Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Professionaliseren van de organisatie
Thema

Data-geïnformeerd werken

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs

Door data-geïnformeerd te werken verzamel, analyseer en interpreteer je data van je school om je onderwijs te verbeteren.

Contactpersoon voor deze pagina
Foto Madelon
Madelon Anholts
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over data-geïnformeerd werken?

Scholen hebben dagelijks te maken met uitdagingen op het gebied van het leren en welzijn van hun leerlingen. Als deze uitdagingen het onderwijsproces in de weg zitten, dan is het verleidelijk om meteen tot actie over te gaan. Dat voelt misschien goed, maar is niet altijd even effectief. Door data-geïnformeerd te werken, kunnen scholen nagaan wat nu echt de oorzaken van onderwijsproblemen zijn en hierop aansluitend hun onderwijs aanpassen. De kans op succes is dan veel groter en je verspilt geen middelen aan maatregelen die niet effectief zijn.

Data-geïnformeerd werken kan een positief effect hebben op leraren en leerlingen. Leraren geven aan dat ze interventies voor datagebruik nuttig en waardevol vinden voor het verbeteren van hun onderwijs. Voor leerlingen geldt dat ze betere toetsresultaten haalden, die ook op langere termijn zichtbaar blijven. 

Data-geïnformeerd werken bestaat uit vijf stappen: 1) formuleer een helder, concreet en meetbaar doel, 2) verzamel data, 3) analyseer en interpreteer data, en trek vervolgens conclusies, 4) ontwikkel actieplannen voor verbetering en 5) evalueer de actieplannen. Hoewel het lijkt alsof data-geïnformeerd werken een afgebakend, lineair proces is, ziet de praktijk er anders uit. Het gaat bij data-geïnformeerd werken dan ook niet (alleen) om zo snel mogelijk een oplossing vinden, maar ook om het (gezamenlijke) leerproces en het ontwikkelen van een werkwijze waarmee ook volgende doelen bereikt kunnen worden.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Met data je onderwijs verbeteren

      po vo
    Met data-geïnformeerd werken kunnen scholen de oorzaken van onderwijsproblemen achterhalen en hun onderwijs hierop aanpassen. Zo wordt de kans op succes groter.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met data-geïnformeerd werken? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met data-geïnformeerd werken? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Het Focus-project

    po
    Binnen het FOCUS-project gaan schoolteams gezamenlijk aan de slag met beschikbare data uit het leerlingvolgsysteem van de school om hun onderwijs verbeteren.
    Download van Katholieke Pabo Zwolle

  • Praktijkvoorbeeld

    Podcast: in gesprek over NCO-data in de praktijk

    vo
    Hoe kun je met wetenschappelijke data je onderwijs verbeteren? Een docent vertelt over hoe de NCO-rapportages ervoor zorgen dat hij en zijn collega’s kritisch blijven kijken naar de onderwijspraktijk.
    Beluister

  • Praktijkvoorbeeld

    Leerkracht aan het roer: samen werken aan onderwijsverbetering

    po
    Betere resultaten, een professionele sfeer en een prettig schoolklimaat? De Prins Willem Alexanderschool in Ophemert zet zich in voor het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs.
    Lees verder
Bekijk meer voorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Digitale leermiddelen geven leraren zicht op de lesvoortgang en leerlingresultaten, waardoor zij leerlingen sneller en gerichter kunnen helpen. Tegelijkertijd hebben leraren moeite met het interpreteren van de gegevens van deze leermiddelen en het inzetten daarvan voor differentiatie. Verder hebben leraren het gevoel dat zij beter de gebruikelijke lesmethodes kunnen gebruiken, omdat die beter aansluiten op de standaardtoetsen.

Lees meer

Een sociogram geeft een leraar inzicht in de sociale relaties in een klas. De nominatieprocedure wordt daarvoor het meest gebruikt. Leerlingen nomineren dan hun klasgenoten aan de hand van vragen, zoals: met wie speel je graag? Deze procedure is het betrouwbaarst wanneer leerlingen een ongelimiteerd aantal medeleerlingen mogen nomineren. Andere methoden zijn de ratingprocedure, de paarsgewijze vergelijking en de observatiemethode. Alle methoden hebben zowel voor- als nadelen.

Lees meer

Observatie van lessen aan de hand van kijkwijzers kan waardevolle input leveren voor evaluatiegesprekken met leraren. Het is echter niet vanzelfsprekend dat zij daardoor anders gaan handelen. Leraren professionaliseren als zij zich veilig voelen, zich kunnen vinden in de leervraag en invloed hebben op het proces. Over effecten van zelfgemaakte kijkwijzers zijn geen gegevens bekend.

Lees meer

Effectieve vormen van feedback zijn doelgericht, concreet en positief geformuleerd. Docenten moeten zich veilig voelen en zien dat de feedback aansluit op hun eigen leervragen en ontwikkelpunten. Verder moet feedback betrouwbaar en overtuigend zijn. Als aan deze voorwaarden is voldaan, kan feedback docenten motiveren tot verdere professionele ontwikkeling.

Lees meer

Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

Bekijk meer verdieping

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven