Eerste jaar is grote overstap voor hbo-studenten
Eerstejaars studenten hebben het moeilijk bij de start van hun studie. Een grote groep haalt om uiteenlopende redenen de eerste 100 dagen, het 1e honk, niet. En zonder het 1e honk te halen kom je niet verder in de studie. Voor veel studenten, ongeacht of ze uit het vo of mbo komen, is de overstap naar hbo erg groot. Er is sprake van andere onderwijsvormen, meer lesstof, andere systemen en een groot beroep op zelfstandig studeren. Uit gesprekken met studentcoaches en studenten blijkt dat de combinatie hiervan met problemen op het gebied van algemeen welzijn zoals omgaan met sociale druk, combinatie van sport, werk, studie en de (ervaren) sociale verplichtingen maakt dat veel studenten het moeilijk hebben in het propedeusejaar. Door ouderejaars studenten in te zetten als peers willen we de overstap makkelijker maken en zo een bijdrage leveren aan studiesucces en studentenwelzijn.
Begeleiding door ouderejaars werkt positief
Het project 1e honk is gebaseerd op onderzoek dat aantoont dat de inzet van ouderejaars studenten of peers positieve resultaten oplevert bij de begeleiding van jongerejaars studenten. Na het formeren van een eerste docentgroep zijn dan ook snel (via mail en studentcoaches) ouderejaars studenten geworven voor de rol van peercoach en om lid van de projectgroep te worden.
De aangemelde peercoaches zijn vervolgens aanwezig geweest bij een interactieve kick-off op een externe locatie. Naast onderlinge kennismaking was het doel van deze dag de peers te informeren over het projectdoel, hun behoeften en wensen op te halen en om samen met hen het peercoachprogramma en de organisatie ervan op te stellen. Zo zijn de ouderejaars studenten vanaf de start nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het project.
Na de kick-off dag zijn er twee follow-up momenten van drie uur geweest om het programma te concretiseren en werkafspraken te maken. In de uitvoeringsfase zijn drie intervisiemomenten en een afsluitend evaluatiemoment georganiseerd. De onderlinge communicatie vond plaats via WhatsApp, online- en offlinebijeenkomsten.
In het project waren twee peers gekoppeld aan een eerstejaarsgroep. Het rooster was hierin de grootste uitdaging. Het lukte niet altijd om de roosters van de peers te matchen met die van hun groepen. Door onvoorziene omstandigheden werd het rooster in het eerste semester ook nog eens tweemaal aangepast, wat onrust bracht en leidde tot het afhaken van enkele peers.
Het project is inhoudelijk en organisatorisch geëvalueerd. Peercoaches hebben evaluatiegesprekken met hun eerstejaars studenten gevoerd. De projectgroep heeft een vragenlijst onder de eerstejaars studenten verspreid en een vierdejaars student organiseerde een evaluatiebijeenkomst met betrokken studentcoaches. De projectorganisatie is geëvalueerd met een evaluatiebijeenkomst met de peercoaches, een onderzoek door een derdejaars student en een evaluatie met de projectgroep.
De evaluatie laat zien dat docenten bewust aandacht hebben gekregen voor het belang van de eerste 100 dagen van een student; zij zien de inzet van peers als waardevol. Voorwaarde is wel dat eerstejaars en peers elkaar kunnen ontmoeten. Coronamaatregelen en het rooster stonden deze ontmoetingen in de weg en dan is het lastig contact en interactie te faciliteren.
Voldoende tijd en betrokkenheid is aandachtspunt
Er ligt een uitdaging in het bouwen van een hechte peers community die nu is ondergebracht in het coachbureau van de academie Sport en Bewegen. Hoe verhoog je ieders betrokkenheid en houd je peers aangehaakt zodat er uitwisseling van ervaringen en intervisie plaatsvindt? De tijdsinvestering van de peers bleek een belemmering; deze botste met de beschikbare tijd die ze bij voorkeur aan werken besteden.
Voor collega’s die een engagementprogramma als dit willen starten is het goed te onderzoeken of het betalen van peers hun betrokkenheid en inzet verhoogt. Tot slot is het belangrijk na te gaan hoe roosters aangepast kunnen worden om ontmoetingen tussen eerstejaars en peers te waarborgen.
Relevante publicaties
- Cooks-Campbell, A. (2022). How to have more impact? Peer coaching can accelerate team performance. BetterUp. https://www.betterup.com/blog/peer-coaching
- Dopmeijer, J. M. (2021). Running on empty; The impact of challenging student life on wellbeing and academic performance. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. https://pure.uva.nl/ws/files/54163609/Thesis.pdf
- Klinkenberg, L. & Kappe, R. (2022). Van eenmalig helpen naar duurzame coaching? Hogeschool Inholland. https://www.inholland.nl/onderzoek/publicaties/van-eenmalig-helpen-naar-duurzame-coaching/
- Leest, B., Van Langen, A. & Smeets, E. (2022). De eerste honderd dagen in hoger onderwijs. Een overzichtsstudie. KBA Nijmegen. https://www.kbanijmegen.nl/doc/pdf/Rapport_onderzoek_wetswijziging_vvto.pdf
- W. Kohler, F., McCullough Crilley, K., D. Shearer, D. & Good, G. (2012). Effects of Peer Coaching on Teacher and Student Outcomes. The Journal of Educational Research, 90:4, 240-250, DOI: 10.1080/00220671.1997.10544578
Comenius Teaching Fellowship 2021
