Learning menu: de (on)mogelijkheden van differentiatie

  • Hoger onderwijs
  • Studenten Economie & Bedrijfseconomie in het HO kunnen zelf in een vijftal vakken leeractiviteiten kiezen die passen bij hun leerbehoefte. Doel is hun motivatie en betrokkenheid te vergroten.

    Bijdrage van Dr. Brigitte Hoogendoorn (Erasmus Universiteit Rotterdam) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    Keuze in leeractiviteiten passend bij de leerbehoefte van studenten

    Het bachelor programma Economie & Bedrijfseconomie kent een instroom van 1000 studenten in het eerste en 750 studenten in het tweede jaar. Alle studenten doorlopen in de eerste twee jaar een gestandaardiseerd lesprogramma. Tijdens tutorials (kleinschalige werkcolleges) krijgen alle studenten dezelfde lesstof aangeboden in eenzelfde tempo, zonder rekening te houden met leervoorkeuren, interesses of voorkennis. Dit gaat ten koste van de motivatie en betrokkenheid bij het onderwijs, zo is terug te zien in de lage opkomst bij niet-verplichte tutorials. Een deel van de studenten heeft daarnaast een eenzijdige focus op het maken van tentamens. 
    Het doel van het project Learning Menu is om studenten per vak een keuze te bieden aan leeractiviteiten die passen bij hun leerbehoefte. Onderzoek wijst uit dat differentiatie een positieve bijdrage kan leveren aan motivatie, betrokkenheid, intellectuele groei en tevredenheid in het onderwijs.

    Differentiatie in leeractiviteiten voor vijf vakken

    Voor vijf vakken in het tweede jaar van het bachelor programma Economie & Bedrijfseconomie is een Learning Menu ontwikkeld. Studenten krijgen, in plaats van een one-size-fits-all model per vak, de keuze om gericht die gedifferentieerde leeractiviteiten te kiezen die passen bij hun leerbehoefte. 

    De leeractiviteiten, die passend zijn bij de vakken en recht doen aan de verschillen tussen studenten (qua voorkennis, interesse en leervoorkeuren), zijn ontwikkeld door een kernprojectteam. Dit team was verantwoordelijk voor het organiseren van vakoverstijgende activiteiten, kwaliteitsbewaking, voortgang en verantwoording, gecombineerd met de specifieke expertise aanwezig in de implementatieteams per vak. Op een dynamische wijze is geëxperimenteerd met het ontwikkelen, implementeren en evalueren van gedifferentieerde leeractiviteiten. 

    Effect van differentiatie in leeractiviteiten

    Het project is geëvalueerd met een kwalitatieve aanpak, (vakevaluaties, studentenpanel en gesprekken met de implementatieteams en het projectteam). Met een kwantitatieve evaluatie was het de bedoeling om de deelname van studenten aan de verschillende leeractiviteiten te meten, maar dat bleek niet te realiseren. Nu wordt een nieuwe aanpak ontwikkeld om het effect te kunnen meten van differentiatie op basis van ‘impact research’.

    Framework helpt als leidraad bij differentiatie

    Een andere belangrijke opbrengst van het project is dat het inzichten heeft opgeleverd: niet ieder vak zich leent voor differentiatie en dat meer differentiatie niet altijd beter is. Er is een framework ontwikkeld dat als leidraad kan dienen voor docenten die differentiatie willen invoeren. Op basis van een combinatie van type vak (basis of toegepast kernvak of ondersteunend vak) en verschillen tussen studenten (interesse, voorkennis) geeft het framework aan in welke mate differentiatie zinvol is en welke vormen van differentiatie passend kunnen zijn (onderwerpkeuze, leertempo, type onderwijs).
    Verder is gebleken dat de introductie van keuzemogelijkheden tijd vergt; studenten moeten immers een weloverwogen keuze kunnen maken. In onderwijsblokken met een doorlooptijd van acht weken betekent dit dat er maar een beperkt aantal keuzes kunnen worden aangeboden zonder onnodige stress te creëren onder studenten. 

    Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast:650 tweedejaars studenten Bachelor Economie & Bedrijfseconomie
    Ontwikkelperiode:2020-2022
    Opzet projectteam:Projectteam (projectleider, vertegenwoordiger onderwijsinnovatie, onderwijskundige, projectsecretaris, vertegenwoordiger Tutor Academy)

    Implementatie team per vak (projectleider, projectsecretaris, vakcoördinator(en), Teacher Tutor Academy) 
    Totale budget: EUR. 99.587

    Relevante publicaties 

    • Konstantinou-Katzi, P., Tsolaki, E., Meletiou-Mavrotheris, M., & Koutselini, M. (2013). Differentiation of teaching and learning mathematics: An action research study in tertiary education. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 44(3), 332-349.
    • Santangelo, T., & Tomlinson, C. A. (2009). The application of differentiated instruction in postsecondary environments: Benefits, challenges, and future directions. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 20(3), 307-323.
    • Tomlinson, C. A. (2015). Teaching for excellence in academically diverse classrooms. Society, 52(3), 203-209.
    • Turner, W. D., Solis, O. J., & Kincade, D. H. (2017). Differentiating instruction for large classes in higher education. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 29(3), 490-500.
    • Wormeli, R. (2005). Busting myths about differentiated instruction. Principal Leadership, 5(7), 28-33.

    Comenius Senior Fellowship 2020

    Bijdrage van

    Dr. Brigitte Hoogendoorn

    Dr. Brigitte Hoogendoorn

    Erasmus Universiteit Rotterdam

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank

    • Praktijkvoorbeeld

      Biodiversiteitsonderwijs in de 21ste eeuw

      ho

      In dit project krijgen studenten meer regie over hun leerproces. Ze kunnen met expeditionary learning als uitgangspunt, ook in grote aantallen, op excursie gaan met behulp van een nieuw ontwikkelde...

      Lees verder
    • Praktijkvoorbeeld

      FlexScan

      ho

      Breng met de FlexScan in beeld waar jouw instelling staat op het gebied van flexibilisering van onderwijs zodat je weloverwogen vervolgstappen kunt nemen.

      Download van Vereniging Hogescholen
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Verdiepende bron

      A shift toward informal and flexible learning environments

      ho

      Krijg inzicht in de percepties van universiteitsstudenten over hun voorkeursleeromgevingen en hun ideeën over de beste leeromgevingen voor het hoger onderwijs.

      Lees verder bij SpringerLink