"Samen met alle betrokkenen zorgen voor brede ontwikkeling van kinderen"

Waarom vind jij aandacht voor onderwijskansen belangrijk?

Emile: "Onderwijs is een afspiegeling van onze samenleving. Sommige zaken zijn ingebakken in onze maatschappij, waardoor niet iedereen gelijke kansen heeft. Daarom moet onderwijskansen in the picture komen te staan en dat is dan ook mijn missie als ambassadeur." Ook Sanne kan zich vinden in deze missie. Daarbij ligt voor haar de focus op mentale modellen in het onderwijs: waarom doen we de dingen zoals we ze doen?

Sanne ziet vaak dat leerkrachten en schoolleiders klakkeloos het systeem volgen terwijl ze het systeem als knellend ervaren. Ze vinden het echter lastig de wijze van handelen te doorbreken en nieuwe structuren op te bouwen. "Als ambassadeur daag ik teams uit om hun denken en handelen te onderzoeken. Wat is hun impact op het leer- en ontwikkelproces van kinderen? En hoe kunnen zij dit verbeteren? Zo komen we samen tot een bewust, beredeneerd en betekenisvol aanbod voor ieder kind."

Hoe staat onderwijskansen in jouw regio op de kaart?

Emile vertelt: "In het begin van deze eeuw verscheen de publicatie 'Dilemma’s in het groen', waarbij verslag werd gedaan van pilots op het gebied van onderwijskansen op het platteland. Hieruit bleek dat kinderen in deze regio op het gebied van taal en rekenen zeven maanden achterlopen ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Sinds dat onderzoek staat het thema onderwijskansen bij ons in Zeeland en op de Zuid-Hollandse eilanden nadrukkelijk op de kaart en ben ik er ook al die tijd mee bezig geweest. Als ambassadeur was ik laatst weer op de Zeeuwse Onderwijsdag en daar heb ik veel met schoolleiders en leerkrachten over dit onderwerp gesproken."

Emile geeft aan dat er ook aandacht moet zijn voor de kinderopvang en de doorgaande lijn binnen integrale kindcentra (IKC’s). Hij ziet daar de laatste 6-7 jaar steeds meer aandacht voor ontstaan en dat vindt hij een goede ontwikkeling. Sanne sluit zich daarbij aan: "De focus moet verschuiven van presteren naar samen leren. Hoe kun je samen met alle betrokkenen zorgen voor een brede ontwikkeling van kinderen? Hiervoor moet je je doelgroep goed kennen. En is een gedegen analyse van je populatie van belang: wat hebben zij nodig, van jongs af aan, om zich straks staande te houden in een snel veranderende maatschappij?"

Samen werken aan verbetering zorgt voor een sterke onderlinge verbinding en een krachtig aanbod. "Als ambassadeur kan ik zorgen voor de verbinding tussen mensen", verklaart Sanne. "Door ze te laten analyseren wie hun samenwerkingspartners zijn en van daaruit een analyse van de leerlingpopulatie te maken. Het is belangrijk om daarbij te kijken naar wetenschappelijk onderzoek, zoals we in het programma Onderwijskansen doen. Daarnaast is het van belang om met een brede blik naar je doelgroep te kijken."

Een andere ontwikkeling die Emile ziet binnen het onderwijskansenbeleid, is de toenemende aandacht in het onderwijs voor buitenschoolse bronnen. Hij heeft zelf ervaren hoe aandacht hiervoor het verschil kan maken voor leerlingen. Emile heeft de afgelopen 12 jaar zomerscholen in Zeeland begeleid, onder andere in Middelburg en Vlissingen. "Leerlingen van deze zomerscholen zaten niet alleen in de klas, maar maakten ook excursies. Zo gingen ze bijvoorbeeld naar het Verdronken land van Saeftinghe om te zien hoe Zeeland is ontstaan." Toen na de zomer een leerkracht een les gaf over de geschiedenis van Zeeland, stond een doorgaans stille jongen op om te vertellen dat hij wel wist hoe Zeeland zo is geworden. Hij had dit immers deze zomer met zijn eigen ogen gezien! De leerkracht viel bijna van zijn stoel van verbazing. "Dat zijn de pareltjes van aandacht voor onderwijskansen", lacht Emile.

Hoe zorg jij dat scholen evidence informed werken aan onderwijskansen?

Emile en Sanne zijn allebei erg enthousiast over de materialen die zij vanuit het NRO voor dit project hebben gekregen. Met name de leidraden zijn hierbij erg behulpzaam die door de scholen ook veelvuldig gebruikt worden. Sanne geeft aan dat het onderwijs vaak vraagt om blauwdrukken. "Terwijl de mindset zou moeten zijn dat je niet precies weet waar je uitkomt, maar wel geholpen moet worden in denkrichting en wijze waarop je met belemmeringen kunt omgaan. De leidraden helpen hier echt bij." Daarbij vindt ze ook cruciaal dat de schoolbestuurders en directeuren de goede randvoorwaarden scheppen, zodat leerkrachten op deze ontdekkingsreis kunnen gaan.

Ook de Kennisrotonde en Onderwijskansen-themapagina’s worden door leerkrachten en schoolleiders geraadpleegd, zo merken zij. Zo sprak Emile een schoolleider die op school meer met portfolio’s wilde gaan werken. Deze directeur gaf aan dat hij eerst bij de Kennisrotonde en Onderwijskennis.nl had gekeken wat er al aan onderzoek bekend is over dit onderwerp.

Zowel Emile als Sanne zien de toekomst hoopvol tegemoet, waarbij Emile misschien wat optimistischer is dan Sanne. “Ik zie helaas nog te vaak dat niet het kind centraal staat, maar het team.” Emile ziet dat er de laatste 6-7 jaar een meer onderzoekende houding is ontstaan bij zowel schoolleiders als leerkrachten. Hij is blij dat hij daaraan als ambassadeur zijn steentje heeft kunnen bijdragen en dat Sanne vanaf volgend jaar het stokje van hem overneemt.