Oefenen gesprekstechnieken nodig voor de praktijk
Voor studenten Pedagogische Wetenschappen is het belangrijk dat zij gedurende hun bachelor gespreksvaardigheden aanleren. Die vaardigheden hebben zij nodig in het pedagogische werkveld in gesprekken met ouders, jongeren en kinderen. Bijvoorbeeld hoe je hen aanspreekt of het gesprek op gang brengt. Of welke gesprekstechnieken je kunt inzetten in een complexe gesprekssituatie, zoals een slechtnieuwsgesprek of als de gesprekspartner weerstand vertoont.
Binnen de huidige vormen van onderwijs kunnen studenten hier niet genoeg mee oefenen. Met een innovatieve aanpak, door de inzet van virtual reality (VR), krijgen studenten de mogelijkheid om op een andere manier ervaring met complexe gesprekken op te doen. De belangrijkste doelen hierbij zijn een veilige en realistische leeromgeving te bieden, feedback geven en het gevoel van competentie te stimuleren.
Complexe gesprekssituaties oefenen met VR
In dit project zijn verschillende VR-scenario’s ontwikkeld en geprogrammeerd. In het vak Gesprekstechnieken-2 zijn ze ingezet, waarbij studenten met VR konden oefenen met één van de scenario’s. In de virtuele omgeving worden gesprekken gesimuleerd waarin ouders, jongeren en kinderen als gesprekspartners fungeren. De student neemt virtueel deel aan de gesprekken en moet steeds beslissen wat een adequate reactie is op wat de gesprekspartners zeggen of doen. Zo kunnen zij ervaring opdoen met verschillende gesprekssituaties in een veilige en realistische omgeving. Op andere bijeenkomsten konden studenten oefenen met traditionele rollenspellen en interactieve video’s die ze op hun computer konden bekijken.
Positief effect VR-oefeningen gespreksvaardigheden
Studenten zijn bevraagd na het toepassen van de drie verschillende werkvormen in verschillende volgordes (VR, rollenspel en interactieve video’s) om de effecten van elke werkvorm te meten op gespreksvaardigheden, gevoel van competentie en studenttevredenheid. Ze kregen vragen via een 7-punt Likertschaal als: Hoe leerzaam vond je het? Hoe veilig vond je het? En hoe tevreden ben je over de werkvormen? Daarnaast werden er vragen over een casus gesteld om te zien of de gespreksvaardigheden toenamen.
De eerste resultaten laten een significante toename zien op alle beoogde doelen bij alle drie de werkvormen die gesprekstechnieken moeten bevorderen. VR lijkt daarmee even effectief als de andere werkvormen. Daarnaast gaven studenten aan de afwisseling van werkvormen te waarderen.
VR blijvend ingezet ook bij andere studies
Het succes van deze innovatie heeft ertoe geleid dat VR ook in 2022 is ingezet binnen de opleiding Pedagogische Wetenschappen in Leiden. Het project heeft veel docenten geïnspireerd om zelf ook (een vorm van) VR toe te passen in het onderwijs, bijvoorbeeld bij andere studies (zoals Psychologie) en bij andere onderwijsinstellingen (hogescholen en universiteiten).
Daarnaast is er erkenning voor deze innovatie door bijvoorbeeld nominaties voor onderwijsprijzen. In 2021 is de Henk Dekker Award gewonnen.
Het onderwijsmateriaal VR in gespreksvaardigheden is online vrij beschikbaar gesteld. Contactgegevens projectleider: c.e.bergwerff@fsw.leidenuniv.nl
| Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast: | Ca. 100 bachelorstudenten Pedagogische Wetenschappen |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2019-2022 |
|---|
| Totale budget: | EUR 44.964 |
|---|
Relevante publicaties
- Brown, A. M. (2015). Simulation in undergraduate mental health nursing education: A literature review. Clinical Simulation in Nursing, 11(10), 445-449. https://doi.org/10.1016/j.ecns.2015.08.003
- Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(23), 8410-8415. https://doi.org/10.1073/pnas.1319030111
- Marken, P. A., Zimmerman, C., Kennedy, C., Schremmer, R., & Smith, K. V. (2010). Human simulators and standardized patients to teach difficult conversations to interprofessional health care teams. American Journal of Pharmaceutical Education, 74(7), 120. https://doi.org/10.5688/aj7407120
- Merchant, Z., Goetz, E. T., Cifuentes, L., Keeney-Kennicutt, W., & Davis, T. J. (2014). Effectiveness of virtual reality-based instruction on students' learning outcomes in K-12 and higher education: A meta-analysis. Computers & Education, 70, 29-40. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.07.033
- Stevens, A., Hernandez, J., Johnsen, K., Dickerson, R., Raij, A., Harrison, C., Foti, S. (2006). The use of virtual patients to teach medical students history taking and communication skills. The American Journal of Surgery, 191(6), 806-811. https://doi.org/10.1016/j.amjsurg.2006.03.002
Producten of presentaties over dit project
Comenius Teaching Fellowship 2019
