Thema

Kunst- en cultuureducatie

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs

Kunst- en cultuureducatie brengt leerlingen kennis, vaardigheden en attitudes bij van de verschillende kunstdisciplines.

Contactpersoon voor deze pagina
profielfoto Suzanne
Suzanne van den Berg
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over cultuureducatie?

Via kunst- en cultuureducatie ontwikkelen leerlingen culturele competenties en talenten. Leerlingen leren over kunst en cultuur door er actief mee bezig te zijn en ook zelf iets te maken. Ze leren van het kijken en luisteren naar cultuuruitingen, van cultuurbezoek en van lezen over cultuur. Ook reflectie op eigen werk en dat van anderen is onderdeel van kunst- en cultuureducatie. 

De kunst- en cultuurvakken kunnen verschillende effecten hebben. Naast het opdoen van kennis en vaardigheden, wordt er soms effect gemeten op bijvoorbeeld de sociaal-emotionele ontwikkeling en executieve functies van leerlingen. Hierbij dient wel in het achterhoofd gehouden te worden dat deze effecten niet ‘vanzelf’ optreden. Het is afhankelijk van de kwaliteit en duur van de lessen en de omstandigheden waaronder zij gegeven worden.

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.
  • Overzichtsartikel

    De effecten van kunst- en cultuuronderwijs

      po vo
    Leerlingen ontwikkelen door kunst- en cultuuronderwijs kennis, inzicht en vaardigheden. Er zijn soms ook andere effecten, bijvoorbeeld op de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met cultuureducatie? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met cultuureducatie? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Creatieve proces van leerlingen

    po
    Leerkrachten van de Ravensteinschool gingen aan de slag met docent beeldend Jessica van Dierendonck. Het team kreeg handvatten om aan het creatieve proces van de leerling te werken.
    Lees verder bij Cultuurkwadraat
  • Praktijkvoorbeeld

    Taaldans en Rekendans

    po
    Lees in deze publicatie meer over de lesmethode ‘Taaldans en Rekendans’, ontwikkeld door Lenneke Scherrewitz. Door het koppelen van een begrip aan een beweging ontstaat een beter leereffect.
    Download
  • Praktijkvoorbeeld

    Creatief belang cultuureducatie

    po vo
    In deze filmpjes zie je verschillende mensen vertellen over het belang van cultuureducatie voor de ontwikkeling van creativiteit en de hersenen.
    Kijk verder bij Muzehof

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Een algemeen keuzemotief voor leerlingen is of een onderwijsaanbod bijdraagt aan hun schoolloopbaan. Verder vinden ze dat een aanbod moet aansluiten bij hun capaciteiten en interesses. Over motieven van leerlingen specifiek voor het kunst- en cultuuraanbod in de onderbouw van het voortgezet onderwijs is weinig bekend. Net als bij andere schoolloopbaankeuzes is het belangrijk dat leraren een realistisch beroepsbeeld schetsen en aangeven wat de toegevoegde waarde van het kunst- en cultuuraanbod is.

Lees meer

Hoewel er weinig onderzoek is gedaan naar de beoordeling van prestaties in de kunstvakken, is wel aangetoond dat een formatieve evaluatie een valide instrument is om het leerproces en het eindproduct te beoordelen. En dus op summatieve wijze in te zetten. Met rubrics kunnen leraren goed prestaties meten en beoordelen bij disciplines als dans, muziek, theater en beeldende kunst, maar er zijn ook andere manieren om dit te doen.

Lees meer

Creativiteit is een combinatie van divergent denken (het vermogen om veel verschillende ideeën te bedenken) en convergent denken (probleemoplossing). Zo’n combinatie komen we tegen in de vijf kenmerken van de creatieve geest: nieuwsgierig, volhardend, vindingrijk, samenwerkend en gedisciplineerd.

Lees meer

Effectieve samenwerking tussen scholen en verschillende educatieve partners kent de volgende gemeenschappelijke succesfactoren: visie, leiderschap en coördinatie, structurele communicatie, draagvlak, aandacht voor (financiële) randvoorwaarden, gezamenlijke ontwikkeling van activiteiten en producten. Een causale relatie tussen een goede samenwerking en het behalen van doelen van de samenwerking is nog niet overtuigend aangetoond.

Lees meer

Naast een grotere verbondenheid en een betere persoonlijke en sociale ontwikkeling draagt kunst- en cultuuronderwijs bij aan het fonologisch bewustzijn en de taalontwikkeling van leerlingen. Kunst- en cultuuronderwijs bevordert ook hun creativiteit en culturele betrokkenheid. Expliciete instructie in anders leren denken en aandacht voor een plezierige en belonende ervaring kunnen de impact van kunst- en cultuuronderwijs versterken.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.