Biodiversiteitsonderwijs vernieuwen
Een steeds grotere en meer diverse groep studenten volgt biodiversiteitsonderwijs. Dit brengt verschillende uitdagingen met zich mee. Iedere student leert op zijn/haar eigen manier en tempo, interesses van studenten zijn uiteenlopend en veldexcursies - de kern van biodiversiteitsonderwijs - zijn logistiek zeer lastig te begeleiden.
Het huidige biodiversiteitsonderwijs is nog veelal ingestoken op kleine groepen studenten met een zelfde fascinatie voor natuur. Het doel van dit project is het biodiversiteitsonderwijs te vernieuwen en bestendig maken voor de toekomst. Met de innovatie kunnen studenten, in een nieuw cursusprogramma, op hun eigen tempo en manier aan de slag. Daarnaast moet een innovatieve biodiversiteitsexcursie-app betekenisvol veldonderwijs waarborgen, waarin studenten zelf aan het roer van hun excursie worden gezet en ze zelfstandig op excursie kunnen gaan.
Nieuwe leermaterialen, toetsen en een excursie-app
In de kern is het project gestoeld op de Self Determination Theory (SDT). Gekozen werkvormen geven studenten autonomie met gelijktijdig voldoende handvatten om hen een gevoel van competentie te geven. In ingeroosterde keuzeruimte met een selectie aan nieuwe leermaterialen, zoals kennisclips en activerende opdrachten met spelelementen en peerfeedback, konden studenten zelf keuzes maken uit de leermaterialen en zo hun eigen leerproces in handen nemen. Formatieve zelftoetsen stelden studenten in staat hun voortgang te volgen. Opzetten van deze structuur, en invulling hiervan, is volledig in samenspraak met verschillende onderwijskundigen research-informed uitgevoerd. Doorontwikkeling van excursies in de app vond plaats aan de hand van een in 2018 uitgevoerde pilot met twee ecologische excursieroutes binnen de Crossbill Guides app.
Het project is uitgevoerd volgens een strak schema. Feedback van studenten uit een panelevaluatie van de cursus uit 2021 is hierin gebruikt als beginpunt. Er is een nieuwe cursusstructuur opgezet, er zijn leerdoelen per blok bepaald en tot slot geïmplementeerd in brightspace (samen met de studenten en onderwijskundige uit het projectteam). Deze cursusstructuur in brightspace heeft vervolgens gediend als kapstok waarin verder ontwikkelde leermaterialen geplaatst konden worden. Parallel hieraan zijn app-routes ontwikkeld en ingevuld, waarbij ook hulp en feedback van studenten is gebruikt. De implementatie van het project is relatief eenvoudig verlopen, mede omdat het slechts één vak betrof. De belangrijkste uitdaging was uiteindelijk de wens versus de harde grenzen aan de techniek. Hoewel dingen in gedachten vaak niet moeilijk lijken te realiseren, blijkt de praktijk weerbarstiger.
Excursie-app waardevol en inspirerend
De innovatie is in 2022 geïmplementeerd en vervolgens geëvalueerd binnen het projectteam, een anonieme studentenenquête en in gesprek met studenten. Het projectteam ziet de ontwikkelde excursie-app, die bruikbaar is in een verscheidenheid aan vakgebieden, als belangrijke opbrengst. Studenten zijn positief over deze app, en zien het veldonderwijs als een van de meest waardevolle onderdelen van het vak. Theorie in het echt zien werkt verhelderend en inspirerend.
Naast de app ervaren studenten de opzet van de cursus als motiverend, een belangrijke beoogde opbrengst want het vak is voor veel studenten een eerste kennismaking met veldecologie. Een belangrijke belemmerende factor bij het behalen van deze laatste opbrengst is dat voor een selecte groep studenten keuzevrijheid in leermethoden vragen en soms stress oplevert. Hoewel dit niet wenselijk is, is het tegelijkertijd wel een goede ervaring voor deze studenten omdat ze gedwongen worden hun leerproces in eigen hand te nemen. De conclusie is dat het inspirerend werkt voor studenten om hen autonomie te geven binnen een duidelijke cursusstructuur die houvast biedt, gecombineerd met excursies om de geleerde stof in de praktijk te zien. Een aanbeveling voor andere docenten is om ook na te denken over de mogelijkheid om excursies in hun onderwijs te gebruiken.
De resultaten van het project zijn duurzaam geïmplementeerd binnen het vak. De brightspace-structuur is zo opgezet dat deze makkelijk naar volgende jaren toe te kopiëren is en indien wenselijk ook naar andere vakgebieden. De jaarlijks terugkerende kosten voor het online (onder)houden van de excursieroutes zijn duurzaam belegd binnen de begroting van het onderwijs instituut.
| Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast: | Bachelor Biology, vak Biodiversity (1ste jaar, 4e kwartaal) jaarlijks circa 150 studenten |
|---|
| Ontwikkelperiode: | 2021-2022 |
|---|
| Opzet projectteam: | Constant Swinkels, Wilco Verberk (docenten), Tim te Morsche, Kim Foppen (studenten), Hienke Sminia (Onderwijskundige) en Dirk Hilbers (externe expert op gebied techniek in Ecologie-onderwijs) |
|---|
| Bestede aantal ontwikkeluren: | Circa 550 |
|---|
| Totale budget: | EURO 50.000 |
|---|
Relevante publicaties
- Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap. (2019). Strategische agenda hoger onderwijs en onderzoek: Houdbaar voor de toekomst.
- Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development and well-being. Am. Psychol. 55, 68–78.
- Killermann, W. (1998). Research into biology teaching methods. J. Biol. Educ. 33, 4–9.
- Spicer, J. I. & Stratford, J. (2001). Student perceptions of a virtual field trip to replace a real field trip. J. Comput. Assist. Learn. 17, 345–354.
- Freeman, S. et al. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 111, 8410–8415.
Producten of presentaties over dit project
Comenius Teaching Fellowship 2021
