Hybride opleiding voor een nieuwe generatie muziekprofessionals

  • Hoger onderwijs
  • Een gezamenlijke opleiding van hbo-studenten Muziek en Muziekwetenschap (wo) met wisselwerking tussen praktijk en theorie geeft afgestudeerden meer opties voor professionele ontwikkeling.

    Bijdrage van dr. Michiel Schuijer (Conservatorium van Amsterdam) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    In veel Europese landen zijn conservatoria en universiteiten naar elkaar toegegroeid, maar in Nederland bestaat er nog steeds een strikte scheiding tussen deze instellingen. Daardoor hebben musici en muziekwetenschappers de neiging elkaars beroepspraktijk over het hoofd te zien. Dat is jammer, want drie ontwikkelingen maken meer synergie noodzakelijk. Het gaat om:  

    • de hogere eisen die worden gesteld aan projectplannen en subsidieaanvragen van uitvoerende kunstenaars 
    • de opkomst van praktijkgericht onderzoek in de curricula van instellingen voor kunstvakonderwijs 
    • de grotere aandacht in academische studies voor belichaamde, intuïtieve en actiegerichte vormen van kennis 

    In het project New Generation of Music professionals is de kracht van het beroepsonderwijs met wetenschappelijk onderwijs gecombineerd tot een hybride opleiding. Onderzoekend ingestelde kunstenaars kunnen met deze nieuwe opleiding meer perspectieven openen voor hun beroepspraktijk. Dat biedt hen meer carrièremogelijkheden en ze kunnen hun stem beter laten horen in maatschappelijke en politieke debatten.  

    Ontwikkeling nieuw, gezamenlijk onderwijsaanbod 

    Het project is gestart met een inventarisatie onder alumni van conservatoria en van muziekwetenschap. De bestaande samenwerking tussen universiteiten en kunsthogescholen in Nederland en Engeland is onderzocht en de relaties tussen conservatoria en universiteiten in Europa en de Verenigde Staten is ook onder de loep genomen. Verder zijn de bestaande curricula en de opleidings- en examenreglementen van de betrokken opleidingen in Amsterdam en Utrecht geïnventariseerd. Voor deze nieuwe hybride opleiding zijn bestaande curricula aangepast, nieuwe cursussen ontwikkeld en bestaande cursussen zijn opengesteld voor nieuwe doelgroepen. 

    Uitvoering bij opleidingen in Amsterdam en Utrecht

    Met name in Amsterdam stuitte het implementatieproces bij beide partnerinstituten op moeilijkheden. Doordat de informatiesystemen van deze instituten niet compatible waren, verliepen de inschrijving, roostering en cijferregistratie moeizaam. Inmiddels is het programma ingebed in beide organisaties en zijn voldoende personen beschikbaar om studenten hierover te informeren.  

    In Utrecht lagen de uitdagingen op een ander vlak. Omdat het hier ging om samenwerking tussen twee masteropleidingen waren de studentenaantallen kleiner en de verschillen in opleidingsniveau tussen de studenten groter. Bovendien leende alleen de eenjarige master Applied Musicology zich voor een combinatie met de (tweejarige) Master of Music van het HKU Conservatorium. Voor studenten van de Universiteit Utrecht legde het experimentele traject daardoor een relatief groot beslag op hun beschikbare studietijd. Toch hebben drie studenten van elke opleiding dit traject met succes kunnen voltooien.  

    Geen toename bachelorstudenten; wel animo voor bijzondere studietrajecten 

    Het project is geëvalueerd op basis van aantallen deelnemers, studieresultaten en feedback van studenten. Het project heeft niet geleid tot een toename van bachelorstudenten aan het conservatorium om een bijvak te volgen of een tweede studie Muziekwetenschap. De seminars in de bachelor voor gemengde groepen trokken meer studenten van de universiteit dan van het conservatorium; die kwamen bovendien uit veel meer studierichtingen dan Muziekwetenschap.  

    De verwachting dat meer studenten Muziekwetenschap zich zouden melden voor de bijzondere studietrajecten (BST) aan het conservatorium is wel uitgekomen. Het BST Pop bleek voor studenten van de universiteit een grotere uitdaging te vormen dan Klassiek of Jazz. In het BST Pop zijn praktijk en theorie sterker met elkaar verstrengeld; dit stelt daarom hogere eisen aan de muzikale vaardigheden van deelnemers.    

    Voortzetting seminarprogramma

    Het CvA en de UvA zetten de Academy for Musicology and Musicianship Amsterdam voorlopig voort. Zij bekostigen het seminarprogramma voor studenten van beide instellingen zelf, onder de naam AMMA (Academy for Musicology and Musicianship). Hieronder vallen ook keuzevakken en bijzondere studietrajecten die beide instellingen voor elkaars studenten openstellen.  

    Alumni van de bachelor Muziek kunnen hun studie vervolgen met een combinatie van een tweejarige master Muziek met een tweejarige Master of Artistic Research bij de UvA.  

    Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast:  26 studenten B Muziek, CvA; 38 studenten BA Muziekwetenschap UvA; 37 studenten BA overig UvA; 3 studenten MA Applied Musicology, UU; 3 studenten M Muziek, HKU 
    Ontwikkelperiode:   2020-2023 
    Opzet projectteam:  
    • Projectleider 
    • Projectcoördinator 
    • Vijf leden van de verschillende opleidingen voor ontwikkeling en uitvoering en drie voor contacten binnen hun organisatie 
    Bestede aantal ontwikkeluren:   5290 
    Totale budget:  EUR 500.000 

    Relevante publicaties  

    • Bishop, E., & Tröndle, M. (2017). Tertiary musical performance education: An artistic education for life or an out-dated concept of musicianship. Music & Practice, 3. https://doi.org/10.32063/0302 
    • Borgdorff, H. (2012). The Conflict of the Faculties: Perspectives on Artistic Research and Academia. Leiden University Press 
    • Cook, N. (2013). Beyond the Score: Music as Performance. Oxford University Press 
    • Lewin, D. (1986). Music theory, phenomenology, and modes of perception. Music Perception, 3(4), 327-392. https://doi.org/10.2307/40285344 
    • O’Neill, S. A. (2013). Complicated conversation: Creating opportunities for transformative practice in higher education music performance research and pedagogy. In Research and research education in music performance and pedagogy (pp. 169-179). Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-007-7435-3_12 

    Producten of presentaties over dit project   

    Comenius Leader Fellowship 2020. Raadpleeg hiervoor nko.nl.

    Bijdrage van

    foto van Michiel Schuijer

    dr. Michiel Schuijer

    musicoloog, muziektheoreticus en lector aan het Conservatorium van Amsterdam

    Conservatorium van Amsterdam

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank