Dit onderzoek naar kritisch denken bij tweedejaars studenten chemie laat zien hoe een praktijkprobleem systematisch kan worden aangepakt met relevante literatuur en theorie. Door gebruik te maken van door studenten gegenereerde data – hun verplichte rapportages – wordt op een efficiënte manier inzicht verkregen in de effecten van de interventie. Daarnaast bieden gesprekken met studenten (kwalitatieve data) aanvullende perspectieven, waardoor het onderzoek een dieper begrip van het leerproces oplevert.
Waarom dit onderzoek?
Binnen de hbo-opleiding chemie bleek dat de discussie in studentenrapportages onvoldoende diepgang had, met een gebrek aan kritische reflectie en onderbouwing van hypotheses. Studenten kregen echter ook geen expliciete training in kritisch denken. Dit onderzoek is opgezet om te testen of gerichte "Waarom?-lessen" studenten helpen beter naar hun onderzoeksdata te kijken, en of de lessen zo de kwaliteit van de discussie in hun rapportages verbeteren.
Hoe is het onderzoek opgezet?
- In periode 1 werden oude verslagen geanalyseerd om te bepalen waar studenten gemiddeld slechter scoorden.
- Uitvoering van literatuuronderzoek, waarbij de DOT-test (Danczak Overton Thompson test, Danczak et al, 2017) werd gevonden als gevalideerde meetmethode voor kritisch denkvermogen.
- Ontwikkeling van een serie van zes "Waarom?-lessen", waarin studenten oefenden met kritisch nadenken over onderzoeksdata, gebaseerd op methodes van Brookfield (1987).
- Studenten maakten de DOT-test om hun initiële kritisch denkvermogen te meten en gaven aan waarin ze extra oefening wilden.
- De effectiviteit van de lessen is geëvalueerd door rapportages van dit studiejaar te vergelijken met die van het vorig jaar en via gesprekken met studenten.
Wat kwam eruit?
- Studenten scoorden in de DOT-test zoals verwacht voor hun studieniveau, maar de kritische analyse van data en hypothesevorming bleek een zwak punt.
- Analyse van oude verslagen bevestigde dat de proefopzet en discussie minder sterk waren dan andere onderdelen, wat suggereert dat studenten moeite hebben om goede hypotheses op te stellen en bijbehorende experimenten uit te voeren.
- De implementatie van de “Waarom?-lessen” biedt studenten gerichte oefening in kritisch denken, met als doel de kwaliteit van de discussie in rapportages te verbeteren.
- De “Waarom?-lessen” worden nu ook elders in het onderwijs ingezet en doorontwikkeld.
Wat gebeurt ermee?
- De “Waarom?-lessen” worden nu ook elders in het onderwijs ingezet en doorontwikkeld.
