Studenten opleiden tot adaptieve en autonome professionals

  • Hoger onderwijs
  • Het werkveld stelt continu nieuwe eisen aan afgestudeerden, omdat veranderingen in de samenleving elkaar snel opvolgen. Studenten moeten hun capaciteiten voor adaptie en autonomie versterken.

    Bijdrage van Dr. Mariska Kleemans (Radboud Universiteit) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    *Inclusief eventuele aanvullende financiering uit uw instelling of overige financieringsbronnen naast het Comeniusprogramma

    Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast:

    Bachelor (240 studenten) en Master (120 studenten) Communicatiewetenschap

    Ontwikkelperiode: 

    Mei 2018 - augustus 2020

    Opzet projectteam:

    Opleidingsdirecteur, docenten, onderwijskundige, studenten - in nauw contact met alumni

    Bestede aantal ontwikkeluren: 

    Gemiddeld 1-2 dagen per week aan gewerkt, gedurende twee jaar.

    Totale budget*:

     

    100.000 euro, exclusief personeelskosten voor coaches in de leerlijn (betaald uit reguliere budget)

    Autonomie en adaptief vermogen in curriculum

    Zowel docenten, studenten als het werkveld constateerden dat het curriculum van de opleiding Communicatiewetenschap opnieuw bekeken moest worden. Zij zagen een groeiende noodzaak om studenten zich op persoonlijk vlak te laten ontwikkelen. Vooral op de gebieden van autonomie en adaptief vermogen. Studenten moeten namelijk kunnen omgaan met de continue veranderingen in het medialandschap. Dit vereist dat zij - zowel tijdens hun opleiding als hun professionele carrière - in staat en gemotiveerd zijn om zich te blijven ontwikkelen. Hiervoor is het cruciaal dat studenten leren verantwoordelijkheid (autonomie) te nemen voor hun eigen leerproces.

    Het doel van het project is om de adaptieve en autonome ontwikkeling van studenten tijdens de opleiding beter te faciliteren. Om dit doel te bereiken, heeft de opleiding twee concrete innovaties geïmplementeerd.

    Docent-coach voor professionele ontwikkeling

    De eerste innovatie omvatte trainingen voor docenten en hen te faciliteren om de principes van autonomie-ondersteunend onderwijs toe te passen in hun cursussen. Dit heeft geleid tot een herziening van werk- en toetsvormen in het curriculum. De opleiding heeft diverse workshops en bijeenkomsten georganiseerd om docenten voor te bereiden op - en te ondersteunen bij - de veranderingen.

    Als tweede innovatie heeft de opleiding de leerlijn Professionalisering toegevoegd aan het curriculum. Hiervoor is ruimte gecreëerd door bestaande cursussen samen te voegen, te verkleinen of in een enkel geval te laten vervallen. Studenten Communicatiewetenschap hebben nu in ieder bachelorjaar vijf European Credits (EC) ruimte om te werken aan hun eigen persoonlijk-professionele ontwikkeling (vijftien EC in totaal). In de master is hier twee EC voor vrijgemaakt.

    Studenten krijgen ieder jaar een docent-coach toegewezen. Diegene heeft een (voor dit project ontwikkelde) training gevolgd. De docent-coach en zes studenten vormen samen een jaar lang een coachgroep.

    Iedere student uit de groep formuleert (mede met hulp van e-learning modules) aan het begin van het academisch jaar een aantal doelen rondom de vragen: ‘Wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik?’ Vervolgens heeft de student een jaar lang de tijd om activiteiten uit te voeren die bijdragen aan het verwezenlijken van hun eigen doelen. De opleiding heeft een catalogus ontwikkeld met een breed aanbod aan activiteiten. Hierin zijn o.a. MOOCS, trainingen, workshops, contacten met alumni en loopbaanoriëntatie opgenomen. Maar de opleiding daagt de studenten ook nadrukkelijk uit om eigen activiteiten te bedenken die voor hun doelen passend zijn.

    In de individuele en groepsbijeenkomsten met de docent-coach vindt begeleiding en intervisie plaats. Aan het einde van ieder jaar bundelen de studenten hun resultaten in een portfolio, tezamen met hun persoonlijk en professioneel profiel. Op die manier bouwen studenten gedurende hun studietijd een overzicht op van hun persoonlijk-professionele ontwikkeling. Dit overzicht kunnen zij gebruiken om zichzelf te presenteren aan het werkveld.

    Voorbeeld voor andere opleidingen

    Studenten geven in evaluaties aan over het algemeen positief te zijn over de twee innovaties. Zij waarderen de ruimte die de opleiding binnen het curriculum geeft om aan zichzelf te werken. Maar zij vinden het zeker in het begin ook lastig om autonomie over het proces te nemen.

    Een onderzoek naar de effecten van de twee innovaties is door de coronapandemie uitgesteld. Het project heeft binnen de eigen instelling de aandacht getrokken. Het dient als voorbeeld voor wat andere opleidingen kunnen doen om de persoonlijk-professionele ontwikkeling van studenten te stimuleren. Dit stimuleren van de persoonlijke-professionele ontwikkeling is een speerpunt van de Radboud Universiteit voor de komende jaren (project Studentenbegeleiding 2023).

    Literatuur

    • Dijkstra, P. & Rondeel, E. (2019). Evidence-based coachen. Voorschoten: Uitgeverij Educatief
    • Fink, L. D. (2013). Creating significant learning experiences. An integrated approach to designing college courses. San Francisco, CA: Jossey-Bass
    • Liu, W. C., Wang, J. C. K., & Ryan, R. M. (2016). Building autonomous learners. Perspectives from research and practice using self-determination theory. Singapore: Springer.
    • Ritzen, M., & Kösters, J. (2002). Mogelijke functies van een portfolio binnen een competentiegericht curriculum. Onderzoek van onderwijs, 31(1), 3-7.
    • Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78.

    Producten

    Comenius Senior Fellowship 2018

    Bijdrage van

    Mariska Kleemans

    Dr. Mariska Kleemans

    Radboud Universiteit

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank

    • Overzichtsartikel

      Het opleiden van professionals voor de toekomst

      ho

      Een nieuwe, grensoverstijgende manier van leren en werken wordt steeds belangrijker in onze huidige samenleving. Snelle ontwikkelingen en veranderingen maken de aard van vraagstukken complexer. Zoals...

      Lees verder
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Verdiepende bron

      Invulling van life long learning in het hoger onderwijs

      ho

      De vormgeving van leven lang leren in het onderwijs komt slechts langzaam op gang. Het gebruik van een integrale aanpak kan de ontwikkeling van onderwijs voor professionals versnellen.

      Download van ResearchNed
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Praktijkvoorbeeld

      Grensoverstijgend samenwerken, leren en opleiden

      ho

      Grensoverstijgend samenwerken is steeds belangrijker om kwalitatief hoogwaardige zorg- en ondersteuning te leveren. Praktijkvoorbeelden en theorie geven inzicht in het kwalificeren, leren en opleiden...

      Lees verder bij de HAN