Versterk het innoverend vermogen van docenten

Om te kunnen inspelen op de vernieuwingsimpulsen in de complexe praktijk van het mbo, is het innoverend vermogen van mbo-docenten essentieel. Hiervoor hebben zij inzicht nodig in hun eigen innoverend vermogen en dat van collega’s, samenwerking binnen het team en de juiste ondersteuning door leidinggevenden. Het bevorderen van het innoverend vermogen van mbo-docenten vraagt om zowel individuele als teamgerichte reflectie en een voortdurende dialoog.

We vatten de elementen uit het overzichtsartikel over innoverend vermogen samen, die voor mbo-docenten, teams en leiders bijdragen aan het succes van onderwijsvernieuwing en het stimuleren van het innoverend vermogen. 

Aan de slag met innoverend vermogen

1. Allereerst is het van belang dat docenten reflecteren op hun eigen innoverend vermogen. Met behulp van het rijke palet kunnen docenten hun huidige innoverend vermogen onderzoeken, hoe deze zich verhouden tot de omgeving waarin ze opereren, en ontwikkelpunten identificeren, waarmee docenten gericht kunnen werken aan hun professionele groei.
2. Daarnaast biedt het rijke palet de mogelijkheid om als team te reflecteren op het gezamenlijke innoverend vermogen. Dit kan door middel van teamoverleg, waar docenten hun ervaringen delen en afzetten tegen de elementen van innoverend vermogen, elkaar inspireren en gezamenlijke doelen stellen.
3. Een ander belangrijk aspect is het onderzoeken van de fase waarin de vernieuwing zich bevindt en wat dat betekent voor de aanwezigheid en inzet van elementen van innoverend vermogen. Het is essentieel om te bepalen welke elementen in die specifieke fase belangrijk zijn, zoals creativiteit of juist doorzettingsvermogen, autonomie of juist samenwerking. Door inzicht te krijgen in de huidige fase kunnen de juiste elementen worden ingezet om de vernieuwing door te zetten in de onderwijspraktijk.
4. Tot slot is het van belang om het innoverend vermogen te onderzoeken en te monitoren, en een voortdurende dialoog te organiseren. Dit kan door middel van regelmatige evaluaties, feedbacksessies en het creëren van een open cultuur waarin ideeën vrijelijk kunnen worden gedeeld. Inzet van het rijke palet van innoverend vermogen vormt daarin mogelijk een reflectiemiddel. Een dergelijke aanpak zorgt ervoor dat innovatie een dynamisch en voortdurend proces blijft, waarbij docenten steeds nieuwe mogelijkheden ontdekken om het onderwijs te verbeteren. 

Praktische tips 

1. Verken je eigen innoverend vermogen en dat van je collega's. Waar liggen jouw talenten en waar zijn jullie complementair aan elkaar? Onderwijsinnovaties kun je immers niet alleen aangaan. Het inzichtelijk maken van ieders innoverend vermogen brengt ook ontwikkelpunten aan het licht. Waar wil je je individueel en waar als team in ontwikkelen en versterken? 
   Wil je aan de slag met deze verkenning? Gebruik het kaartspel ‘Zicht op! Jouw innoverend vermogen’, met de bijbehorende theoriekaarten en handleiding.
2. Maak op papier jullie onderwijsinnovatie inzichtelijk in de context van jullie (innovatie)team. Maak twee kolommen, waarbij je in kolom één concreet beschrijft welke stappen er gedaan zijn/moeten worden in het proces en in kolom twee welke elementen van het innoverend vermogen hiervoor nodig zijn. Bespreek dit met elkaar en stel de volgende vragen:
   1. Wie uit jouw (innovatie)team is of gaat hiermee aan de slag? Schrijf dit in kolom drie.
   2. Past dit bij ieders talent?
   3. Hebben we een hiaat waar we een ontwikkelvraag bij hebben of waar we een expert moeten invliegen? Schrijf dit met de concrete actie voor vervolg in kolom vier.
3. Bouw met je (innovatie)team structureel reflectie in. Met de praatplaat ‘in gesprek over jullie proces van innoveren’ en de bijbehorende handleiding kun je cirkelen rondom het gehele proces van jullie onderwijsinnovatie. Samenwerking in netwerken van mbo-docenten, studenten en de beroepspraktijk is essentieel. Slim netwerken draagt hieraan bij. Het zeilbootperspectief is een praktische reflectietool voor netwerken die zich gezamenlijk buigen over complexe onderwijsinnovaties.
4. Faciliteer als (bege)leider de dialoog en reflectie en investeer in professionalisering, bijvoorbeeld in het vergroten van veranderkundige kennis. Geef mbo-docenten ruimte en kansen om te experimenteren en te leren in het proces van onderwijsinnovatie.
5. Verken en onderzoek samen met je leidinggevende je eigen professionele ruimte en dat van het team. Welke ruimte wordt ervaren en wat is de daadwerkelijke professionele ruimte? Welke kansen kunnen worden gepakt om de professionele ruimte ten bate van de onderwijsinnovatie op te rekken?
6. Bekijk het webinar ‘Innoverend vermogen van mbo-docenten' aangeboden door de NRO en het Comeniusnetwerk waarin uitgebreid wordt verteld aan de hand van een praktijkvoorbeeld uit het mbo over het innoverend vermogen, innovatieprocessen en professionele ruimte.