Move aHead!

Studenten ondersteuning bieden bij cognitieve belemmeringen

Veel studenten ervaren cognitieve belemmeringen bij het volgen van hun opleiding, zoals problemen met aandacht, concentratie, planning en ordening. Vaak hangt dit samen met psychische problemen (zoals depressie, angststoornis, autisme, ADHD). Cognitieve functies zijn cruciaal voor het succesvol doorlopen van een opleiding; studenten met deze belemmeringen lopen vaak studievertraging op of stoppen in het geheel met hun studie. 

Onderwijsprofessionals weten vaak niet goed hoe ze studenten die cognitieve problemen ervaren kunnen ondersteunen. In het Move aHead!-project is daarom een innovatieve praktische training voor onderwijsprofessionals ontwikkeld, waarmee studenten met cognitieve functiebeperkingen ondersteuning op maat kan worden geboden. 

Ontwikkeling van de training Move aHead!

De kick-off bijeenkomst met illusionist en arts Victor Mids, waarbij ongeveer 500 mensen aanwezig waren, heeft veel positieve aandacht voor het project gegenereerd en leverde direct al aanmeldingen op van docenten die als trainer aan het project wilden meedoen. Ook veel studenten meldden zich aan. 

Het project heeft gebruik gemaakt van het Intervention Design and Development (ID&D)-model van Rothman en Thomas (1994), gericht op het ontwikkelen, testen en evalueren van een innovatieve Cognitieve Remediatietraining. ID&D kent vijf fasen die elkaar enigszins overlappen: 

• Probleemanalyse en projectplanning
• Synthese
• Voorlopig ontwerp van het programma
• Pilot-testing
• Implementatie en disseminatie. 

Deze fasen zijn uitgewerkt in vijf werkpakketten met elk een tijdpad, doel, activiteiten, resultaten en betrokkenen. Deze werkwijze bracht een duidelijke structuur aan die behulpzaam was bij het plannen van de activiteiten, het monitoren van de voortgang en het desgewenst bijstellen van het plan. Bij het opzetten en uitvoeren van de activiteiten is gebruik gemaakt van eerdere onderzoeken op dit gebied (Otto et al., 2020; Mullen et al., 2017; Twamley et al., 2008). Alle drie zijn ze gericht op het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van een cognitieve remediatietraining voor mensen met een psychische aandoening. De grootste uitdaging was het omzetten van de ontwikkelde fysieke trainingsbijeenkomsten in online bijeenkomsten. 

Positieve ervaringen van studenten en docenten met Move aHead!-training

Om de ervaringen met de Move aHead!-training te achterhalen, hebben studenten voorafgaand en na afloop van sessies vragenlijsten ingevuld (de Cognitive Problems and Strategies Assessment, de Educational Barrier Questionnaire (EBQ), de College Self-Efficacy Inventory (CSEI) en de DASS-21). Studievertraging is gemeten door studenten op T0, T1 en T2 te vragen naar een officieel overzicht van hun behaalde studiepunten. Verder is er een focusgroep met zeven studenten georganiseerd om dieper in te gaan op hun ervaringen. 

De deelnemers zijn positief over de Move aHead!-training. Zo geeft ruim 80% van de studenten aan dat de training een positieve invloed heeft gehad op de studie. Met name het opdelen van taken in kleine deeltaken, de praktische tips, to do lists en geheugensteuntjes hebben zij als zeer nuttig ervaren. 

Uit de resultaten blijkt dat studenten na het volgen van de training minder cognitieve belemmeringen en hindernissen ervaren tijdens het studeren. Zij kunnen meer cognitieve strategieën toepassen en voelen zich zelfverzekerder over hun studie. Alle studenten geven aan dat ze de training zouden aanbevelen aan medestudenten. Deelnemers die werden getraind door een docent van een andere opleiding misten soms de link tussen de training en hun studie, maar uiteindelijk vonden ze hiervoor wel een oplossing.

Uit de interviews onder docenten bleek dat ze allen positief waren over de sessies. Zij geven aan dat de training concreet is en dat het materiaal goed te gebruiken is. Ze vinden het onder andere plezierig dat de student zelf in de sessie aan de slag moet waardoor je concreet ziet wat er bijvoorbeeld in de aandacht en concentratie gebeurt. Ook het gebruik van het ontwikkelde Move aHead! Assessment Instrument (MAAI) om de sessies te selecteren, werkt volgens de trainers goed. Ze geven aan dat de studenten zich herkennen in de uitslag en dat op basis daarvan vrij eenvoudig sessies gekozen kunnen worden. Docenten die met de Move aHead!-training aan de slag willen gaan, wordt aangeraden eerst de bijbehorende training te volgen en het geleerde daarna met een of twee studenten te oefenen.

Onderdeel van studentenbegeleiding

De Move aHead!-training wordt binnen de Hanzehogeschool op meerdere plekken ingezet. Studieloopbaanbegeleiders en docenten van verschillende opleidingen zoals Social Work, HRM en Toegepaste Psychologie zijn geschoold in de training en zij begeleiden studenten met cognitieve problemen. Verder zijn in opdracht van de afdeling Hanze Student Support (HSS) op basis van de individuele Move aHead!-training groepsgewijze trainingen ontwikkeld voor de vaardigheden plannen, taakinitiatie, concentreren en timemanagement. Deze trainingen worden goed bezocht en beoordeeld. 

Verder zijn ook onderwijsprofessionals en studenten van buiten de Hanzehogeschool, zoals de Universiteit van Leiden, Hogeschool Den Haag en de Hogeschool Antwerpen, geschoold in de Move aHead!-training. Om andere onderwijsinstellingen te ondersteunen bij de implementatie is een Handreiking Implementatie Move aHead! ontwikkeld. 

Relevante publicaties 

Guare, R., Dawson, P., & Guare, C. (2013). Slim maar... pubereditie: help adolescenten hun talenten benutten door hun executieve functies te versterken. Amsterdam: Hogrefe Uitgevers BV.

Mullen, M. & Malenczak, D. (2015). Compensatory Cognitive Training. Rutgers, The State University of New Jersey School of Health Related Professions Department of Psychiatric Rehabilitation & Counseling Professions.

Mullen, M. G., Thompson, J. L., Murphy, A. A., Malenczak, D., Giacobbe, G., Karyczak, S., Holloway, K. E., Twamley, E. W., Silverstein, S. M., & Gill, K. J. (2017). Evaluation of a cognitive remediation intervention for college students with psychiatric conditions. Psychiatric Rehabilitation Journal, 40(1), 103–107. https://doi.org/10.1037/prj0000254

Otto, L.K.M., Hofstra, J., Mullen G.M., Malenczak D., Boonstra N., Van der Meer, L., Veling, W., Boerhout, C., Van Rijsbergen, G.D., De Vries, J., Van der Pol, B., Pijnenborg, G.H.M., Korevaar, L. (2020). A cognitive remediation training for young adults with psychotic disorders to support their participation in education — study protocol for a pilot randomized controlled trial. Pilot and Feasibility Studies (6), 54. https://doi.org/10.1186/s40814-020-00579-0

Twamley, E.W., Savla, G.N., Zurhellen, C.H., Heaton, R.K., & Jeste, D.V. (2008). Development and pilot testing of a novel compensatory cognitive training intervention for people with psychosis. American Journal of Psychiatric Rehabilitation, 11, 144-163.

Producten of presentaties over dit project 

ECIO presentatie februari 2021.
Poster Move ahead.
Website Move ahead.