Thema

Motiverend leesonderwijs in het vo en mbo

  • Voortgezet onderwijs
  • Middelbaar beroepsonderwijs

Interesse, autonomie en het gevoel van competentie en zelfvertrouwen vergroot de kans op het stimuleren van leesmotivatie.

Contactpersoon voor deze pagina
Desirée de Langen
Desirée de Langen
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over motiverend leesonderwijs in het vo en mbo?

Goed kunnen lezen is een belangrijke vaardigheid om mee te kunnen doen in de maatschappij. Nederlandse leerlingen zijn helaas door dalende leesvaardigheid en leesmotivatie in een negatieve leesspiraal terechtgekomen. Om deze te doorbreken en om te zetten naar een positieve leesspiraal is het belangrijk om zowel aan leesvaardigheid (door leesbevordering) als aan leesmotivatie te werken. Leesvaardigheid, leesgedrag en leesmotivatie hangen namelijk met elkaar samen. Maar hoe ziet motiverend leesonderwijs er dan uit? Hoe pak je dat aan?

Hoewel studies naar effectieve leesmotivatieprogramma’s veelal zijn uitgevoerd in het po, is er geen reden om aan te nemen dat de mechanismen die uit de studies naar voren komen niet van toepassing zijn in het vo en mbo. Op deze themapagina worden de belangrijkste mechanismen op een rij gezet. 

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Motiverend leesonderwijs in het vo en mbo

      vo mbo
    Het is belangrijk om motiverend leesonderwijs te geven, zodat leerlingen en studenten lezen leuk gaan vinden en uit zichzelf gemotiveerd raken om te lezen.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met motiverend leesonderwijs? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met motiverend leesonderwijs? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Tips voor lezen en leesmotivatie in het mbo

    mbo
    Mbo-docenten geven tips en goede voorbeelden voor hoe je studenten aan het lezen krijgt en ervoor zorgt dat ze plezier in lezen krijgen.
    Lees verder bij Stichting Lezen
  • Praktijkvoorbeeld

    Lessenreeks 'De grenzen van literatuur'

    vo
    Bij deze lessenreeks krijgen leerlingen inspraak in de tekstkeuze en discussiëren ze in groepjes.
    Lees verder bij Stichting Lezen
  • Praktijkvoorbeeld

    Praktijkbeschrijvingen 'De Bibliotheek op school in het mbo'

    mbo
    In deze brochure staan vier praktijkvoorbeelden van samenwerking tussen bibliotheken en roc’s, om de taalvaardigheid van studenten via vrij lezen op school en thuis te bevorderen.
    Lees verder bij Stichting Lezen

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Leraren kunnen het leesgedrag van leerlingen positief beïnvloeden door rekening te houden met hun leesvoorkeuren en competentieniveau. Belangrijk is dat leerlingen de overtuiging hebben dat lezen binnen hun vermogen ligt. Daarbij helpt het als ze zelf boeken kunnen kiezen. Door feedback te geven, kunnen leraren succesvolle leeservaringen van leerlingen versterken. Verplichte leesmomenten in de klas zorgen voor leesroutines. Praten over boeken en leeservaringen uitwisselen, kunnen ook leiden tot positief leesgedrag.

Lees meer

Om leesopvoeding thuis te versterken zijn twee voorwaarden belangrijk. De school moet de leesvaardigheid van leerlingen op peil krijgen en houden door aandacht te geven aan vloeiend lezen. Daarnaast is een aantrekkelijk boekenaanbod van belang. Een positief leesklimaat thuis verhoogt de kans dat een kind met plezier gaat lezen. Vanwege de grote verschillen tussen ouders is maatwerk nodig om hen te betrekken bij leesbevordering. Ook de verschillen tussen leerlingen maken dat noodzakelijk.

Lees meer

Geactualiseerd: 10 januari 2024

Aandacht voor de interesse van de student en sociale interactie zijn belangrijk om het lezen te bevorderen. Daarnaast zijn routine en rust bevorderlijk, evenals het actief betrekken van studenten bij de invulling van het lezen. Verder is het wenselijk dat er voldoende faciliteiten zijn, zoals begeleiding en toegankelijk leesaanbod. Ook een positieve leescultuur ondersteunt het lezen.

Lees meer

 Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen. 

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.