Verbinden van (culturele) werelden
De maatschappij verandert en er ontstaat, mede door een toestroom van vluchtelingen, meer diversiteit. Veel van deze nieuwkomers hebben moeite zich op de arbeidsmarkt te positioneren. Ook verloopt hun integratie in de samenleving moeizaam door taalbarrières en interculturele afstand. Bovendien ontbreekt in het onderwijs vaak een afspiegeling van de maatschappij. Onze nieuwe opleiding Interculturele Coach Onderwijsassistent biedt nieuwkomers een kans om in het onderwijs te werken. Met deze opleiding beogen we een brug te slaan tussen diverse culturele werelden. Daarnaast bevorderen we creativiteit en innovatie door verschillende perspectieven te verbinden. Zodoende levert dit initiatief een bijdrage aan innovatieve oplossingen voor een aantal problemen, zoals de tekorten aan arbeidskrachten in het onderwijs en de benutting van nieuwkomerspotentieel. Verder gaat het om de handelingsverlegenheid op het gebied van cultuursensitiviteit. Ons doel is baan- en opleidingskansen creëren voor nieuwkomers om het onderwijs te versterken.
Bruggenbouwers in het onderwijs
Het Alfa-college heeft een kwalitatief verkennend marktonderzoek uitgevoerd voor de opleiding en de rol Interculturele Coach Onderwijsassistent. Door diepte-interviews, literatuur en enquêtes hebben we vijf rollen voor de interculturele coach gedefinieerd. Met deze rollen ondersteunen de coaches leerlingen en hun ouders met een migratieachtergrond. Essentieel voor de uitvoering van deze rollen is culturele lenigheid; studenten moeten cultuursensitief en transcultureel kunnen werken. Ons model doorbreekt het wij-zij-denken met de formule "ik + jij = wij en 1+1=3", wat transformatief leren bevordert. Studenten ontdekken dat meerdere waarheden naast elkaar kunnen bestaan en leren door in contact te komen met andere culturen.
De visie en didactiek voor dit nieuwkomersonderwijs zijn tot stand gekomen door het docententeam dat zich heeft verdiept in relevante en actuele bronnen. Deze opleiding neemt studenten mee op “wereldreis”. Elke maand staan een land en een vakinhoudelijk modulethema centraal. Het lesmateriaal is speciaal ontwikkeld voor NT2-studenten met een migratieachtergrond en is gestoeld op praktijkonderzoek. Er is extra aandacht voor verschillende taalniveaus, referentiekaders, culturele achtergronden en normen.
Het behalen van de generieke examens is voor nieuwkomers een uitdaging. We zetten daarom maximaal in op een rijk en betekenisvol taalaanbod, veel taalproductie in kleinschalige leerteams en feedback op taaluitingen. Deze drie factoren zorgen voor continue groei en motivatie. De methoden en werkvormen creëren een ondersteunende leeromgeving die intercultureel begrip en taalvaardigheid bevorderen, wat essentieel is voor het maatschappelijk succes van onze studenten. Door het behalen van een Nederlands diploma vergroten we de kansen op de arbeidsmarkt.
Perspectieven verschuiven
Opgroeien, integreren en naar school gaan in een nieuw land is vaak een uitdaging. Onze nieuwe opleiding richt zich op de specifieke problemen waarmee leerlingen en studenten met een migratieachtergrond te maken hebben. We geloven dat interculturele coaches een cruciale rol kunnen spelen in de ondersteuning en begeleiding van deze leerlingen en studenten, en hun ouders en docenten. Onze aanpak combineert ervaringskennis met conceptuele kennis, omdat verhalen verbindend werken. Zo werken we bijvoorbeeld met ervaringsverhalen om theoretische begrippen te duiden. Door de verhalen verbinden we ons met de wereld om ons heen. De ervaringen van onze studenten en samenwerkingspartners bevestigen de impact van deze aanpak. We hebben er dan ook alle vertrouwen in dat onze studenten na het behalen van hun diploma een passende werkplek zullen vinden.
Onze opleiding wint aan bekendheid en relevantie, wat blijkt uit het groeiende aantal aanmeldingen en beschikbare BBL-werkplekken. Door ons initiatief te presenteren aan organisaties zoals de MBO Raad, UAF, LOWAN en het ministerie van OCW, wordt het belang ervan herhaaldelijk onderstreept. Deze erkenning benadrukt de essentiële rol van interculturele coaches in het bevorderen van integratie en succes in het onderwijs.
Nóg belangrijker voor ons, is de impact die onze studenten hebben op de levens van leerlingen, studenten en cursisten. Onze coaches geven houvast, hoop en een nieuw perspectief.
Wereld van verschil
Het belang en de duurzaamheid van dit initiatief lijken misschien evident, gezien de multiculturele samenleving. Maar we willen hiermee vooral de noodzaak benadrukken van een inclusief onderwijsklimaat in Nederland. Zo’n klimaat willen we verder ontwikkelen. We hebben de ambitie deze regionale opleiding landelijk uit te rollen en andere onderwijsinstellingen te ondersteunen in het verwezenlijken van gelijke kansen voor nieuwkomers. Met enthousiasme werken we aan de volgende onderdelen:
- de opzet van een train-de-trainersconcept om de landelijke kwaliteit van de opleiding te kunnen waarborgen;
- de begeleiding van interculturele coaches binnen NT2-docentenopleidingen en LLO-scholing voor het werkveld aanbieden;
- verdere professionalisering van (NT2-)methodieken en leerinhouden.
Ons streven is onderwijsprofessionals cultureel leniger te maken door vanuit verbondenheid perspectieven te verkennen en werelden te openen. Doen jullie mee?
Tot die tijd nog enkele tips: zet in op rijke non-fictie, werk met kleine leerteams en houd rekening met verschillende referentiekaders.
Literatuur
Agirdag, O. (2020). Onderwijs in een gekleurde samenleving (1ste editie). Epo, Uitgeverij.
Hajer, M., & Hanson, M. (2007). Open ogen in de kleurrijke klas (1ste editie). Coutinho.
Van Oudenhoven, J. P., & Van der Zee, K. (2019). Interculturele psychologie (1ste editie). Coutinho.
Van Oudheusden, H. (2022). Lesgeven aan nieuwkomers.Pumbo.nl
Vlaamse Onderwijsraad (2020). Zonder wrijving geen glans (1ste editie). Lannoo.
Producten
- Visie Poster
- Pedagogische Grondhouding Poster
- Uitwerkingen Onderwijsconcept Poster
- Mindmap Aandachtsgebieden Interculturele Coach Onderwijsassistent
- Model Culturele Lenigheid
- De rollen van de Interculturele Coach Onderwijsassistent
