Aanleiding en doel
Gebrek aan diversiteit en multiperspectiviteit in geschiedenisonderwijs zijn actuele thema’s in het publieke debat. Doelstellingen van het project Geschiedenis van en voor iedereen waren om studenten met de onderzoeksmethode Oral history het thema diversiteit en multiperspectiviteit te laten onderzoeken, om zo het geschiedenisonderwijs aan de lerarenopleiding diverser en inclusiever te maken. Ook zouden studenten beseffen dat geschiedenisonderwijs over thema’s kan gaan die niet in het standaard curriculum zijn opgenomen en zich realiseren dat er verschillende dominante, maar ook minder zichtbare of niet zichtbare perspectieven zijn op geschiedenis. Op deze manier leren zij eigen opvattingen te nuanceren, te relativeren en begrip te ontwikkelen voor waarden en normen van anderen. Zo kunnen ze als ze later voor de klas staan Oral history zelf ook als didactische methode inzetten om samen met leerlingen, andere verhalen en perspectieven toe te voegen. Dat kan leiden tot inclusiever geschiedenisonderwijs.
Beschrijving van het project
Alle tweedejaars studenten aan de bachelor lerarenopleiding geschiedenis hebben gedurende tien weken een aantal uren per week gewerkt aan hun eigen oral history project. Ze hebben een training gevolgd over de methode en vervolgens persoonlijke verhalen van ooggetuigen over diversiteit en identiteit verzameld en getoetst aan bestaande curricula in het voortgezet onderwijs, hoger onderwijs en aan recente wetenschappelijke inzichten. Studenten hebben zelf ooggetuigen geïnterviewd op video en korte documentaires en didactische opdrachten gemaakt waarin de gesprekken in een historische context zijn geplaatst. Het project is afgesloten met een publiekssymposium waar studenten hun werk hebben gepresenteerd en de website oral history in de klas is gelanceerd. Om hun houding ten aanzien van het onderwerp te meten zijn studenten geënquêteerd tijdens het laatste werkcollege. Daarnaast hebben alle studenten een individuele reflectie geschreven als onderdeel van hun onderzoeksverslag. Tot slot zijn na afloop van het project een aantal studenten geïnterviewd over hun ervaring.
Evaluatie en resultaten
Het project is twee keer uitgevoerd in 2018-2019 en in 2019-2020. Aanvankelijk vonden studenten het soms moeilijk om een onderwerp vanuit verschillende perspectieven te bekijken en onbekende mensen met een andere achtergrond dan die van henzelf te benaderen. Het docententeam heeft hen daarom ondersteuning geboden. Uit de enquêtes blijkt, behalve enthousiasme van studenten, dat ze zich inderdaad bewuster zijn van diversiteit en multiperspectiviteit in geschiedenis, dat ze door het project hebben ervaren dat geschiedenis ook persoonlijk en tastbaar kan zijn én dat ze later de methode Oral history in hun lessen willen gebruiken.
De opleiding heeft oral history in het curriculum opgenomen en de lesmethode zal komende jaren gebruikt blijven worden. Er is een website gemaakt om het onderwerp en ontwikkelde lesmaterialen een vaste plek te geven in de opleiding en het thema voor een breed publiek van docenten in het voortgezet en hoger onderwijs beschikbaar te maken. De opleiding wil zich ontwikkelen als een expertisecentrum voor oral history en onderwijs waar studenten, docenten en leerlingen onderwijsmaterialen kunnen vinden, hulp kunnen vragen en ideeën kunnen opdoen voor eigen projecten.
Producten en documentatie
