Werkplaatsen Onderwijskansen: 2023 en hoe verder?

In 2023 eindigt de subsidieperiode voor de vier Werkplaatsen Onderwijskansen. Zij zijn allemaal aan het nadenken hoe ze hierna verder willen gaan. We spraken hierover met Jarrick Schaap, coördinator Werkplaats Onderwijsonderzoek Utrecht (WOU), en Lisa Gaikhorst, coördinator Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam (WOA). Beiden zien meerdere mogelijkheden voor continuering.

Jacob Lund/Shutterstock.com

Een Werkplaatsen Onderwijsonderzoek is een organisatievorm waarin scholen en onderzoeksinstellingen structureel samenwerken, met als doel om onderwijsverbetering en -vernieuwing te verbinden met onderzoek. In het kader van Onderwijskansen zijn er vier werkplaatsen actief: in Amsterdam e.o., Utrecht e.o., Groningen e.o. en Arnhem/Nijmegen.

Werkplaatsen bieden meerwaarde      

De werkplaatsen hebben de afgelopen jaren gewerkt aan interventies rond onderwijsachterstanden. Scholen konden door samenwerking met de onderzoekers beter gebruik maken van inzichten uit onderzoek en dus evidence informed te werk gaan. Daar zijn zowel de scholen als de kennisinstellingen heel tevreden over. Nu het programma en de subsidie afloopt willen ze de samenwerking en de aandacht voor onderwijskansen graag voortzetten. Daarom hebben ze subsidie aangevraagd voor continuering.

In Utrecht is er al een plan B. Jarrick: "De betrokken partijen bij WOU hebben afgesproken dat wanneer ze geen subsidie krijgen voor hun vervolgplannen, ze allemaal een fee inleggen. Daaruit kan dan de basisstructuur van WOU-GO betaald worden." Dit geldt zowel voor de betrokken Utrechtse en Amersfoortse schoolbesturen, als  voor de instellingen voor hoger onderwijs (Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht en Universiteit voor Humanistiek).
Alle partijen zien grote meerwaarde van de werkplaats voor hun personeel: in het onderwijs dragen de werkplaatsen bij aan een meer onderzoekende houding van leerkrachten. Voor de universiteiten en hogescholen draagt hun deelname bij aan hun kennisvalorisatie. Bovendien zien onderzoekers door hun langdurige samenwerking binnen de werkplaatsen nog beter hoe de dagelijkse onderwijspraktijk werkt.

Jarrick Schaap

Alle partijen zien de meerwaarde van de werkplaats: een meer onderzoekende houding bij leerkrachten, en kennisvalorisatie voor universiteiten en hogescholen.

Jarrick Schaap, coördinator Werkplaats Onderwijsonderzoek Utrecht

Verspreiding en borging 

Ook in Amsterdam zijn er positieve ontwikkelingen voor verduurzaming. Lisa vertelt dat de gemeente Amsterdam de kosten voor de twee coördinatoren (uit het onderwijsveld en het onderzoek) voor twee jaar voor haar rekening zal nemen. ‘’Op deze manier kan de basisstructuur van de WOA overeind blijven, ook als de subsidieaanvragen niet gehonoreerd worden.’’

In deze werkplaats is veel kennis ontwikkeld over een succesvolle samenwerking tussen onderwijsprofessionals en onderzoekers. "Die kennis kan ook door anderen benut worden. Daarvoor is het nodig dat de WOA-aanpak systematisch wordt beschreven." Op dit moment zijn de coördinatoren bezig om de WOA-aanpak goed te documenteren en te bewerken tot producten die breder gedeeld kunnen worden.

Lisa Gaikhorst (Werkplaats Amsterdam)

We hebben veel kennis ontwikkeld over samenwerking tussen onderzoek en onderwijs, die ook voor anderen interessant is.

Lisa Gaikhorst, coördinator Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam

Tot slot

Sinds eind 2020 wordt een flankerend onderzoek naar de vier werkplaatsen uitgevoerd. Hierbij wordt enerzijds gekeken naar de wijze waarop de verschillende partijen binnen de werkplaats samenwerken en anderzijds wat de opbrengsten zijn. In de loop van 2023 is de eindrapportage gereed. De onderzoekers besteden daarin ook aandacht aan de wijze waarop de werkplaatsen voor de toekomst geborgd (kunnen) blijven.