Focus op ondernemerschap en design thinking
Hoewel het maritieme onderwijs sterk gericht is op technische en theoretische competenties, blijken studenten vaardigheden te missen die essentieel zijn in de snel veranderende maritieme sector. Deze lacune zorgt ervoor dat studenten niet volledig voorbereid zijn op de eisen van de moderne arbeidsmarkt. Daarnaast is er een betere afstemming nodig tussen onderwijs en bedrijfsleven om directer in te spelen op actuele problemen.
Doel van het project is de vaardigheden van maritieme studenten uit te breiden en te verbeteren door te focussen op ondernemerschap en design thinking. Door docenten een coachende rol te laten aannemen en studenten meer autonomie te geven, willen we studenten technisch competent, innovatief en wendbaar maken. Daarnaast streven we naar een betere samenwerking tussen onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven, en een curriculum dat direct inspeelt op de behoeften van de arbeidsmarkt.
Implementatie van de TEAMS-methode
De TEAMS-methode reageert op de behoefte om ondernemersvaardigheden en soft skills te integreren in het maritieme onderwijs. De toepassing bij dit project is gericht op ondernemerschap en design thinking, waarbij studenten zowel technische als sociale vaardigheden ontwikkelen. Docenten nemen een coachende rol aan, waardoor studenten meer autonomie krijgen. (Deze methodiek is gebaseerd op de zelfdeterminatietheorie van Deci en Ryan en het gedachtengoed van John Dewey. Er is samengewerkt met de JAMK University of Applied Sciences in Finland om een blueprint te ontwikkelen die effectief was in het Finse hbo-onderwijs en nu is aangepast aan de maritieme doelgroep.)
Het proces begon met een analyse van het bestaande onderwijs en het vaststellen van ontbrekende componenten. In samenwerking met internationale partners werd de TEAMS Blueprint ontwikkeld. Docenten werden getraind in de nieuwe methodiek, waarna de opleidingen casussen implementeerden in hun onderwijs. Studenten werkten aan real-timecases en presenteerden hun oplossingen aan bedrijven. Het proces werd geëvalueerd en de Blueprint definitief gemaakt. Reflectiebijeenkomsten en periodieke updates aan stakeholders waren onderdeel van het proces.
De belangrijkste uitdagingen waren het integreren van nieuwe vaardigheden in een traditioneel curriculum en het trainen en ondersteunen van docenten in hun coachrol. Regelmatige evaluaties en feedbacksessies met studenten en stakeholders zorgden ervoor dat de methode continu werd verbeterd en aangepast aan de behoeften van de gebruikers.
Het project heeft de onderwijspraktijk in het maritieme domein ingrijpend veranderd door de nadruk te leggen op ondernemerschaps- en design thinking-vaardigheden. Daardoor zijn de studenten nu beter voorbereid op de toekomstige arbeidsmarkt, met een breder scala aan technische en sociale vaardigheden. De samenwerking tussen onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven is versterkt, waardoor het onderwijs beter kan inspelen op actuele problemen. De rol van docenten is geëvolueerd naar een meer coachende functie, wat heeft geleid tot een dynamischer en toekomstgericht leerproces.
Het project is uitvoerig geëvalueerd, onder andere met de TEAMS Blueprint Evaluation. Verder is er onderzoek gedaan naar de opbrengsten. Studenten werden bevraagd met evaluatieformulieren tijdens en na de projectweken. Reflectiebijeenkomsten tussen TEAMS-coaches en instellingen zorgden voor voortdurende feedback. De belangrijkste opbrengsten omvatten een betere voorbereiding van studenten op de arbeidsmarkt, versterkte samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, en internationale erkenning voor het project. Enkele bevorderende factoren waren samenwerking met internationale partners en de inzet van real-timecases. Uitdagingen werden aangepakt met intensieve training en ondersteuning van docenten en samenwerking met verschillende onderwijsinstellingen.
Praktische tips voor implementatie van de TEAMS-methode
De volgende aanbevelingen kunnen de onderwijspraktijk versterken en ervoor zorgen dat studenten beter zijn voorbereid op de eisen van de arbeidsmarkt in de maritieme sector.
- Focus op ondernemerschap en design thinking: Integreer ondernemerschaps- en design thinking-vaardigheden in het curriculum.
- Docent als coach: Moedig docenten aan om een meer coachende rol aan te nemen, zodat studenten eigenaarschap kunnen nemen over hun leerproces.
- Samenwerking met bedrijfsleven: Versterk de banden met het bedrijfsleven om studenten real-life casussen te laten ervaren en om directe relevantie van het onderwijs te waarborgen.
- Evaluatie en feedback: Organiseer regelmatig evaluaties en feedbacksessies om de effectiviteit van het onderwijs en de methodiek te meten en te verbeteren.
- Internationale samenwerking: Verken mogelijkheden voor internationale samenwerking en uitwisseling van best practices om het onderwijs te verrijken en wereldwijde perspectieven te integreren.
- Continue verbetering: Streef naar een cultuur van continue verbetering door reflectiebijeenkomsten en het delen van ervaringen tussen docenten en instellingen.
Literatuur
Brown, T. (2009). Change by design: How design-thinking transforms organizations and inspires innovation, HarperCollins
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55, 68-78
Volery et al., 2013, aangehaald in European Commission (2015), p.57-102
Producten
Samenstelling vanuit onderwijsteam en samenwerkingspartners, juni 2020, “TEAMS Gap Analysis”: https://stc-teams.panartinternet.nl/wp-content/uploads/2021/02/TEAMS-Gap-Analysis-Report-2.1.pdf
Juha Ruuska, JAMK, december 2020, “TEAMS Blueprint”: https://stc-teams.panartinternet.nl/wp-content/uploads/2021/02/TEAMS-Blueprint-Report-3.2.pdf
Juha Ruuska, JAMK, oktober 2022, “TEAMS Blueprint Evaluation”: https://www.project-teams.eu/wp-content/uploads/2022/11/Teams-blueprint-evaluation_Final2.pdf
Annette Opstal, NMTF en Alco Weeke, STC, oktober 2022. “TEAMS Whitepaper”: https://www.project-teams.eu/entrepreneurial-skills/whitepaper/
Website: https://www.project-teams.eu/
Aftermovie projectweek: https://www.youtube.com/watch?v=epmIexqTzak (of via https://www.project-teams.eu/2022/02/25/project-week-in-rotterdam-31st-january-4th-march-2022/
| Naam projectleider / contactpersoon: | Lucie Saxton |
| Beschrijving projectteam: | Directie/docenten(coaches)/onderwijskundigen/studenten/projectmanagement |
| Ontwikkelperiode: | 1 november 2019-31 oktober 2022 (projectperiode), daarna methode verder uitgewerkt |
| Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast: | 514 studenten in het Maritiem onderwijs (voornamelijk zeevaart) |
| Bestede aantal ontwikkeluren: | 1.600 |
| Gebruikte budget: | Tijdens projectperiode ruim 6 ton totaal (Europa). Daarna moeilijk in te schatten. |