Aanleiding en doel
Het doel was om toekomstige academische leerkrachten betekenisvolle en duurzame relaties te laten ontwikkelen met de diverse etnisch, culturele en religieuze gemeenschappen die de samenleving rijk is. Wij constateerden dat onze studenten, ondanks hun theoretische bagage en stage-ervaringen, zich nog onvoldoende betrokken en thuis voelen in die diverse gemeenschappen.
Voortbouwend op inzichten uit onderzoek naar context-specifieke teacher training (Hammerness & Matsko, 2013) is een innovatie ontwikkeld om toekomstige leerkrachten persoonlijke relaties op te laten bouwen met individuen uit diverse gemeenschappen. Hiervoor zijn structurele samenwerkingsverbanden opgezet worden met verschillende culturele/religieuze/etnische gemeenschappen en hebben studenten zich op de opleiding etnografische vaardigheden en attitudes eigen leren maken om deze gemeenschappen beter te leren kennen. De verwachting was dat via deze twee vernieuwende componenten onze studenten zich meer betrokken en thuis zouden gaan voelen in die gemeenschappen (Hammerness & Craig, 2016). Dit heeft mogelijk ook een positieve invloed op hun professionele ontwikkeling als academische leerkracht en op het creëren van een rijke onderwijscontext die alle kinderen kansen biedt.
Opzet en aanpak
We hebben tijdens dit innovatieproject verschillende stappen ondernomen.
Fase 1: theoretische verdieping en inspiratie + creëren van draagvlak voor de innovatie
Allereerst hebben we ons in fase 1 als projectteam verdiept in literatuur rondom contextbewust opleiden en etnografie. Dit heeft geleid tot een definitie van contextbewust opleiden en bijbehorende leerdoelen die richting zouden moeten geven aan leerdoelen van specifieke modules van de opleiding. Deze definitie hebben we besproken met het bredere opleidersteam tijdens twee opleidingsstudiemiddagen die aan dit onderwerp gewijd waren. Op basis van de input vanuit het Universitaire Pabo van Amsterdam team tijdens deze middagen zijn aanscherpingen gedaan aan de leerdoelen.
We hebben vervolgens verschillende studiedagen voor het gehele team opleiders georganiseerd, om hen te inspireren en motiveren om contextbewust lesgeven te integreren in hun modules. We hebben ook activiteiten met onze projectpartners georganiseerd (bijv. een rondleiding bij The Black Archives in Amsterdam (https://www.theblackarchives.nl/) en Fawaka (https://www.fawakaondernemersschool.nl/) voor het bredere opleidersteam en voor studenten.
Fase 2: daadwerkelijk vormgeven van de innovatie
Vervolgens hebben we in fase 2 opdrachten en literatuur m.b.t. contextbewust opleiden en etnografie toegevoegd en aangescherpt binnen verschillende modules binnen de OZV- en LKV-lijnen van de opleiding. Tevens zijn de leerdoelen binnen deze modules aangescherpt. Er is bijvoorbeeld een opdracht ‘participerende observatie’ toegevoegd aan het curriculum, waarbij studenten leren om hun eigen stagecontext te observeren.
Naast de aanpassing van de LKV-en OZV-modules hebben we een speciale module/training ‘contextbewust lesgeven’ ontwikkeld en gegeven aan de derdejaarsstudenten (die hun keuzestage gingen volgen bij een maatschappelijke organisatie, en daar in contact kwamen met diverse gemeenschappen). In deze module hebben we leerkrachten diverse kwalitatieve, etnografische methoden aangereikt waarmee zij de context van hun leerlingen kunnen leren kennen en begrijpen. De module bestond enerzijds uit het aanreiken van literatuur over kwalitatieve onderzoeksmethoden en anderzijds uit het toepassen van deze methoden in de praktijk.
Evaluatie en resultaten
Uit studentevaluaties blijkt dat studenten de aangepaste modules binnen de opleiding, waarbij kwalitatieve etnografische methoden zijn toegevoegd (zoals de participerende observatie) als waardevol beschouwen. We hebben tevens interviews gehouden met studenten over de gepercipieerde opbrengsten van de training ‘contextbewust lesgeven’ en hun keuzestage, en daarbij hun sociale netwerk in kaart gebracht (en de waarde hiervan). Hieruit komt naar voren dat studenten verschillende kwalitatieve, etnografische methoden uit de training (zoals een walking-interview en etnografische observatievaardigheden), als waardevol beschouwen om de context van de kinderen uit diverse gemeenschappen goed te leren kennen en daarmee verbinding aan te gaan. Ook het participeren in een andere context, en daarin leerlingen uit andere gemeenschappen leren kennen en ontmoeten, vonden zij van waarde.
Wat betreft de borging van de interventie, is het belangrijk om contextbewust opleiden op te nemen binnen de opleidingsvisie van de UPvA. Daarnaast hebben we hetgeen we doen en aan het ontwikkelen zijn breder een plek gegeven binnen onze Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam (zie https://woa.kohnstamminstituut.nl/). Binnen deze Werkplaats werken we als opleiders, onderzoekers, studenten en leerkrachten verder aan bijvoorbeeld het toepassen van de Funds of Knowledge theorie (waarbij ze via praktijkgericht onderzoek de vraag verkennen hoe je als (aankomende) leerkracht de kennis die kinderen buiten de schoolcontext, in hun eigen context (bijv. in hun gezin) opdoen, zichtbaar maken en benutten in de klas?). We werken actief aan het verspreiden/delen van onze inzichten: zie bijv. de verschillende kennisclips die we omtrent dit onderwerp gemaakt hebben en geplaatst op de website van de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam.
Producten en documentatie
Zie Kennisclips (via https://woa.kohnstamminstituut.nl/). Er wordt tevens gewerkt aan een praktijkboek.
Ondersteunende literatuur
- Clark, A. & Emmel, N. (2009). Connected Lives: Methodological challenges for researching networks, neighbourhoods and communities, Qualitative Researcher, 11, 9-11.
- Evans, J., & Jones,P. (2011). The walking interview: Methodology, mobility and place. Applied Geography, 31(20), 849-855. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2010.09.005
- Gonzalez, N., Moll, L. C., Tenery, M. F., Rivera, A., Rendon, P., Gonzales, R., & Amanti, C. (1995). Funds of knowledge for teaching in Latino households. Urban Education, 29(4), 443-470.
- Hammerness, K., & Craig, E. (2016). “Context-Specific” Teacher Preparation for New York City: An Exploration of the Content of Context in Bard College’s Urban Teacher Residency Program. Urban Education, 51(10), 1226-1258.
- Hammerness, K., & Matsko, K. (2013). When context has content: A case study of new teacher induction in the University of Chicago’s Urban Teacher Education Program. Urban Education, 48(4), 557-584.
- Moll, L.C., Amanti, C., Neff, D., & Gonzalez, N. (1992). Source funds of knowledge for teaching: Usinga qualitative approach to connect homes and classrooms. Theory into Practice, 31(2), 132- 141.
Comenius Senior Fellowship 2018
