Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Connectie tussen school en maatschappij
Thema

Ouderbetrokkenheid

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs

Leerlingen ontwikkelen zich beter als hun ouders er actief bij betrokken zijn en als de school met ouders samenwerkt.

Contactpersoon voor deze pagina
Sylvia
Sylvia Koeree
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over ouderbetrokkenheid?

Leerlingen zijn erbij gebaat als de belangrijkste leefwerelden – thuis en school – goed op elkaar aansluiten. Dat vraagt van ouders en leraren dat zij de begeleiding die ze de leerling thuis en op school bieden op elkaar afstemmen. De ondersteuning van ouders thuis  is belangrijk voor de ontwikkeling van leerlingen. Dat geldt voor alle ouders, ongeacht hun opleidingsniveau, etniciteit of sociaal-economische achtergrond. Wel kunnen ouders die een afstand tot school ervaren minder bekend zijn met die rol en vaker onzeker zijn. Dat vraagt van scholen om een extra stap te zetten om met deze ouders een goede samenwerking te realiseren en hen te faciliteren voor hun rol thuis. Met deze inzet dragen leraren bij aan kansengelijkheid voor leerlingen. 

In deze tekst bespreken we de internationale kennis over de samenwerking met ouders in het algemeen. We vullen deze aan met specifieke aandachtspunten om met ouders samen te werken als de verschillen tussen thuis en school groot zijn.   

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met ouderbetrokkenheid?  Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met ouderbetrokkenheid? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Podcast: Ouderbetrokkenheid en onderwijskansen

    po
    Twee leerkrachten bespreken met onderzoeker Eddie Denessen wat bekend is over ouderbetrokkenheid en hoe een schoolcultuur ervoor kan zorgen dat ouders nauw bij de school betrokken zijn.
    Beluister

  • Praktijkvoorbeeld

    De school is van ons samen

    po vo
    Scholen vertellen hoe zij met de programma's "Samen leren leven" en "Luisteren, denken, doen" aan de samenwerking met ouders hebben gewerkt.
    Lees verder bij Hanzehogeschool

  • Praktijkvoorbeeld

    Webinar: Onderwijskansen en ouderbetrokkenheid

    po
    Wat is ouderbetrokkenheid? Hoe draagt het bij aan gelijke onderwijskansen? En wat zegt de wetenschap hierover? Bekijk het webinar met lector Mariëtte Lusse en leerkracht Annelies Tamboer.
    Bekijk het NRO-webinar
Bekijk meer praktijkvoorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Educatief partnerschap biedt een goede insteek om de wederzijdse betrokkenheid van school en ouders te versterken. De school is leidend bij de vormgeving van educatief partnerschap. Voldoende ruimte voor inbreng van de ouders is echter een voorwaarde voor succes. Belangrijk is dat scholen en de leraren positief en onbevooroordeeld staan tegenover de betrokkenheid van ouders. Ook is het goed als zij oog hebben voor cultuurverschillen en verschillen tussen ouders. Zij moeten met die verschillende ouders kunnen communiceren en kritisch kunnen kijken naar hun eigen geschiedenis en rol daarvan in het contact.

Lees meer

Geactualiseerd: 21 december 2018

Samenwerking tussen ouders en school bestaat in verschillende vormen. Niet alle vormen van ouderbetrokkenheid zijn even effectief. Zo kunnen we meer verwachten van ouderbetrokkenheid thuis (samen lezen,  praten over school) dan van ouderbetrokkenheid op school (ouderparticipatie). Effecten van ouderbetrokkenheid zijn groter naarmate de sociale status van ouders lager is. Daarbij is het wel een voorwaarde dat de school deze ouders als serieuze gesprekspartners ziet. De relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten is complex en is onder meer afhankelijk van de leeftijd en de sociaal-culturele achtergrond van kinderen. Niet alleen feitelijke samenwerking, maar ook de houding en verwachtingen van leraren doen ertoe. Ouders met een laag opleidingsniveau voelen zich meer betrokken dan veel leraren denken.

Lees meer

Scholen bevorderen de betrokkenheid van ouders in kwetsbare situaties door de communicatie af te stemmen op hun behoeften aan autonomie, verbondenheid en competentie. Dat kunnen scholen doen door een respectvolle houding te hebben over de betrokkenheid van ouders, interesse te tonen in de thuiscultuur, en heldere verwachtingen uit te spreken. Het helpt daarbij om de communicatie aan te passen aan de taalvaardigheden en intellectuele mogelijkheden van ouders in kwetsbare situaties.

Lees meer

Ouderkamers dragen waarschijnlijk beperkt bij aan de ontwikkeling van kinderen. Belangrijker is het stimuleren van thuisbetrokkenheid, zoals samen voorlezen of praten over school. Als scholen graag de contacten tussen verschillende ouders willen stimuleren, moeten zij ouderactiviteiten zo organiseren dat deelname van zo veel mogelijk ouders mogelijk is, bijvoorbeeld door een goed tijdstip te kiezen. Het inzetten van leerlingen bij die activiteiten helpt daarbij. 

Lees meer

Scholen staan voor de taak om educatief partnerschap een goede invulling te geven. Basis daarvoor vormt een ouderbeleid waarin afspraken, procedures, overlegstructuren en verantwoordelijkheden duidelijk zijn. Daarnaast is het belangrijk dat de partners bereid zijn tot samenwerking met respect voor ieders inbreng. Oudergesprekken blijken effectief wanneer er ruimte is voor uitwisseling, er vertrouwen is en een focus op onderwijsondersteunend gedrag. Gespreksprotocollen, reflectie en intervisie kunnen ondersteuning bieden. En deze kunnen de benodigde partnerschapsvaardigheden van leraren helpen ontwikkelen.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel je vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreidere handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen. Deze sectie bevat alleen bronnen die aanwijzingen bevatten voor effectieve aanpakken.

  • Verdiepende bron

    Aan de slag met een armoede-aanpak op Amsterdamse Familie Scholen

    po
    Eindrapport over actieonderzoek op drie Amsterdamse familiescholen om in te zetten op meer armoedebestrijding.
    Lees verder bij Hogeschool van Amsterdam

  • Handvat

    Samenwerken met ouders

    po vo
    De Vlaamse leidraad 'Samenwerken met ouders' helpt onderwijsprofessionals de samenwerking met ouders te stimuleren in uiteenlopende contexten.
    Lees verder bij Leerpunt

  • Verdiepende bron

    Omgaan met armoede

    po vo
    Eén op de dertien kinderen of jongeren in Nederland groeit op in armoede. Deze handreiking biedt werkwijzen voor het signaleren van armoede op school, en het bieden van ondersteuning.
    Download bij Gelijke Kansen Alliantie
Bekijk meer verdiepende bronnen

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven