Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Loopbaanbegeleiding
Thema

Loopbaanontwikkeling en -begeleiding

  • Voortgezet onderwijs
  • Middelbaar beroepsonderwijs

Ontdek de doelstellingen en perspectieven op LOB, de opbrengsten van LOB-activiteiten en handvatten voor de uitvoering.

Contactpersoon voor deze pagina
Portretfoto Daan Kreuk
Daan Kreuk
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over loopbaanontwikkeling en -begeleiding?

Loopbaanontwikkeling- en begeleiding (LOB) is bedoeld om leerlingen en studenten zicht te geven op hun kwaliteiten en mogelijkheden zodat ze zelf hun (studie)loopbaan kunnen vormgeven. Omdat LOB meer omvat dan jongeren voorbereiden op het maken van studiekeuzes spreken veel betrokkenen liever over loopbaanontwikkeling dan over loopbaanoriëntatie.

Onderzoek toont aan dat LOB-activiteiten positief kunnen bijdragen aan de persoonlijke en sociale ontwikkeling, de onderwijsloopbaan en de beroepsloopbaan van jongeren. Uit verschillende onderzoeken komen de volgende aanbevelingen voor het vormgeven van LOB: 

  1. geef LOB samen met de beroepspraktijk vorm
  2. zorg voor een samenhangend LOB-programma
  3. geef de leerling en student een actieve rol
  4. bied informatie over het werkveld en (door)studeren 
  5. denk na over de rol van ouders in LOB
  6. bied ruimte voor reflectie

Vind meer informatie over de doelen en perspectieven van LOB, krijg wetenschappelijke en praktische handvatten om onderbouwd LOB-activiteiten vorm te geven, en leer over de wettelijke vereisten voor jouw LOB-programma. 

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met loopbaanontwikkeling en -begeleiding? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met loopbaanontwikkeling en -begeleiding? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Project: De Stagemakelaar

    mbo
    Evaluatie van dit project bij Startpunt Nieuw-West en Albeda Rotterdam. De stagemakelaar ondersteunt studenten die geen stageplek kunnen vinden bij hun zoektocht naar een stage.
    Lees verder bij het Expertisepunt LOB

  • Praktijkvoorbeeld

    Aan de slag met nazorg

    mbo
    De overgang van school naar werk is niet altijd eenvoudig. De regering, mbo-instellingen en gemeenten, starten een proef om studenten nog twee jaar na afronding van de opleiding te begeleiden.
    Download van de KBA

  • Praktijkvoorbeeld

    Casus beschrijvingen Begeleiding en Samenwerking

    mbo
    Deze casussen, over begeleiding en samenwerking rond Entree-studenten, zijn te gebruiken in de praktijk, zowel individueel als in team- of trainingsverband.
    Download van de Hogeschool Rotterdam
Bekijk meer voorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Studenten die reflecteren, kijken aan de hand van voor hen betekenisvolle ervaringen naar persoonlijke ambities, motieven en vervolgacties. Ze komen tot een bewust begrip van de situatie en beslissen wat ze aansluitend gaan doen. Docenten kunnen studenten daarbij ondersteunen door onder meer reflectieve vragen te stellen en te bevorderen dat alle fasen van het reflectieproces aan bod komen.

Lees meer

Leerlingen met een midden- of hogere sociaal-economische status en gesteund door hun ouders, lopen minder risico op uitval in het mbo. Realistische verwachtingen over de opleiding en toekomstige beroepen vergroten de kans op een goede studievoortgang. Aandacht voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding in het voortgezet onderwijs helpt leerlingen om weloverwogen studiekeuzes te maken. De inzet van registratiesystemen voor vroegsignalering kunnen mogelijk uitval voorkomen. Dat zijn factoren die bijdragen aan een succesvolle aansluiting vmbo-mbo en intrede in het mbo. Specifiek onderzoek naar de overstap van havo naar mbo ontbreekt.

Lees meer

Jongeren in het vmbo hebben een te beperkt beeld van techniek en een beeld dat slecht past bij hoe zij zichzelf zien. Veel jongeren zien onvoldoende dat techniek nuttig en interessant kan zijn. Ook heeft techniek het imago moeilijk te zijn en meer iets voor jongens dan voor meisjes. Toch kunnen technische opleidingen en beroepen aantrekkelijker worden gemaakt. Door leerlingen (technisch) zelfvertrouwen te laten ontwikkelen en hen in contact te brengen met allerlei facetten van techniek. Zo kunnen zij een breder en realistischer beeld ontwikkelen van techniek en van de benodigde competenties. Vervolgens is het belangrijk dat zij op die ervaringen reflecteren en ze verbinden met hun zelfbeeld in loopbaangesprekken. Ook de omgeving van de leerling moet daarbij worden betrokken. Ouders en leeftijdgenoten spelen een belangrijke rol bij loopbaankeuzen.

Lees meer

De ontwikkeling van een arbeidsidentiteit en van loopbaancompetenties zijn kernelementen van LOB. Dat leer je niet uit een boek. Het vraagt om een krachtige loopbaangerichte leeromgeving die keuzemogelijkheden biedt. En het vereist een begeleiding in dialoog, gericht op reflectie en betekenisgeving van de opgedane (werk)ervaringen. Deze werkwijze is in de praktijk echter nog geen gemeengoed.

Lees meer

Van mentoren wordt verwacht dat zij signalen van dreigende uitval onder studenten herkennen, studenten ondersteunen bij het ontwikkelen van een loopbaanperspectief en bij het aanleren van studievaardigheden. Mentoren bewerkstelligen een goed en veilig klimaat op school en in de klas. Dan ontstaat er ook binding en kunnen studenten in dialoog met betrokkenen reflecteren op hun loopbaan. Zo nodig kunnen mentoren ook externe zorg inschakelen.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    LOB en kansrijke keuzes in het vmbo

    vo
    Ontdek dat optimale studieloopbaankeuzes zowel gaat om de aansluiting op interesses en talenten, als om de aansluiting op de vraag van de arbeidsmarkt.
    Download van SEOR

  • Verdiepende bron

    De waarde van LOB zit in de gesprekken met de leerlingen

    vo
    Kunnen we wellicht iets leren van de aanpak in andere landen? Hanke Korpershoek deed hier onderzoek naar en gaf op basis daarvan concrete adviezen. In dit interview licht ze de resultaten toe.
    Lees verder bij het Expertisepunt LOB

  • Verdiepende bron

    Monitor LOB

    vo mbo
    Om een beeld te krijgen van de LOB-activiteiten in de scholen en om na te gaan of scholen behoefte hebben aan ondersteuning, laat het Expertisepunt LOB de Monitor LOB uitvoeren.
    Download van het Expertisepunt LOB
Bekijk meer verdieping

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.

Terug naar boven