Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Taal in andere contexten
Thema

Taal in andere leergebieden

  • Primair onderwijs

Taalvaardigheid is in alle leergebieden van belang. Wie taalonderwijs verbindt met die leergebieden steunt zowel het leren in die vakken als verdere taalontwikkeling.

Contactpersoon voor deze pagina
Sylvia
Sylvia Koeree
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over taalonderwijs in andere leergebieden?

Zaakvakken bieden een context om relevant, functioneel taalonderwijs te realiseren. Met taalsteun bereiken leerlingen makkelijker de leerdoelen van de zaakvakken en vergroten zij tegelijkertijd hun taalvaardigheid.

De nieuwe kerndoelen vragen om een serieuze inzet op geïntegreerd taal- en zaakvakonderwijs. Dit artikel beschrijft een structurele integratie van taal- en zaakvakonderwijs. Taalonderwijs is er namelijk bij gebaat de nieuwsgierigheid van leerlingen te gebruiken.

Taal leer je zowel in expliciete taallessen als impliciet, verweven in andere leergebieden. Een balans hiertussen is belangrijk. Leerlingen leren zich door de jaren heen in steeds nieuwe situaties uitdrukken, waarin ze de wereld leren doordenken en verklaren. Eerst vooral in alledaagse taal, maar door lezen en onderwijs ook in abstractere, schoolse taal.

Als bedacht is welke ontwikkelstapjes leerlingen richting schooltaal kunnen zetten, kun je momenten plannen om expliciet hiernaar te kijken en over te praten. Dit plannen helpt om in een klassengesprek bewust de vaktaal te gebruiken en vervolgens leerlingen aan te moedigen om dat ook te gaan doen: "Hoe zou je dat ook kunnen zeggen? Met wat voor woorden staat dat in de tekst, zoek daar eens naar?" Zo geef je leerlingen taalsteun in de klasseninteractie. Stimuleer vooral leesvaardigheid door leerlingen uit te dagen met een rijk en gevarieerd tekstaanbod en gerichte taalsteun. Ook jeugdliteratuur, gerelateerd aan een lesthema verrijkt het taalaanbod rond het zaakvakonderwerp.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Taalonderwijs integreren in andere vakken

      po
    Taalvaardigheid is in alle leergebieden van belang. Daarom is het belangrijk om taalonderwijs met andere vakken te verbinden. Hoe geef je geïntegreerd taalonderwijs?

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met taal in andere leergebieden? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met taal in andere leergebieden? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Lang leve onze spullen: taalgerichte technieklessen in het po

    po
    Bij deze lessenserie over onderhoud in het techniekonderwijs ligt de focus op de taalontwikkeling van de leerlingen. Bekijk hoe deze basisschool de lessen aanbiedt in groep 7.
    Download

  • Praktijkvoorbeeld

    Taal, denken en geschiedenis

    po
    Deze basisschool is aan de slag gegaan met historisch redeneren. Door uitdagende taaldenkgesprekken te voeren in de geschiedenisles worden de leerlingen geactiveerd.
    Download van Kleio

  • Praktijkvoorbeeld

    Aan de slag met taalrondes

    po
    Uitgewerkte lesideeën voor leerkrachten om taalrondes in te zetten. Ook de achtergrond en opbouw van taalrondes worden hier beschreven.
    Kijk verder bij Taalvorming
Bekijk meer praktijkvoorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Bij het integreren van taal in andere vakken ligt de nadruk op lezen en schrijven. Kennis van tekstsoorten, structuren en verbanden dragen bij aan tekstbegrip en schrijven. Ook achtergrondkennis en woordenschat zorgen daarvoor. Goed tekstbegrip leidt tot meer toegang tot en opbouw van kennis in de andere vakken. De ontwikkeling op een bepaald taaldomein, bijvoorbeeld lezen, heeft ook een positief effect op andere taaldomeinen, zoals schrijven en spreken.

Lees meer

Taal- en rekenlessen integreren in het bètaonderwijs kan bijdragen aan zowel domeinkennis als taal- en rekenvaardigheden. Dit vraagt stevige inhoudelijke expertise van de leraar. Over de effecten van (thematische) vakintegratie op probleemoplossingsvaardigheden, informatievaardigheden en samenwerking is niet veel bekend. Wel weten we dat leerlingen dergelijke vaardigheden alleen goed kunnen ontwikkelen als ze een voldoende basis van domeinkennis hebben.

Lees meer

Rijke taal en teksten zijn authentiek en bevatten gevarieerde en laagfrequente woorden. Door deze voor te lezen en te bespreken in de klas, kunnen leerlingen hun woordenschat en tekstbegrip versterken. Ook bij wereldoriëntatie zorgt het integreren van rijke teksten voor een betere taalontwikkeling.

Lees meer

Thematisch onderwijs kent verschillende vormen. Sommige vormen zijn specifiek gericht op hogere orde vaardigheden lezen en schrijven. Bij de meeste is echter onvoldoende bekend wat de effectiviteit is op de ontwikkeling van de afzonderlijke taaldomeinen schrijven, spreken, luisteren en taalbeschouwing.

Lees meer

Taalgericht vakonderwijs bevordert de taalvaardigheid van leerlingen. Deze inhoudsgerichte benadering is effectief wanneer de docent taal en inhoud met elkaar verbindt. Verder helpt het hoge verwachtingen te hebben van leerlingprestaties en feedback te geven op het taalgebruik. Daarnaast zijn leerlingen gebaat bij interactie en samenwerking om hun taalvaardigheid te oefenen. Om taalgericht vakonderwijs op school in te voeren, is een overkoepelend en breed gedragen taalbeleid raadzaam. Daarvoor is samenwerking tussen taal- en vakdocenten nodig en professionalisering van vakdocenten.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Taalsteun meer dan een grabbelton

    vo mbo po
    Wat is taalsteun? En hoe bied je dat gericht aan? Dit artikel geeft achtergrondinformatie over en handvatten voor taalsteun in taalgericht vakonderwijs.
    Lees verder bij Tijdschrift Taal

  • Verdiepende bron

    Werken aan taaldenkgesprekken in W&T

    po
    Middels een didactisch model biedt dit artikel handvatten om taaldenkgesprekken te voeren binnen Wetenschap & Technologie en andere vakken.
    Download van Tijdschrift Taal

  • Verdiepende bron

    Talige ondersteuning bieden in een meertalige klas

    po
    In dit artikel lees je het antwoord op de vraag: 'Hoe kunnen leerkrachten in meertalige basisschoolklassen leerlingen ondersteunen bij het leren van taal die nodig is voor rekenen-wiskunde?'
    Download van Levende Talen Tijdschriften
Bekijk meer verdiepende bronnen

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Deze pagina is mede mogelijk gemaakt door:

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven