Werk aan onderwijsvernieuwing met een Comeniusbeurs!
Middelbaar beroepsonderwijs
Docenten die onderzoek willen doen naar vernieuwing en verbetering van het onderwijs kunnen hiervoor bij het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) een Comeniusbeurs krijgen. Aanvankelijk was deze alleen bestemd voor het hoger onderwijs, maar sinds 2024 kunnen ook mbo-docenten zo'n beurs aanvragen. Lees hieronder hoe je dat kunt doen. Mbo-docenten Pyt de Vries en Claudia van der Veen vertellen over hun ervaringen met de Comeniusbeurs.
Bijdrage van
Pyt de Vries
, Claudia van der VeenMeer informatie
Gepubliceerd:
Bron: Drazen Zigic/Shutterstock.com
Voor het mbo zijn er twee Comeniusbeurzen beschikbaar: de Teaching Fellow en de Senior Fellow. De eerste is bedoeld voor docenten die nog niet zo lang, maar minimaal twee jaar, in het mbo werken. Per project is 50.000 euro beschikbaar. Met dat geld kun je één tot anderhalf jaar onderzoek doen naar vernieuwing van jouw cursus of vak.
De Senior Fellowbeurs is bestemd voor docenten die al wat langer, minimaal vijf jaar, in het mbo werkzaam zijn. Zij kunnen 100.000 euro aanvragen om een innovatie in een opleidingsdomein of -cluster te onderzoeken en door te voeren. De projecten hebben een duur van 24 tot 30 maanden.
Je kunt onderzoek doen op drie verschillende thema's: kansengelijkheid bevorderen; een betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt; onderwijs van de toekomst. Maar je mag ook zelf een thema kiezen.
Meertalige aanpak in de rekenles met Claudia van der Veen
Hoe geef je goed rekenonderwijs aan studenten, die de Nederlandse taal nauwelijks beheersen? Naarmate het aantal meertalige studenten toenam, drong die vraag zich steeds vaker op aan Claudia van der Veen, rekendocent aan het Alfa-college in Groningen. Bij de Entree-opleiding en de opleiding Helpende Zorg en Welzijn, waarbinnen Claudia werkzaam is, spreekt ongeveer een op de drie studenten Nederlands als tweede taal.
“Meertalige studenten hebben vaak moeite met rekenen door een beperkte taalbeheersing. Het onderwijs op onze school werd aangeboden volgens het ‘taalbadmodel', wat betekent dat in de les in principe alleen Nederlands wordt gesproken. Onderzoek wijst echter uit dat een meertalige aanpak een positiever effect heeft op de (taal)ontwikkeling en het welzijn van meertalige studenten.”
Om uit te zoeken of zo'n meertalige aanpak ook voor de studenten op het Alfa-college een kansrijk is, vroeg Claudia een Comenius-beurs aan. Samen met het lectoraat Meertaligheid en Geletterdheid van NHL Stenden en hoogleraar Joana Duarte, expert op het gebied van meertaligheid in het onderwijs, deed ze onderzoek. Dit resulteerde in tien tips voor een meertalige aanpak in de (reken)les in het mbo.
De inzichten uit het onderzoek zijn onder meer verwerkt in de Leidraad Werken aan rekenen en gecijferdheid in het mbo | Onderwijskennis . Daar is Claudia blij mee. “Ik wil collega's binnen en buiten mijn ROC bewust maken van de noodzaak van een meertalige aanpak. Zo heeft elke student uiteindelijk de kans om de opleiding met succes te doorlopen!”
Voor kennis over duurzaam bouwen is een goede samenwerking tussen bouwbedrijven en onderwijs nodig
Bouwen aan duurzaam onderwijs met Pyt de Vries
Zoals het vaak gaat met onderzoek: antwoorden leveren weer nieuwe vragen op. Zo verging het ook Pyt de Vries, docent bij Firda, een mbo-instelling in Friesland en Flevoland. Aanvankelijk gaf hij er het vak Marketing and Sales. Maar gegrepen door het thema duurzaamheid werd hij voor twee dagen per week gedetacheerd bij Spark, een initiatief om duurzame ontwikkeling een grotere rol te geven in het onderwijs. En begon hij aan een masteropleiding Design Driven Innovation.
Aan die opleiding leerde Pyt onder meer hoe je met kleine veranderingen grote systemen kunt veranderen. Die les paste hij toe op het onderwerp van zijn masteronderzoek: de bouw. “Bouwbedrijven willen best aan de slag met circulair en biobased bouwen”, is zijn ervaring. “Maar ze weten niet altijd welke kennis, technieken en materialen daarvoor nodig zijn. Daarvoor is een goede samenwerking met het onderwijs noodzakelijk. Maar dat is niet altijd vanzelfsprekend. In mijn onderzoek zocht ik uit hoe dat komt.”
Tijdens zijn onderzoek rees de vraag hoe toekomstbestendig onderwijs er voor de bouw uitziet. Onderwijs waarin bouwbedrijven en het mbo samenwerken, als lerende organisaties. “Een collega moedigde me aan een Comenius Teaching Fellow-beurs aan te vragen, om dit verder uit te zoeken.” Dat lukte. “Door die beurs kan ik me helemaal focussen op die nieuwe leeromgeving.”
Zover is het nog niet. Maar het einddoel heeft Pyt al wel voor ogen: “Dat Firda bouwers aflevert die kunnen werken met materialen als bamboe, stropanelen en kalkhennep. En die zich bewust zijn van hun positie op deze planeet.” Het zijn misschien kleine veranderingen. Maar die lessen wil Pyt zijn studenten graag meegeven.
Tips voor de aanvraag van een Comeniusbeurs
Doe een aanvraag binnen een thema van jouw persoonlijke interesse.
Zorg dat de beoordelingscriteria duidelijk terugkomen in je aanvraag.
Regel hulp van onderwijsmensen bij de wetenschappelijke onderbouwing van je aanvraag
Stel de aanvraag op met je team, zodat je samen kunt werken aan onderwijsvernieuwing.
Houd er rekening mee dat een aanvraag schrijven en indienen meer tijd kost dan je verwacht, vooral als het de eerste keer is. Vraag zo nodig hulp van de subsidieadviseur van je instelling.
Het in kaart brengen van de eigen onderwijskwaliteit helpt docenten in hun ontwikkeling. Download feedback- en reflectieformulieren voor verschillende werkvormen.
Geanimeerde prentenboeken en het programma Letters in Beweging hebben een positief effect op de taal- en leesontwikkeling van risicoleerlingen. De effecten zijn echter mede afhankelijk van een aantal...
De ‘Utrecht Roadmap for Scholarship of Teaching and Learning’ is een praktische en goed onderbouwde instrument. Het helpt docenten in acht stappen bij het verbeteren van de eigen onderwijspraktijk.