Thema

Studentenuitval verklaren en voorspellen

  • Middelbaar beroepsonderwijs

Leer over de inspanningen om studenten met een uitvalrisico te identificeren en om uitval te voorspellen.

Contactpersoon voor deze pagina
Portretfoto Daan Kreuk
Daan Kreuk
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over het verklaren en voorspellen van voortijdig schoolverlaten in het mbo?

In het studiejaar 2021-2022 waren er 30.242 voortijdig schoolverlaters (VSV'ers) in het mbo, het hoogste aantal in tien jaar. Om studenten die risico lopen vroegtijdig te herkennen, is veel onderzoek gedaan naar het verklaren en voorspellen van voortijdig schoolverlaten. Traditionele voorspellers, zoals aanwezigheid of behaalde cijfers, geven vaak pas inzicht nadat de eerste weken van de opleiding al voorbij zijn. Kunstmatige intelligentie kan misschien helpen om potentiële uitvallers eerder te identificeren. Het gebruik van deze technologie op deze manier staat echter nog in de kinderschoenen en er is nog veel onderzoek nodig naar de implementatie ervan.

Op deze themapagina vind je een overzichtsartikel, diverse handvatten, praktische voorbeelden en verdiepende bronnen over wat we weten over het verklaren en voorspellen van studentuitval. We beantwoorden vragen zoals: Welke factoren hangen samen met uitval? Waarom is vroegtijdig ingrijpen belangrijk? En wat komt erbij kijken als je (met behulp van kunstmatige intelligentie) uitval in het onderwijs wilt voorspellen?

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met het verklaren en voorspellen van voortijdig schoolverlaten? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met het verklaren en voorspellen van voortijdig schoolverlaten? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Methodieken om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan

    mbo
    Leer over VSV-preventie vanuit meerdere perspectieven: wetenschap, praktijk en beleid. Ontdek diverse, inspirerende methodieken uit drie verschillende begeleidingsprojecten.
    Download van U CAN ACT
  • Praktijkvoorbeeld

    Datagedreven onderzoek naar de leerloopbaan van studenten

    mbo
    Ontdek hoe data, verzameld door mbo-instellingen en andere partijen zoals DUO, SBB, gemeenten en CBS, een zee aan mogelijkheden biedt om studenten nog beter te begeleiden bij hun opleiding.
    Download bij de Coalitie Datagedreven Onderzoek
  • Praktijkvoorbeeld

    Samen op weg naar een startkwalificatie

    mbo
    Leer in hoeverre diverse initiatieven jongeren helpen een startkwalificatie te behalen, welke aanpakken zij hanteren en welke succes- en faalfactoren een rol spelen.
    Download bij het Kohnstamm Instituut

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Scholen kunnen verzuim en voortijdig schoolverlaten tegengaan door te investeren in een positief leerklimaat en een goede zorgstructuur. Daarbij moet het netwerk van de student worden betrokken. Belangrijk is dat de registratie van verzuim en uitval op orde is, en dat de school een consequent verzuimbeleid uitvoert. Een integrale aanpak werkt beter dan een aanpak gericht op een enkele risicofactor.

Lees meer

Begeleid Leren en M@zl (medische advisering ziekgemelde leerlingen) op het voortgezet onderwijs en mbo zijn effectieve interventies om verzuim en voortijdig schoolverlaten terug te dringen. Deze aanpakken lijken ook voor het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs kansrijk te zijn.

Lees meer

Een goede didactische begeleiding, uitdagende lessen en een stimulerend onderwijsaanbod kunnen ervoor zorgen dat studenten meer betrokken raken en meer gemotiveerd zijn. Ook contacten en interactie met docenten, medestudenten en de omgeving, kunnen absentie helpen tegengaan. Onderzoek naar directe factoren in de leeromgeving die absentie in het mbo voorkomen, lijkt te ontbreken.

Lees meer

Vmbo’ers vinden het moeilijk om een vervolgopleiding te kiezen, ondanks de loopbaanoriëntatie en -begeleiding die scholen voor vmbo verzorgen. Enkele roc’s bieden daarom een oriëntatietraject aan voor leerlingen die een mbo-opleiding willen gaan volgen, maar nog niet weten welke. Naar de invloed van dat oriëntatietraject op uitval en switch van studenten is nog geen onderzoek gedaan. Wel zijn er aanwijzingen te geven over hoe een effectieve aanpak voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding van vmbo’ers er uit kan zien.

Lees meer

Zittenblijven draagt niet bij aan studiesucces in het voortgezet en hoger onderwijs. Het is aannemelijk dat zittenblijven ook in het middelbaar beroepsonderwijs nauwelijks bijdraagt aan het succesvol afronden van de opleiding. Net als in het hoger onderwijs kan een jaar overdoen juist leiden tot meer vroege studie-uitval.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.