Students at risk deserve an honours approach

  • Hoger onderwijs
  • Om studenten op reguliere bacheloropleidingen die dreigen uit te vallen te motiveren om hun studie succesvol af te ronden, zijn effectieve werkingsmechanismen van het Saxion TopTalent-onderwijs door en met docenten ontwikkeld om toe te kunnen passen op deze doelgroep. Zodoende ontstaat een interne, brede beweging van community-leren.

    Bijdrage van Marike Lammers (Saxion Hogeschool) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    Studenten die dreigen uit te vallen Top Talent-aanpak aanbieden

    Al ruim tien jaar wordt op hogeschool Saxion honoursonderwijs gegeven. Daarin werken studenten in verschillende TopTalent programma’s (TTP’s) interdisciplinair, in een veilige community aan authentieke vraagstukken, waarbij ze gezamenlijke ervaringen opdoen die input bieden voor kritische reflectie. Van daaruit vindt persoonlijke en professionele ontwikkeling plaats. 

    Uit eigen onderzoek is gebleken dat studenten en docenten veel plezier beleven aan (samenwerkend) leren in de TTP’s. Het zou zeer waardevol zijn om de werkingsmechanismen voor motiverend onderwijs ook toe te passen in de reguliere onderwijsprogramma’s. Tegelijkertijd zien we dat een substantieel deel van de studenten in een vroeg stadium van hun studie uitvalt. Daaruit ontstond de vraag of deze ‘students-at-risk’ zouden kunnen profiteren van het werken met de TopTalent-aanpak.
    Het doel van deze innovatie is om te zorgen voor aantoonbaar minder studie-uitval onder eerstejaars studenten door toepassing van de werkingsmechanismen van Saxion TopTalent-onderwijs op de reguliere studentpopulatie.

    Ontwikkelen werkvormen uit TopTalent-onderwijs 

    Bij de aanpak van dit project is gekozen voor deelprojecten. Docenten doen zelf gericht ervaringen op in hun eigen praktijk, reflecteren daar gezamenlijk kritisch op en benutten inzichten voor professionele én persoonlijke ontwikkeling. Zo is een veilige community gevormd, die authentiek leren door docenten krachtig faciliteerde, in overeenstemming met het doel voor het studentonderwijs. 
    De werkwijze is research-informed: veel werkvormen uit TopTalent-onderwijs, waarvan de effectiviteit is gebleken uit eerder eigen evaluatief onderzoek, zijn toegepast. Elementen uit de werkwijze zijn gerangschikt en geïntegreerd in een leerproces, van waaruit het Honours Approach Eye-model is ontstaan. Ict-tools die zijn ingezet zijn Blackboard Collaborate en Teams.
    Richting en motief van dit proces waren bekend, maar het proces verliep soms weerbarstig (maar leerzaam). Zo bleek het moeilijk students-at-risk (onder wie studie-uitval dreigde) te identificeren. Intensieve ontwerp-meetings hielpen een goede wending te geven aan het vervolg. Vandaaruit zijn nieuwe deelprojecten, gebaseerd op de beoogde werkwijze in gang gezet, zoals:

    • Voorbij Vakmanschap, gericht op reguliere eerstejaars studenten, leergangen Community leren voor docenten en managers
    • Motivation boost, voor internationale studenten in lockdown. 

    Gelijkwaardig samenwerken op basis van vrijwilligheid werkt goed

    Deelnemers zijn regelmatig gevraagd ervaringen te delen om het project te kunnen doorontwikkelen. Bij Voorbij Vakmanschap zijn studentvragenlijsten afgenomen en zijn docenten en leergangdeelnemers geïnterviewd. Ondanks de diversiteit van doelgroepen in de deelprojecten, werd een aantal aspecten zeer gewaardeerd en daarmee als essentiële elementen van de gehanteerde werkwijze beschouwd. Het gaat hierbij om een voorwaardelijke veilige omgeving, waarin community-deelnemers samenwerken op gelijkwaardige, oordeelvrije wijze en er ruimte ontstaat voor reflectie en feedback, voor ontwikkeling en groei. Daarnaast is aandacht voor de persoon en persoonlijke kwaliteiten en het belang van de docent als coach genoemd. 

    Een belangrijk aandachtspunt lijkt vrijwillige keuze tot deelname. Bij studenten was dit niet het geval; daar was een tweedeling zichtbaar tussen studenten die al dan niet toegevoegde waarde zagen bijvoorbeeld ten aanzien van hun (professionele) ontwikkeling. Betrokken docenten en leergangdeelnemers zijn zeer enthousiast, maar gaven aan dat niet iedereen (direct) openstaat voor participatie.

    Het is aan te bevelen om bij de ontwikkeling community-leren aandacht te geven aan de opbouw en informatie, zowel voor docenten als studenten, zodat ze vertrouwd raken met de werkwijze en de meerwaarde geleidelijk aan kunnen ervaren. Ook is het belangrijk om docenten te laten bekwamen in alle aspecten van community-leren door het zelf te ervaren, zodat ze ook begrijpen wat het van studenten vraagt. Daarnaast levert dat handvatten en werkvormen op die ze naar eigen inzicht weer kunnen inzetten.

    Relevante publicaties 

    Dochy, F., Berghmans, I., Koenen, A., & Segers, M. (2015). Bouwstenen voor high impact; het leren van de toekomst in onderwijs en organisaties. Utrecht: Lemma/Boom

    Holterman-Nijenhuis, S. S. M., Scheper-Pullen, A. G., Eshuis, E. H., Visscher-Voerman, I., & Lammers, M. T. (2021). Studentwaardering honoursonderwijs over vijf jaren: een inspiratie voor het regulier onderwijs. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, 39(3/4), 45-59

    Kolb, A.Y., & Kolb, D.A. (2005). Learning styles and learning spaces: Enhancing experiential learning in higher education. Academy of Management Learning & Education, 4(2), 193-212.

    Ryan, R.M. & Deci, E.L. (2000). Self-Determination Theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78

    Mannetje, J., Truijen, K., & Gellevij, M. (2016). Honoursonderwijs: Een zoektocht naar kenmerken van honoursonderwijs die reflectief leren in en de waardering van honoursonderwijs beïnvloeden. Tijdschrift Voor Hoger Onderwijs, 34(3), 58-77 

    Producten of presentaties over dit project

    Documentaire De Honours Approach - Iedereen leert
    Animatie Honours Approach EYE-model 
    Handreikingen online community leren voor docenten en student-coaches
    Webinar (NL) voor studiecoaches 
    Webinar (UK) voor studiecoaches 
    Beschrijving Honours Approach EYE Model 
    Beschrijving leergang Community leren 
    Onderzoek leergang Community leren
    Beschrijving Voorbij Vakmanschap-studieloopbaanbegeleiding in interdisciplinaire setting
    Weblog Community leren in hoger onderwijs 

    Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast:Directe betrokkenen: 119 studenten en 68 docenten, teamleiders en onderwijskundigen van verschillende opleidingen binnen Saxion
    Ontwikkelperiode:2018-2021
    Opzet projectteam:Projectleider, drie docentleden, een student-lid, een onderzoeker
    Totale budget:EUR 286.000

    Comenius Leadership Fellow 2018 

    Bijdrage van

    Marike Lammers

    Marike Lammers

    Saxion Hogeschool

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank