Thema

Leren voor en tijdens het beroep

  • Middelbaar beroepsonderwijs

In het mbo leren studenten een beroep. Hoe zien hun leerprocessen eruit? En hoe ondersteun je ze als mbo-opleider?

Contactpersoon voor deze pagina
Portretfoto Daan Kreuk
Daan Kreuk
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over leerprocessen van mbo-studenten?

In het mbo leren studenten in allerlei leercontexten, zoals theorielessen, vaardigheidstrainingen, projecten, beroepspraktijkvorming, enzovoort. Leerprocessen lopen door verschillende contexten heen. In deze verschillende leercontexten wordt vaak een stukje van de brede ontwikkeling van studenten bevorderd. Hoe komen deze puzzelstukken bij elkaar? Oftewel: hoe draagt het leren in al die verschillende contexten bij aan het worden van een vakmens? Een vakmens, bovendien, met samenhangende kennis, handelingsrepertoire én initiële beroepsidentiteit. 

In het overzichtsartikel beschrijven we drie leerprocessen die helpen het leren van mbo-studenten te duiden en bevorderen, namelijk leren als proces van:

  1. context maken (recontextualiseren);
  2. betekenisgeven (een combinatie van negotiation of meaning en sense-making);
  3. ingroeien (belonging, becoming en being).

Het overzichtsartikel omschrijft de kenmerkende aard van leren in het mbo. Dat leren wordt vervolgens gerelateerd aan de ontwikkeling van studenten tot vakmensen tijdens hun opleiding. Dan beschrijven we vanuit het oogpunt van de mbo-opleider drie leerprocessen die helpen het leren van mbo-studenten te duiden. Per leerproces gaan we aan de hand van theorie in op wat mbo-opleiders merken bij studenten. Tot slot bespreken we hoe je als mbo-opleider kunt bijdragen aan het verder brengen van dat leerproces.

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Van student naar vakmens: hoe leren mbo-studenten?

      mbo
    Tijdens een mbo-opleiding leren studenten voor een beroep. Ze ontwikkelen hun beroepskennis, handelen en initiële beroepsidentiteit. Verschillende leerprocessen dragen daaraan bij.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met leren voor en tijdens het beroep? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met leren voor en tijdens het beroep?  Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

De motivatie van mbo-studenten tijdens praktijkopdrachten kan door vier interventies worden bevorderd. Docenten bieden de student ondersteuning door scaffolding en reflectie, gecombineerd met feedback. Studenten werken samen aan praktisch relevante doelen. Het realiseren van praktijkgerichte experimenteerruimte tijdens het leren. En aandacht schenken aan succes en leerresultaten van studenten.

Lees meer

Welke competenties van begeleiders bijdragen aan de competentieontwikkeling van studenten in hybride leeromgevingen, is niet bekend uit onderzoek. Er zijn wel aanwijzingen welke begeleiding behulpzaam kan zijn. Bijvoorbeeld nabijheid en frequent contact dragen bij aan een goede afstemming tussen werk en onderwijs. Ook moet je als begeleider kunnen wisselen tussen je verschillende rollen. Verder helpt het als je bewust een pedagogisch repertoire kiest om studenten te begeleiden.

Lees meer

Een succesvolle reflectie op praktijkervaringen begint met een goede voorbereiding op school. Daarnaast moet er op de werkplek gelegenheid zijn om te reflecteren en moeten begeleiders toegerust zijn om studenten daarbij te ondersteunen. Het is belangrijk dat de doelstellingen van de reflectie duidelijk zijn voor studenten en begeleiders. Voorbeeldgedrag en reflectieve vragen van begeleiders zetten studenten aan om te leren reflecteren. Het helpt om de reflectie te structureren aan de hand van een vaste set vragen.

Lees meer

 Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Canon Beroepsonderwijs: Werkplekleren als onmisbare ‘inwijding’.

    mbo
    Werkplekleren gaat om meer dan alleen kennis en kunde. Elk beroep heeft ook zijn eigen cultuur en specifieke morele principes. Dat maakt het buitenschools leren een onmisbaar inwijdingsproces.
    Lees verder bij ECBO
  • Verdiepende bron

    Canon Beroepsonderwijs: Leren van en met 'de ander'

    mbo
    Studenten werken samen met mensen uit uiteenlopende disciplines, culturen en perspectieven. Dat vraagt om boundary crossing: grenzen tussen verschillende werelden juist weten op te zoeken en benutten…
    Lees verder bij ECBO
  • Verdiepende bron

    Beroepstrots als bron van burgerschap

    mbo
    Aandacht voor het aanleren van burgerschap is van belang. Hoe kun je als docent aandacht hieraan geven, in de context van het leren in levensechte beroepscontexten?
    Lees verder bij Universiteit van Amsterdam

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.