinaire werkgroepen te begeleiden.  

Positieve ervaring voor studenten en coördinatoren 

De belangrijkste opbrengst voor studenten is dat zij ervaring met interdisciplinaire dialoog hebben opgedaan. Sommige projecten zijn zelfs uitgemond in een vervolgproject (PhD, ontwikkeling van een prototype). Tutoren en medisch specialisten hebben innovatieve, creatieve ideeën opgedaan; onderlinge samenwerking is versterkt en ze hebben hun netwerk uitgebreid. Patiënten kregen een luisterend oor voor hun probleem en in een aantal gevallen zicht op nieuwe oplossingen.  

De deelnemers geven aan dat bij dit type onderwijs veel energie vrijkomt in het creatieve denkproces en de onderlinge samenwerking tussen studenten, coördinatoren en tutoren. Praktische problemen zoals afstemming van roosters en fysieke afstanden tussen opleidingen zijn op te lossen door het project over een langere periode uit te spreiden, deels online te plannen en tussentijds enkele fysieke bijeenkomsten te houden.  

Relevante publicaties  

• Van der Schaaf, M., Schuurmans, M., & Van Tartwijk, J. The call for Adaptive Professionals. Working and developing in times of uncertainty and rapid change. Tijdschrift voor Human Resource Development, 33(3), 8-13.
• Guliker J., & Oonk, C. (2 019).Towards a Rubric for Stimulating and Evaluating Sustainable Learning. Sustainability, 11(4), 969. https://doi.org/10.3390/su11040969
• Repko, A. F. (2008). Interdisciplinary Research. Process and theory. Sage.
• Kluijtmans, M., De Haan, E., Akkerman, S., & Van Tartwijk, J. (2017). Professional identity in clinician scientists: brokers between care and science. Medical Education, 51(6),645-655. https://doi.org/10.1111/medu.13241
• Hermans, H. J. M. (2001). The Construction of a Personal Position Repertoire: Method and Practice. Culture and Psychology, 7(3), 323-366.  

Producten  over dit project  

• Bekijk informatie op de website ewuu.nl.
• Nieuwsberichten over de Long-COVID challenge:
  • Uitdaging studenten: nieuw onderzoek Long-COVID (oktober 2022)
  • Uniek idee over Long-COVID uitgewerkt in het lab (november 2022)