Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Rekenen-wiskunde
Thema

Rekenen-wiskunde van 10-14 jaar

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs

De leeftijd van 10 tot 14 jaar is een belangrijke fase in de ontwikkeling van reken-wiskundevaardigheden. Rond 12 jaar wordt er een essentiële keuze gemaakt voor het type voortgezet onderwijs. Hoe begeleid je leerlingen in deze fase?

Contactpersoon voor deze pagina
Foto Madelon
Madelon Anholts
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over rekenen-wiskunde van 10-14 jaar?

In de leeftijdscategorie 10-14 jaar (in Nederland) zit rond 12 jaar de keuze voor het type voortgezet onderwijs. Dat keuze-moment accentueert de steeds breder wordende definitie en reikwijdte van rekenen-wiskunde voor de specifieke doelgroepen, en hoe zich dit in leren en onderwijzen vertaalt. Van 10 tot 12 jaar wordt er verder gewerkt uit de uitbouw van betekenisvol reken-wiskundeonderwijs, met aandacht voor begripsvorming én procedures, en ruimte voor oefening én toepassing.

In het voortgezet onderwijs gaat het bij rekenen-wiskunde (en bij veel schoolvakken), niet om het alleen maar geïsoleerd aanbieden/inoefenen van vaardigheden. Het gaat ook betekenisgeving en toepassing, om de afstemming met andere basisvaardigheden, zoals taal en digitale vaardigheden, en om voor elke leerling, van vmbo tot en met havo/vwo een passende set van vaardigheden te blijven oefenen en uit te bouwen.

De docent is essentieel in dit proces van oefening én toepassing, en dan niet alleen de reken-wiskunde-docent, maar in feite alle docenten die in hun onderwijs werken met (onderliggende) rekenvaardigheden: het is zaak te werken aan 'rekenbewust vakonderwijs'.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met rekenen-wiskunde van 10-14 jaar? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met rekenen-wiskunde van 10-14 jaar? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Beter leren rekenen door meer aandacht voor taal

    po vo (v)so
    Leerlingen hebben taal nodig om te leren rekenen. Een onderzoeksteam ontwikkelde een stappenplan om leraren in vier stappen te helpen bij het doordenken van de taal bij een rekenopgave.
    Lees verder bij Leraar24

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Constructivistische rekenmethoden, zoals realistisch reken-wiskundeonderwijs, leveren geen betere resultaten op dan traditionele methoden zoals directe instructie, maar ze doen er ook niet voor onder. De rekenprestaties hangen samen met de kennis en vaardigheden van de leraar, de interactie tussen leraar en leerlingen en de aandacht en tijd voor rekenen-wiskunde. Rekenzwakke leerlingen lijken problemen te ondervinden bij relatief open didactische methoden, omdat zij meer behoefte aan structuur hebben dan betere rekenaars.

Lees meer

Het is aannemelijk dat methodes invloed uitoefenen op de lespraktijk van leraren. Daarmee beïnvloeden methodes wát leerlingen leren en hoe goed ze leren. Bij wiskundemethodes gaat het om kennis over wiskundige concepten en het toepassen van complexe strategieën. Of en hoe de keuze van een wiskundemethode de prestaties van leerlingen beïnvloedt, is niet bekend. Dus ook niet specifiek voor havoleerlingen.

Lees meer

Met steunlessen kun je de reken-wiskundevaardigheden van middelbareschoolleerlingen verbeteren, als je daarbij expliciete instructie geeft gericht op strategieën, meerdere representaties en reken-wiskundetaal. Ook sluit je aan bij de kennishiaten van je leerlingen en bied je de steunlessen voor een langere periode aan. Leerlingen van verschillende leeftijden en leerjaren, en in kleine en grote groepen kunnen zo hun rekenvaardigheden verbeteren.

Lees meer

Een rekenrijke leeromgeving kan zorgen voor meer motivatie, waardering én betere leerresultaten voor rekenen en wiskunde. Maar dat lukt alleen onder bepaalde voorwaarden. De leraar moet voldoende kennis hebben over rekenrijke omgevingen en het proces goed kunnen begeleiden. Van leerlingen vraagt het een open houding en actieve deelname aan de les. Tot slot moet een rekenrijke leeromgeving aansluiten bij het curriculum en het dagelijks leven van de leerlingen.

Lees meer

Om getalbegrip van leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs te bevorderen is het effectief om gebruik te maken van concreet materiaal. Daarnaast is het effectief om leerlingen alle denkhandelingen te laten verwoorden. Leerkrachten kunnen hen helpen om relaties te leggen tussen handelingsniveaus. Bij instructie is het effectief als de leerkracht aspecten van getalbegrip benadrukt. Ook doen leerkrachten er goed aan de instructie te laten aansluiten bij de voorkennis van leerlingen en onderwijsinhoud aan te bieden in voor leerlingen betekenisvolle situaties.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen. 

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven