Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Effectief professionaliseren van leraren en docenten
Thema

Collegiale dialoog

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs
  • Middelbaar beroepsonderwijs

Leraren die met elkaar in dialoog gaan kunnen de kennis en ervaringen van de ander benutten voor hun eigen ontwikkeling.

Contactpersoon voor deze pagina
Desirée de Langen
Desirée de Langen
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over collegiale dialoog?

De onderwijspraktijk verandert continu. Het is daarom als onderwijsprofessional belangrijk om te blijven ontwikkelen en leren. Toch lijkt dit niet altijd goed te lukken en dat is jammer, want lerende leraren zorgen niet alleen beter voor zichzelf maar ook voor beter lerende leerlingen en studenten. Maar hoe doe je dit dan? Eén van die manieren is door met elkaar in dialoog te gaan en elkaar als leerbron te benutten.

Met elkaar in dialoog gaan is echter niet altijd even makkelijk. Zo kan er sprake zijn van 'professionele eenzaamheid', waarbij er wel veel contacten is met leerlingen bijvoorbeeld, maar geen tot weinig tijd om met collega's in gesprek te gaan. Hierdoor ga je voornamelijk af op eigen ervaringen en individuele kennis en mis je de mogelijkheid om door middel van dialoog met collega's gedeelde kennis te creëren. Wat juist een krachtige aanvulling is op persoonlijke leerbronnen. 

Simpelweg met elkaar in gesprek gaan is niet voldoende om elkaars ervaringen als leerbron te kunnen gebruiken. De leerzame dialogen bevatten bepaalde elementen, bijvoorbeeld een onderzoekende houding of het transparant zijn naar elkaar bij het bespreken van onderwijssituaties. Een leerzame dialoog organiseren kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door middel van lesson study,  innovatieteams of collegiale consultatie of lesbezoeken.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met collegiale dialoog? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met het collegiale dialoog ? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Intervisie is een van de mogelijke werkvormen om startende leraren te ondersteunen binnen een zogenoemd inductieprogramma. Onderzoek naar de effectiviteit van intervisie in dit kader is schaars. Maar onderzoek naar verwante vormen van professionalisering biedt aanknopingspunten. Om bij te dragen aan inductietrajecten zou intervisie moeten voldoen aan een aantal kenmerken. Kort gezegd gaat het om praktische en sociale integratie, ondersteuning bij het werk in de klas en het primaire proces, en aandacht voor loopbaanontwikkeling.

Lees meer

In kenniswerkplaatsen die effectief bijdragen aan de onderwijspraktijk hebben deelnemers een gemeenschappelijk belang en een eigen instellingsbelang. Ze zijn actief in hun community door onder meer regelmatig bij elkaar te komen, onderling vertrouwen op te bouwen en een gezamenlijke taal te ontwikkelen. Draagvlak en een lerende cultuur binnen de scholen dragen eveneens bij aan professionalisering en schoolontwikkeling. Succesvolle samenwerking vergt een lange adem.

Lees meer

Observatie van lessen aan de hand van kijkwijzers kan waardevolle input leveren voor evaluatiegesprekken met leraren. Het is echter niet vanzelfsprekend dat zij daardoor anders gaan handelen. Leraren professionaliseren als zij zich veilig voelen, zich kunnen vinden in de leervraag en invloed hebben op het proces. Over effecten van zelfgemaakte kijkwijzers zijn geen gegevens bekend.

Lees meer

 Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Het succes van Lesson Study: samen werken aan leraarprofessionalisering

    po vo mbo
    Lesson Study is een methode waarin leraren samen onderwijs ontwikkelen en evalueren. Dit artikel biedt informatie over Lesson Study in combinatie met ict.
    Lees verder bij Kennisnet

  • Verdiepende bron

    Leraren in gesprek: dialoog door onderzoek

    po vo
    Deze katern gaat over de dialoogfunctie van onderzoek. Het onderzoeksproces leidt tot reflectie en dialoog tussen leraren, wat de professionele ontwikkeling en een professionele cultuur bevordert.
    Download van het Platform Samen Opleiden

  • Verdiepende bron

    De Werkwijze van de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam

    po
    Lees meer over de werkwijze van de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam, waarin leraren – vaak begeleid door collega’s van een hogeschool of universiteit – onderzoek doen naar hun eigen onderwijs.
    Lees verder bij Werkplaats Onderwijsonderzoek A'dam

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven