Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Welbevinden van leerlingen en studenten
Thema

Schoolbreed aandacht voor welbevinden

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs

Bij een schoolbrede aanpak worden initiatieven, acties en maatregelen die bijdragen aan welbevinden op elkaar afgestemd.

Contactpersoon voor deze pagina
profielfoto Suzanne
Suzanne van den Berg
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over schoolbreed aandacht hebben voor welbevinden?

Onderzoek heeft laten zien dat werken aan welbevinden op school tot positieve uitkomsten leidt voor zowel leerlingen als leraren. Leerlingen kunnen het beste leren als ze zich goed voelen en goed onderwijs helpt leerlingen beter in hun vel te zitten. Een school die een veilige omgeving biedt en naast leerprestaties een goed welbevinden vooropstelt, draagt hieraan bij. Als je inzet op welbevinden heeft dat effecten op sociaal-emotioneel en academisch functioneren. Daarnaast biedt het mogelijkheden voor het vergoten van kansengelijkheid. 

Investeren in welbevinden van leerlingen vanuit een schoolbrede aanpak (whole school approach) werkt beter dan de inzet van losse elementen. Bij een schoolbrede aanpak is er aandacht voor zowel de schoolcultuur als curriculum en didactiek. Het beleid betrekt leerlingen, ouders en personeel. Er worden universele, gerichte en specialistische interventies ingezet. 

De schoolbrede aanpak is goed onderbouwd en onder experts bestaat brede consensus over het belang van een integrale benadering, naast het inzetten van losse interventies. De kracht van een brede, langetermijnaanpak zit onder andere in het preventieve karakter ervan. Een goede implementatie is belangrijk voor het succes van de aanpak.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met het pedagogisch schoolklimaat, schoolbeleid en monitoring? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met het pedagogisch schoolklimaat, schoolbeleid en monitoring? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

Bekijk meer voorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Het is niet bekend of een schoolbreed beloningssysteem een positief effect heeft op de gedragsontwikkeling bij leerlingen. Algemene schoolbrede aanpakken voor gedrag bieden wel aanknopingspunten voor te verwachten effecten. Dergelijke aanpakken lijken positief uit te werken op het gedrag en welbevinden van leerlingen; positiever dan wanneer leerkrachten verschillende aanpakken inzetten. Duidelijkheid en voorspelbaarheid van een uniforme aanpak geeft leerlingen een gevoel van controle, wat een belangrijke factor is voor mentale gezondheid en welbevinden. Leerkrachten voelen zich bij een schoolbrede aanpak competenter in omgaan met probleemgedrag van leerlingen.

Lees meer

Geactualiseerd: 8 februari 2024

Pesten binnen het onderwijs kan worden teruggedrongen; een aantal antipestprogramma’s is effectief gebleken. Effectieve aanpakken combineren interventies op school-, klassikaal en individueel niveau. Antipestprogramma’s richten zich veelal op meerdere doelen; niet alleen pesten terugdringen, maar welbevinden bevorderen, weerbaarheid, sociaal gedrag aanleren, et cetera. Welk programma voor een bepaalde school de beste keus is, hangt af van de context en de concrete doelen die de school ermee wil bereiken.

Lees meer

Begeleide video-analyse en synchroon coachen met een oortje ondersteunen docenten om hun pedagogische relatie met leerlingen te ontwikkelen en te versterken. Daarnaast dragen bepaalde interviewmethodes en vragenlijsten bij aan het reflecteren op de relatie tussen docent en leerling. Met behulp van deze tools kunnen docenten hun gedragsrepertoire vergroten.

Lees meer

Er zijn verschillende sociale vaardigheidstrainingen voor individuele leerlingen die ook een positief effect hebben op de hele klas. Als kinderen bijvoorbeeld leren om beter samen te werken en positieve relaties aan te gaan met klasgenoten, kan dat zorgen voor minder sociale onrust.

Lees meer

De volgende vier meetinstrumenten zijn betrouwbaar en valide om het welbevinden van vmbo-leerlingen te monitoren: Mental Health Continuum-Short Form, Kidscreen-27, de SchoolVragenLijst en de Cantril-ladder. De eerste drie instrumenten meten meerdere dimensies van welbevinden en geven daardoor rijkere informatie. Nadeel is dat ze meer tijd kosten om af te nemen. Verder verschillen de instrumenten in de leeftijdsgroep waarvoor ze het geschiktst zijn.

Lees meer

Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Het belang van pedagogisch handelen

    po vo
    Wat is het belang van pedagogisch handelen? En krijgt dit in momenteel voldoende aandacht in de school? Dit artikel zet uiteen waarom pedagogische handelen essentieel is.
    Download van Expertis

  • Verdiepende bron

    Veerkracht op school

    po vo
    Een artikel over het cultiveren van veerkracht in leerlingen waarin wordt gepleit voor een integrale aanpak op scholen met verschillende suggesties en aanbevelingen.
    Lees verder op Leer en Veerkracht

  • Verdiepende bron

    Integraal werken aan welbevinden in het onderwijs

    po vo
    Dit document bevat een theoretische onderbouwing die dieper ingaat op hoe er in de onderwijscontext gewerkt kan worden aan het bevorderen van welbevinden van leerlingen en studenten.
    Lees verder bij Trimbos

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Terug naar boven