Studenten Journalistiek meer gevoel voor cijfers bijbrengen
Een van de pijlers van het onderwijs op de School voor Journalistiek in Utrecht is datajournalistiek. Dit is immers niet meer weg te denken in het huidige medialandschap. Tegelijkertijd hebben veel studenten weinig affiniteit met cijfers. Ze zijn geen journalistiek gaan studeren om zich bezig te houden met correlatie en causaliteit, laat staan met Excel. Toch is het belangrijk dat een aankomend journalist om kan gaan met cijfers, deze op waarde weet te schatten en tegelijkertijd ook in staat is om data te vertalen naar een begrijpelijke visualisatie.
Het doel van dit project was te ontdekken hoe studenten wél enthousiast te krijgen zijn voor datajournalistiek. Daarnaast was een doel om de leerlijn Datajournalistiek door te ontwikkelen en beter te implementeren in het curriculum.
Bootcamps, workshops en honoursprojecten
In samenwerking met datajournalisten uit de praktijk zijn workshops, honoursprojecten en een bootcamp georganiseerd. Een praktische en concrete uitkomst van het project is een Toolbox met enthousiasmerende werkvormen, methoden en tools.
Uit de bootcamp bij LocalFocus bleek dat studenten vooral enthousiast werden van de toepassing in en samenwerken mét de praktijk en het visualiseren zelf. Contextloze sommen maken vonden ze minder interessant, hoewel ze wel inzagen dat je begrippen als mediaan, modus en gemiddelde moet kennen en kunnen toepassen om cijfers te kunnen interpreteren.
Er zijn twee honoursprojecten opgezet, Duiden met Donuts (over de Amerikaanse Verkiezingen) en Dynamiek in de Politiek (over de Tweede Kamerverkiezingen). In beide projecten speelden data verzamelen, ordenen en visualiseren een grote rol. De studenten volgden hiervoor online lessen datajournalistiek, via Teams, en volgden tutorials.
Met alle observaties en interviews die zijn gedaan, is het team met een onderzoeker, data-docenten, datajournalisten (experts) en een onderwijskundige aan de slag gegaan om de Toolbox te maken.
De Toolbox Alles over Datajournalistiek bevat drie modules: data vinden, data analyseren en data visualiseren. In elk deel zit informatie voor beginners, meer ervaren en gevorderden, zodat een student een inschatting kan maken op welk niveau hij wil aanhaken. Zo zijn er uitlegvideo’s als Van data naar een Verhaal, is er theoretische uitleg over termen als correlatie en causaliteit, zijn er diagnostische toetsen over cijfers, links naar sites waar je data kunt vinden, tutorials over Excel en uitleg over visualisatietools. Ook is er inspiratie te vinden in voorbeelden, boeken en interessante journalisten om te volgen op sociale media.
De Toolbox is toegankelijk voor alle docenten en studenten en staat als een Themategel op de online leeromgeving. De Toolbox is een praktisch en concreet resultaat uit het project en door de heldere structuur meteen een handvat voor het doorontwikkelen van de leerlijn Datajournalistiek.
Ontwikkeling leerlijn Datajournalistiek
Er is een ontwerpsessie georganiseerd voor de ontwikkeling van een leerlijn Datajournalistiek in samenwerking met het HU Lectoraat Wiskundig en Analytisch vermogen van Professionals met data-docenten, onderzoekers van het lectoraat en onderwijsontwerpers. Het belangrijkste uitgangspunt was om inzichtelijk te maken hoe in het curriculum studenten van cijferangst naar cijfernieuwsgierig kunnen groeien. Vertaald naar het onderwijs betekent het dat studenten voortaan al in jaar 1 beginnen met dataresearch. De meeste studenten komen dan nog vers van de middelbare school; hiermee wordt het gat met wiskunde kleiner. In dat eerste jaar leren ze de basisbeginselen van datajournalistiek. Ze verzamelen zelf data, waarmee ze een explainervideo maken.
Het tweede jaar borduurt voort op de kennis van het eerste jaar, waardoor het startniveau daar hoger is. Tegelijkertijd is het aantal datalessen in het tweede jaar verdubbeld naar tien. Studenten maken onder andere een datavisualisatie op basis van een dataset bij een multimediale productie. In jaar 3 volgt in de specialisatie een Workshop data, waarmee studenten echt vaardig worden in het maken van crossmediale producties met data. Hierdoor kunnen zij in het afstudeersemester ook goed met data-opdrachten werken voor journalistieke opdrachtgevers.
Opbrengsten gedeeld en verankerd
De leerlijn Datajournalistiek is door de aanbevelingen uit het onderzoek een goed onderbouwd geheel geworden met lessen en werkvormen die zowel passen bij studenten met cijferangst als bij studenten die er geen probleem mee hebben. De opbrengst van dit project, waaronder een uitgewerkt lessenplan per studiejaar, is gedeeld met collega’s tijdens een presentatie op de European Journalism Training Association teacher conference Data Journalism.
Voor de data-docenten was de manier van werken (veel online in verband met coronamaatregelen) in de Honoursprojecten nieuw. Onder deze omstandigheden ontwikkelden ze eigen tutorials en online werkvormen die ook nu gebruikt blijven worden in het hybride (online en fysiek les) curriculum.
Producten of presentaties over dit project
- Publicatie Journalismlab en Emerce: Nieuwe journalistiek-onderwijsmodule om data angst weg te nemen.
- Publicatie Journalismlab: Zoektocht, hoe krijg je studenten cijfernieuwsgierig?
- Publicatie Journalismlab: Visualisaties en een journalistieke context maken cijfers aantrekkelijk
- Publicatie Journalismlab: Succesfactoren voor onderwijs in datajournalistiek
- Publicatie website Hogeschool Utrecht: Onderwijsmodule helpt studenten over hun data angst heen.
Comenius Teaching Fellow 2019
